تاريخ اجرا : 28/02/1391

تعداد نفرات : 45 نفر

كنگ (kang) : روستای کنگ در28کیلومتری غرب مشهد و درقسمت جنوبي رشته كوههاي بينالود ودرفاصله 22 كيلومتري جنوب طرقبه واقع گرديده است و دریکی ازدامنه‌های شمال شرقی ارتفاعات بینالود ودرجوار رودخانه کنگ احداث شده ودر محور دره رودخانه کنگ قرار دارد. روستای کنگ ضمن برخورداري ازمناظر بديع داراي چشمه سارها و باغات گوناگون وآبشارهای فراوان است.

 

غزل1- خواجه دخاني خراساني-قرن سيزده ميلادي

بيرينجي قوشوق 

عجه‌ب، بو درديمين درماني يوخ مو؟

يا بو صبر ائتمه‌يين اوراني يوخ مو؟ 

 

يانارام موملايين باشدان آياغا

نه‌دير، بو يانماغين پاياني يوخ مو؟ 

 

گوله‌ر دوشمه‌ن منيم آغلاماغيما

عجه‌ب، شول كافيرين ايماني يوخ مو؟ 

 

دليپدير جييه‌ريمي غمزه‌ن اوخو

آرا، اوره‌كده گؤر پئيكاني يوخ مو؟!

 

 گؤزو خنجه‌رله‌رين بوينومو چالدي

عجه‌ب، اول ظاليمين ايماني يوخ مو؟ 

 

سو كيمي قانيمي تورپاغا قاردين،

نه سانيرسين، غريبين قاني يوخ مو؟

 

 جمال-ي حوسنونه مغرور اولورسون،

كمال-ي حوسنونون نوقصاني يوخ مو؟

 

به‌ييم! دخخاني`يه اؤلمه‌زده‌ن اؤنده‌ن،

تاپينا ارمه‌يين ايمكاني يوخ مو؟ 

من سوروشورام سیزدن

اصلا

تورک یانی نه

من بئله سانیرام

تورکون تعریفی ایلک بودو کی اولومنن قورخمییا

اوندا گرگ منصور حلاج تورک اولایدی

یوخ

قورخماماخ بیری دیر

قالانین سیز بویروز

بو شعر علامه امیر سید عمادالدین نسیمی{بهترین شاعر فلسفی جهان}نین دیر

ابن خلدون :  وقتی ملت بزرگی اسیرملتی کوچکترازخود می شود، خود را فراموش می کند.

همان طور که پيداست پايه های زبان نوشتاری درهر زبانی برمبنای زبان گفتاری آن بنا شده است و البته درهر زبان بين گفتار و نوشتارآن تفاوتهايي وجود داردکه اين تفاوتها درسه زمينه صرف، نحو و لغات مشهود است.

در زمينه صرف، همان طور که می دانيم اغلب کلمات يا واژه ها درزبان گفتاری به جهت راحت تلفظ شدن و بسته به مناطق مورد تکلم آن، تغيير فرم می دهند، مثال: خانه= خونه، خنه؛ می روم= می رم، موروم؛ برويم= بريم، و...

در زمينه نحو نيز، ساختار جملات در زبان گفتاری کوتاه و خلاصه و خارج از قوانين دستوری می‌باشد و يا به عبارت ديگر عناصر يک جمله درزبان گفتاری درجايگاه معين خود قرار نمی گيرند و به صورت محاوره ای بيان می شوند.

درزمينه لغات(واژگان) هم بايد گفت که زبان گفتاری و نوشتاری هر زبانی درعين اين که واحد هستند ولی کلماتی هم وجود دارند که به عنوان مثال فقط درزبان گفتاری و يا درزبان نوشتاری کاربرد دارند؛ به عنوان مثال اغلب کلمات علمی، سياسی، فنی و... بيشتر درحوزه نوشتاری کاربرد دارند و کمتر درزبان گفتاری رايج می‌باشند و همين طور بالعکس، کلماتی نيزهستند که فقط درحوزه زبان گفتاری (محاوره) کاربرد دارند  و درحوزه زبان نوشتاری(کتابت) به نگارش در نمی‌آيند.  

خواجه دخاني شاعر ترک خراسانی

  خواجه دخاني (خوجا دخخاني)، اصلا از تركان خراسان، زيسته به سده 13 ميلادي. باني شعر كلاسيك تركي در آسياي صغير، نخستين شاعر ادبيات ديواني تركي در تركيه، آغازگر شعر غيرديني در ادبيات كلاسيك تركي آناتولي است و "عشق" مهمترين تماي سروده هاي دخاني است.

خواجه دخاني اصلا از تركهاي خراسان مي باشد از موطن خويش به پايتخت دولت تركي سلجوقي در قونيه تركيه امروزي مهاجرت نموده و درآنجا اسكان گرفته بود. آنگونه كه ازقصيده اي كه به سلطان اتحاف نموده و نيز از برخي از غزليات وي بدست ميآيد، وي در زمان كيقباد و در سنين پختگي خود ازخراسان به آناتولي آمده، در آنجا شهرتي عظيم كسب نموده و پس از مورد توجه سلطان علاءالدين كيقباد سوم قرار گرفتن، به دربار وي دعوت و در آنجا به خدمت پرداخته است و حتي در برهه اي، جهت بازگشت به موطن خويش خراسان از سلطان كيقباد كسب اجازه نموده است (از اينكه آيا دخاني به قصد خود عمل كرده و موفق به بازگشت به خراسان شده است يا نه اطلاعي در دست نيست). آثاري كه از وي تا به امروز آشكار شده عبارت از قصيده و غزل هايي است كه در ضمن نخستين نمونه هاي شعر كلاسيك تركي سروده شده در خاك تركيه امروزي نيز محسوب مي شوند.

زبان خواجه دخاني، هر چند عموما به شكل تركي آناتولي قديم توصيف مي شود، در واقع تركي غربي مشترك قرن سيزده يعني پيش از آنكه زبان تركي در غرب به شكل كنوني آن به سه گروه لهجه هاي تركي (تركيه، آزربايجان و خراسان) تقسيم شود است. شعر تركي دخاني نه تنها از نظر حسيات، مفاهيم و مضامين در حد كمال مي باشد بلكه از جهت شيوه پرداختن به آنها، تكنيك و نظم و اسلوب زباني نيز بسيار محكم ،غني، بي نقص و تميز است. بي شك خواجه دخاني خراساني كه شهرتش تا قرون 16 نيز ادامه داشته، يكي از بزرگترين هنرمندان عصر خود بشمار ميرود. در مجموعه هاي نظيره از جمله مجموعه النظاير عمر بن مزيد (١٤٣٦) و جامع النظاير اگريديرلي حاجي كمال (١٥١٢) نظيره هائي بر اشعار دخاني موجود مي باشند.

گراميداشت اين شخصيت بزرگ ادبي و خدمت بيمانند وي به زبان و ادب تركي در وطن خويش ايران، از سوي ادبا و فرهنگيان ترك، مراكز و انجمنهاي ادبي فرهنگي تركي در سراسر كشور بخصوص تركهاي خراسان و مقامات اين خطه، (كه به تعبيري زايشگاه زبان و فرهنگ و باورهاي اعتقادي تمام تركهاي ايران و آزربايجان و تركيه ميباشند) بيشك اقدامي گرچه اهمال شده، ولي بسيار مقبول و بجا شمرده خواهد شد.

ادامه دارد.........

منع: سؤزوموز

خوراسان تورکلرین دن فولکور درله مه لری بجنوردآغیز

"بجنورددان فولکور نونه لری" نمونه لری

یاورجمالی

علی برازنده نین کٶچوردوگو بو کتاب، سایین دوقتور سولطان طولوعون بجنوردفولکورو اوزینه یازیغی بیر اثردیر. بو کتابدا طلوع مجارستانلی تورکولوق "فارسی" نین توپلادیغی ماتریالاری اساس آلاراق چالیش میش دیر. ایلک اٶنجه خوراسان تورکلری و دیللری حاقدا اتنوقرافیک و قراماتیک بیلگی لروئرمیش داهاسونرا ناغیل لارا کئچرک، او بٶلگه ده ایللردن بری آخیب گلن ناغیل لاری بیرآرایا گتیرمیش دیر. کتابین کٶچورمه سینده فونتیک اورژینالللیغی قوروماق اوچون هرناغیلدان سونرالاتین الفباسی ایله یازیلمیش شکلی ده گتیریلمیش دیر. کتابی الده ائتمک اوچون ائل بیلمی درنگینه باش وورا بیلرسنیز

قایناق:ائل بیلمی بولتن فروردین 91 

هرکس برای بیان اندیشه و یا بیان دردی و یانقد و بررسی اثری زبانی را برمی گزیند تا دیگران بتوانند راحت با آن ارتباط برقرار نمایند. صفحات جدی وب از این قاعده مثتثنی نمی باشد. به گمان من نویسنده وب باید بداند که برای چه کسی و چه هدفی می نویسد. حالا دیگر صفحه وب ،صفحه روز نامه نیست که تعداد محدودی آنرا در فضای فرهنگی خاصی نظاره کنند.و بعد نیز در گوشه ای گذاشته شود، و اگر خیلی خوش شانس باشد درآرشیوی قرار بگیرد. صفحه وب در کسری از ثانیه در سراسر وب و جهان پخش میشود. افراد باسلایق و دیدگاههای مختلف آنرا می خوانند. پیرامونش بحث و جدل می کنند. و نویسنده آن صفحه را درکوره نقد قرار میدهند. و حسن بزرگ صفحات ارزشمند وب همین است. یک نویسنده وب که پرچم قلم را برافراشته است تا به اصطلاح خودش زبان گویای دیگرانی باشد که چنین امکانی را ندارند پیش از هر چیز باید خودش را برای نقد شدن از سوی هر نقاد با هر دیدگاهی آماده نماید. زیرا از نظرمن نقد هر چه قدر سختگیرانه تر و همه جانبه نگرانه تر باشد بیشتر نقد شونده را وا میدارد تا مواظب امانت قلم باشد . نویسنده وب اگر تنها برای مطرح شدن در پیش تعداد محدودی افراد خاص قلم میزند، باید بداند که راه های سهل الوصول تری برای شهرت وجود دارد. پس هراس از نقد شدن او را وا میدارد تا پشت پا به بسیاری از ایده آل هایش بزند. در میان میلیونها صفحه وب تعداد محدودی هستند که قابل تأمل هستند.و همین تعداد اندک هست که وب را پر بیننده ،پویا،جذاب و تازه نگه می دارد. به همان میزان که مسئولیت نویسنده در قبال سلیقه و فرهنگ خواننده اش افزوده میشود به همان نسبت نیز خواننده باید در قبال تلاش نوشتن نویسنده مسئول باشد و با نقدی درخور، و راهنمودی متناسب به یاری و راهنمائی نویسنده همت به گمارد . چه دراین صورت است که هردو طرف نقاد و نویسنده به ایده آلهای خود میرسند. اگر نویسنده هرچیزی را به خواهد بنویسد و انتطار داشته باشد که دیکران الزاما باید آنرا به خوانند و هیچ اعتراضی یا نقد و بررسی روی نوشته های او صورت نگیرد و او نوشته هایش را وحی منزل بداند، به زودی به قهقرا خواهد رفت و نقاد نیز اگر تنها نقد کند بدون آنکه راهکار اصلاحی ارائه نماید، نقدش به بته فراموشی سپرده خواهد شد.  امروز دیگر مانند گذشته نیست که هرکس هر چیزرا به راحتی بتواند به دیگران القاء نماید و کسی حق اعتراض نداشته باشد. بلکه به گمان من امروز بهشت نویسندگان است. زیرا هم مطالب نویسنده خوانده می شود و هم مورد بررسی اصحاب رسانه و قلم قرار می گیرد. این یک مبادله دو طرفه فرهنگ و ادب است. ازیکسو نویسنده به نگارش و جمع آوری مطالب همت می گمارد و از سوی دیگرخواننده و نقاد مسئول به آن کار توجه کرده و به بهبود وضع و یا رفع نقص کمک مینماید. بسیارساده لوحانه است اکر بیندیشیم که در آثار مان بی نقص هستیم. و بسیار ساده لوحانه تراست اگر خود را مبرا از راهنمائیهای منتقدان با دیدگاههای مختلف بدانیم.

ازصحـــبت دوستی برنجم که اخلاق بدم حسن نماید

عیبـــم هنـــرو کمــال بیند خارم گل و یاسمن نمـــاید

کودشـــمن شوخ چشم ناپاک تاعیب مرابه مــن نماید(سعدی)

شئعر و موسیقی آخشامی

 صابیر ادبی انجومنی

شنبه گونو ( ۳۰|۲|۹۱ ) ساعات ( ۵ ــ ۸ ) آشیق محبوب خلیلی و سولدوز

گوروپونون ائشتراکیله قورولاجاق. بوتون آذربایجان شئعرین و موسیقی

سین سئونلردن بو مکانا دعوت اولونور


آدرس : تهران خیابان شریعتی نرسیده به پل سید خندان پشت شهرداری منطقه هفت فرهنگسرای اندیشه همکف سالن اجتماعات .

 

 

مقدمه : آداب، رسوم و فرهنگ هر ملت سرشار ازغنا و ظرافت‌هاي خاصي است. اين فرهنگ در بطن خود داراي خرده فرهنگ‌هايي است كه شالوده و اساس فرهنگ آن ملت را پي‎ريزي مي‌كند. باورها و آرزوهاي هر ملتي را مي‌توان در آداب و رسوم و آيين‌هاي ملي و مذهبي آن ملت جستجو كرد. آيين‌هاي عروسي، جشن‌های اعياد، برداشت محصول، نامگذاري ها و ختنه‌ پسربچه‌های و... ، عزا، باران خواهي و... آيينه تمام نمايي است كه فرهنگ هر قوم و ملتي را براي ما بازخواني مي‌كند. بازخواني فلسفه و چگونگي به وجود آمدن آنها مي‌تواند، راهگشاي ما در شناخت باور‌هاي اساطيري آن قوم و ملت باشد. اما اين بازخواني و كنكاش كارهاي آكادميك لازم دارد كه خارج از سطح معلومات و توانايي‌ هاي يك نفر مي ‌باشد.

در ادامه به بررسي مراسم و آيين‌هاي عروسي‌ ترکهای خراسان براساس تجربیات خودمان و شنیده های از پدر و مادر و سایر بزرگترها مي‌پردازيم. البته اين مطلب بيشتر درباره‌ي ‌عروسي تمام ترکهای خراسان کم و بیش صادق است و هنوز باور‌هاي خاص بومي خود را به بوته‌ فراموشي نسپرده‌اند. 

توضیح:  این پست با گویش و لهجه غربی ترکی خراسانی بخصوص لهجه بجنورد نگارش یافته است تا جنبه فولکوریک آن حفظ شود. نگارش ادبی بعضی از کلمات در پاورقی آمده است.

1- دراكثر عروسي‌های ترکهای خراسان بخشیها( آشيقها) حضور دارند. نحوه اجراي ساز و آوازبسته به نظر صاحب عروسي و حاضران دارد.معمولا وقت عروس بردن،بخشیها آهنگ‌هايي را براي تعريف و تمجيدازعروس و داماد مي‌خوانند. ازجمله :

«آي بخشی تعريف‌له بئزينگ گلينئ/ قي نئنه  باغله اونینگ بئلينئ

آي كئره كن تويینگ قوتلو اولسئن/ سئويندير ائزینگئ اووه ، ائلينئ».

تويلر قوتلو اولسین/انشاآللاه مبارك اولسین ».

 (اي بخشی تعريف كن عروس ما را / برادر داماد ببند كمر او را

آي داماد عروسيت مبارك بادا/ ايل و تبارت شاد و شاداب بادا

عروسي مبارك بادا / انشاالله مبارك بادا.)

«يئتشدي توي آخشامئ/ تورئنگ يانديرینگ شمئ

گلین ، گلئنه بزك بئرينگ/ گلير كئره كن آیه مي».

تويلر قوتلو اولسین/انشاآللاه مبارك اولسین ».

(شب عروسي فرا رسيد/ شمع‌ها را روشن كنيد

بیایید عروس را بياراييد/ ايل و تبار داماد مي‌آيند.)

 عروسي مبارك بادا / انشاالله مبارك بادا.)

  دوبیتی های فولکوریک عروسی ترکهای خراسان(1)

مقدمه : فرهنگ شفاهی عامه ترکهای خراسان بخشي ازهويت ملت بزرگ ترکان ایران است؛ دانشي كه ريشه درافكار، انديشه ها باورها ، آرزوهاي ، آداب ، رسوم ، آيين‌هاي ملي و مذهبي توده های این مردمان دارد و امروز "فولكلور"ش مي نامند . اهميت این فرهنگ شفاهی دراين است كه ازديرينگي بسياري برخورداراست و ميراثي گرانبها از پيشينيان ما می باشد.

دراین پست به بررسي دو بیتی های فولکوریک مراسم عروسی ترکهای خراسان که براساس تجربیات و شنیده های خود از پدر و مادر و سایر بزرگان و تحقیق میدانی کاملا شخصی و غیر رسمی خود در نقادط مختلف خراسان بزرگ جمع آوری نموده ایم، مي ‌پردازيم. لازم به یاد آوری است که ترکهای خراسان ، اصطلاحاً دو بیتی ها را "بایاتی" و ترانه‌ های ترکی را "تورکچه یئر" مي‌گويند. چند نمونه ازآنهارا كه پسرها درعروسی ها مي‌ خوانند، به زبان محاوره ترکی خراسانی با گویش غربی (لهجه بجنوردی) نگارش و آورده ایم تا جنبه فولکوریک آنها حفظ شود. امید است مورد پسند قرار گیرد :

 «بیرچولوم تنباکئ چئن، گئدئم قاله گزماغنه

بیرگلئن ایزماغئ چئن، قالدئم قیامت گیننه

ایزی ینگ بیله ایزکئ، بلگئه دیوینده قالمسئن

سئووئنینگ بئله سئووئن، ارمان ایره ی ده قالمسئن».

«برای یک مشت تنباکو رفتم فلعه ها را گشتم

برای چیدن یک گل تا روز قیامت ماندم

اگر می خواهی گلی بچینی طور بچین که برگی در بوته اش نماند

اگر می خواهی یار انتخاب کنی چنان کن که بتمام آرزوهایت برسید. ».

 

 

 

 

روز هفدهم مه (بیست و هفتم اردیبهشت) هرسال نشان از سالگرد امضاء نخستین كنوانسیون جهانی تلگراف و  تاسیس اتحادیه جهانی مخابرات است و از سال 1973 این مناسبت به عنوان روزجهانی مخابرات نام گرفته است.
هرساله اتحادیه جهانی مخابرات شعاری را برای این روز در نظر می گیرد كه در واقع رهنمودی به كشورها و شركت های عضو اتحادیه می دهد تا درطول سال اجرا نمایند هدف اصلی ازانتخاب شعار پیشرفت موزون و رو به جلو كشورها دراین عرصه مهم و حیاتی است .

شعار انتخابی امسال برای روز جهانی مخابرات و جامعة اطلاعاتی ، “ زنان و دختران در فناوری اطلاعات و ارتباطات “ است. انتخاب این شعار ، تضمین می کند ، این قشر بزرگ که نیمی از جمعیت جهان را تشکیل می دهد ، یعنی زنان و دختران ، به طرزی هم سنگ و مساوی با مردان پیشرفت کنند.

ترجمه : پیام دبیر کل اتحادیه بین‌المللی مخابرات به مناسبت روز جهانی مخابرات و جامعه۱۳۹۱

 ما امسال در روز جهانی مخابرات و جامعة اطلاعاتی ، مصمّم هستیم باحذف نابرابری های زنان با مردان و توانمند ساختن آنان برای نیل به اهداف و آرزوهایشان، توان بالقوّة فناوری های اطلاعات و ارتباطات را به طور کامل دراختیار این قشر جامعه قراردهیم. شعار انتخابی امسال برای روز جهانی مخابرات و جامعة اطلاعاتی، “ زنان و دختران در فناوری اطلاعات و ارتباطات “ است. انتخاب این شعار، تضمین می کند، این قشر بزرگ که نیمی ازجمعیت جهان را تشکیل می دهد، یعنی زنان و دختران، به طرزی هم سنگ و مساوی با مردان پیشرفت کنند.

 

 شیروانلی : آغا سالاریان، من بو یازینی "سَنِه گِئردِم اُتِرِدِّنگ ، اِئز خیالِنگ دَه بارَنگ" نجیر اوخویوم؟

(آقای سالاریان، من این نوشته "سَنِه گِئردِم اُتِرِدِّنگ ، اِئز خیالِنگ دَه بارَنگ"را چگونه باید بخوانم؟)

سالاریان: بئله یازیلاری، اوخوماق اولماز، و او یازیلارین یازارلاری دا، اؤزلریدن سوروشی، و ایه او یازیلاری آنگلاماق ایسته ییر، سیز فارسچا ترجمه لرینه باخین.

(سالاریان: این مدل نوشته ها را نمی شود براحتی خواند. و باید ازنویسندگان آنها پرسید تا نوشته های خود را بخوانند. و اگر می خواهید بفهمید، که طرف چه نوشته است، باید به ترجمه فارسی اش نگاه کنید.)

شیروانلی : چوخ ساغ اولون آغا سالاریان، و لوطفا بویورون بئله یازلارین نئیچه حرفی وار؟

(شیروانلی: خیلی ممنون آقای سالاریان و لطفا بفرمایید این مدل نوشته ها چند حرف دارند؟)

سالاریان: بو بیر زور سوزدی و بئله یازیلارین حرفلری ثابت دئیل وبولارینگ فتحه و کسره سی بیردی!

(سالاریان: این سوال بسیار سختی است و تعدادحرف های این مدل نوشته ها ثابت نیست اصولا فتحه و کسره انها یکی است!)

شیروانلی : آغا سالاریان بو دیلداشلاریمیز ندن ادبی دیلده یازمیرلار؟

(شیروانلی : آقای سالاریان این هم زبانان ما چرا با زبان ادبی نمی نویسند؟)

سالاریان: نه بیلیم والله، فارسچا یازاندا ادبی دیلده یازیرلار و اؤز آنا دیلرینی بازار- محاوره و کوچه دیل ایله!

(سالاریان: والله چه عرض کنم اینها زبان فارسی را با زبان ادبی می نویسند و زبان مادری ترکی خود را با زبان محاوره کوچه و بازاری!)

شیروانلی : آغا سالاریان، بو گونه قدر اونلاردان ایسته یب سیز کی، ادبی دیلده یازسینلار؟

(شیروانلی :آقای سالاریان ، چرا ازآنها نمی خواهید که بزبان ادبی ترکی بنویسند؟ )

سالاریان: هه و نئیچه کره و جواب یوخ.

(سالاریان: بلی و چندین بار و جواب نشنیدم.)

شیروانلی : سایین سالاریان چوخ ساغ و وار اولون.

سالاریان : تشکورلر، درین منیم احتراملارمی.

تورک دیلی، منیم دیلیم / دوغرانسا دا، دیلیم، دیلیم

هئچ اولن دئییل آنا دیلیم / چونن دئییل تورک دیلیم.

همه ما در زندگی روز مره برای برقراری ارتباط با اطرافیان، از ارتباط کلامی (شفاهی) بهره می بریم، سوال می کنیم، جواب می‏دهیم، تعریف می کنیم و .... شاید پیش آمده باشد که مدت زمان زیادی را برای تعریف واقعه ای صرف کرده باشید؛ اما اگر از شما بخواهند آن واقعه را مکتوب کنید اظهار عجز نموده یا نهایتا چند خطی را بر روی کاغذ نگارش نمایید. علت این ناتوانی در نوشتن و توانایی در گفتن را می توان در دو موضوع جستجو کرد:

 

گل یار

 قدر گوللریمی ائلیمدن آلدی۲

درد اوستونه گئنه دردلریم آرتدی۲

هجرانین خنجری گؤنسیمه باتدی

سون کره گؤزینه گؤرونه یم گل یار

ییخیلسم آیاغینا، ییخیله من گل یار

عشقی باشیما سالدیغین گونلریمی گؤر

گل سئوین سن منیم تکین بختی قارا

سون کره گؤزینه گؤرونه یم گل یار

قدر گوللریمی ائلیمدن آلدی

درد اوستونه گئنه دردلریم آرتدی

هجرانین خنجری گؤنسیمه باتدی

سون کره گؤزینه گؤرونه یم گل یار

 یازان: شیروانلی

 

دردنیا حدود 40 ملت دارای ادبیات حماسی هستند که ترکان سرآمد تمام این ملل می باشند، بطوریکه ترکان حماسه هایی ازقبیل ماناس متعلق به ترکان قرقیز، آلپامیش متعلق به ترکان قزاقی، اوغوزنامه و دده قورقود و کوراوغلی متعلق به ترکان اوغوز و اویغور را خلق کرده اند که سرآمد دیگر ملل حماسه ساز جهان هستند .

برای روشن تر شدن موضوع حماسه های ماناس، مهابهاراتای هندی ها و شاهنامه منسوب به فردوسی را باهم مقایسه می کنیم .

منظومه ی ماناس مبارزه ی ماناس قهرمان ترکان را با چینی ها و مغولان را در بر می گیردکه حداقل دارای 1000.000 بیت می باشد (1 )

درحالی که مهابراتا که به سانسکریت هندی نوشته شده  است حداکثر دارای 440.000 بیت است و شاهنامه ی فردوسی فقط حداکثر 60.000 بیت را دربر می گیرد .

حال اگریک مقایسه ی سرانگشتی داشته باشیم خواهیم دید که منظومه ی ماناس که حداقل ابیات آن درنظرگرفته شده است 5/2 برابرمنظومه ی مهاباراتا و 17 برابر شاهنامه  است، لازم به ذکر است که ماناس فقط یکی ازحماسه های ترکان می باشد. ( 1 )

1 –  هفته نامه ی شمس تبریزی شماره ی 45 ص 5 مقاله ی دکتر فیض الهی وحید

 

نسخه خطی داستان یوسف و زلیخای فردوسی ازکتابخانه فردوسی شهر دوشنبه تاجیکستان

12 صفحه/ زبان:  فارسی

 صفحاتی ازنسخه خطی "یوسف و زلیخا "معروف به توبه نامه فردوسی به خط میرعلی هروی، کتابخانه فردوسی شهر دوشنبه درتاجیکستان

  به نظم آوریدم بسی داستان *** زافسانه گـــــفته باســــتان

ز هر گونه ای نظم آراستم *** بگفتم دروغ هر چه خود خواستم

اگرچه دلم بود از آن بامزه *** همی کاشتم تخم رنج و بزه

از آن تخم کشتن پشیمان شدم *** زبان را و دل را گره بر زدم

نگویم کنون نامه های دروغ *** سخن را به گفتار ندهم فروغ

نکارم کنون تخم رنج و گناه *** که آمد سپیدی به جای سیاه

دلم سیر گشت از فریدون گرد *** مرا زان چه؟ کو ملک ضحاک برد؟

ندانم چه خواهد بدن جز عذاب *** زکیخسرو و جنگ افراسیاب

برین می سزد گر بخندد خرد ***  زمن خود کجا کی پسندد خرد؟

که یک نیمه عمر خود کم کنم *** جهانی پر از نام رستم کنم؟

دلم گشت سیر و گرفتم ملال *** هم از گیو و طوس و هم از پور زال

کنون گر مرا روز چندی بقاست *** دگر نسپرم جز همه راه راست

نگویم دگر داستان ملوک *** دلک سیر شد زآستان ملوک

دوصد زان نیارزد به یک مشت خاک***که آن داستانها دروغ است پاک  

منبع

 

مقدمه : تاريخ در مورد ترك ها چيز زيادي نمي داند. اين حقيقتي است كه خيلي از متفكران بدان اذعان دارند. ترك ها جزء معدود ملل تاريخ ساز بوده و امپراطوري هاي متعددي را نابود و در مقابل خود امپراطوري هاي بزرگي را پايه گذاشته اند.  تاريخ به اندازه وزن و اثرگذاري ترك ها، به اين ملت نپرداخته و در واقع سكوت اختيار نموده است. با اين حال بعضي از بزرگان علم و سياست نظرات جالبي در خصوص ترك ها ابراز نموده اند كه جايگاه واقعي اين ملت را نشان مي دهد. بعضي از اين نظرات در ذيل ارائه شده است. لازم به ذكر است كه به نظر حقيرمدیر وبلاگ اين اشارات دليل بر برتري ترك ها بر ديگر ملت ها نبوده و فقط نشان مي دهد كه ترك ها نيز همانند ساير ملت ها نقاط قوت بسياري دارند. و اساسا هيچ قومي از قوم ديگر برتر نيست.