X
تبلیغات
زبان و ادبیات ترکان خراسان
خوراسان و ايراندا ياشايان توركلرين ديل، تاريخ، مدنيت، فولكلور و انساني حاقلاری

 oroj

بایرام گٶزللیک دیر، گٶزللیک لر سیزین اولسون ،

 بایرام اوموددور، اومودلارینیز گرچک اولسون ،

بایرام دوعادیر، دوعالارنیز قبول اولسون .

“اروج بایرامینیز موبارک اولسون”

(عید زیبائیست،تمامی زیبائیها مال تو ،

عید امید است،امیدتان منجر به حقیقت باشد،

عید دعاست،دعاهایتان مقبول باشد.

"عید فطر تان مبارک") 

+ نوشته شده در  دوشنبه سی ام مرداد 1391ساعت 18:0  توسط اسماعیل سالاریان  | 

 امپراتوری غزنویان، دولت بزرگ ترکان

امپراتوری غزنویان - دولت بزگ تورکانامپراتوری غزنویان، وسیع ترین امپراتوری شرق دنیای اسلامی است. اطلاعات وسیعی در باره ی این امپراتوری به زبان های عربی، فارسی و ترکی که در همان زمان حکومت آنان نوشته شده باشد وجود دارد.

نویسنده : م. کریمی


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه بیست و هشتم مرداد 1391ساعت 11:21  توسط اسماعیل سالاریان  | 

«آسيب‌شناسي پژوهش‌هاي فرهنگ عامه»

ارزيابي كلي و مختصري از پژوهش‌هاي فرهنگ عامه و اقوام داشته باشيد (از نظر كمي و كيفي)./ بزرگترين نقاط ضعف يا قوت اين پژوهش‌ها چيست؟  علاقه به فرهنگ یا فولکلور در بین ما ترک زبانان پیشینه ای بس دراز و هزار ساله دارد . محمود کاشغری در کتاب مستطاب خویش موسوم به "دیوان لغات الترک " گاهی اوقات از گفتار نیاکان یا بازی های رایج و این گونه مسائل لب به سخن باز کرده . بعد ها نیز این مسئله ادامه داشته و دارد . پس می بینیم که توجه کردن به آداب و رسوم عامه از روزگاران گذشته تقریبا از اقبال خوبی بهره مند بوده است . فولکلور پژوهانی همچون مرحومین دکتر سلام الله جاوید ؛ استاد محمد علی فرزانه ؛ استاد علی اصغر مجتهدی ؛ نصرت الملک ماکویی ؛ علی قلی واعظ دهخوارقانی ؛ و... از پیشکسوتان این عرصه بوده اند که تقریبا از اوایل قرن حاضر به تدوین و گردآوری فرهنگ مردم اقدام کرده اند . اگر چه در تاریخ همیشه با فراز و فرودهایی به همراه بوده . گاهی اوقات حتی در دیوان اشعار شعرا نیز نکته ها و رگه هایی از ادبیات شفاهی مشاهده می کنیم . در زمان قاجار این امر تقریبا به بین مردم راه یافت . آئین های مذهبی و سنتی مورد توجه واقع گردید

برچسب‌ها: دانیشیق
ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه بیست و هشتم مرداد 1391ساعت 8:19  توسط اسماعیل سالاریان  | 

سولماز: زهرا خانیم نه مه خور دیر؟ بو قدر گوورتی (سبزیی) نمئدینگ؟

 زهرا : مهری جان اذان دان سونرا، دعا میراسیمی واریمیزدیر. ایفطار اوچون ایسته ییرم حلیم بیشیریم.

 سولماز: اللاه قبول ائدسین. ایشیم کی تیکندی گوورتی آرریدماغا کٶمکی یینا گلرم.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و ششم مرداد 1391ساعت 10:23  توسط اسماعیل سالاریان  | 

قهر ائديب پير و جوانه اهرين زلزله سي
عالمي گتدي فغانه اهرين زلزله سي

ورزقان شهرينی ييخدي؛ هريسی ائتدي وئران
يئنه قاتدي قاني قانه اهرين زلزله سي

اولدوروب كؤرپه ني، آغ ساققالی؛آغ بیرچگیده
باخمادی خانه ؛ چوبانه اهرين زلزله سي


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و پنجم مرداد 1391ساعت 10:4  توسط اسماعیل سالاریان  | 

 

دوباره پت‌پت فانوس‌ها، آویز سوسوها

دوباره گوشه چشمان من دریاچه قوها

 

دوباره این زمین با این فراخی تنگ‌مان آمد

نگاه خویش را سمت خراسان کرده آهوها


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و پنجم مرداد 1391ساعت 8:58  توسط اسماعیل سالاریان  | 

گور شد، گهواره، آری بنگرید اینک زمین را
این دهان وا کرده، غران اژدهای سهمگین را

قریه خواب و کوه بیدار است و هنگامه شبیخون
تا بکوبد بر بساطش، صخره‌های خشم و کین را
...

مرگ من یا توست بی‌شک، آن ستون، آن سقف، آنک!
کاینچنین از 
ظلمت شب، بهره می‌گیرد کمین را

مادری آنک به
سجده در نماز وحشت خود
خسته می‌ساید به
خاک کودکان خود جبین را

دخترک خاموش ، بهتش برده از
تنهایی خود
می‌کشد بر چشم‌های بی‌نگاهی آستین را

نوعروسی، خیره در آفاق خون‌آلوده، در چنگ
می‌فشارد جامه‌ی خونین جفت نازنین را

«باز می‌پرسی که‌ها مردند؟ می‌گویم: که زنده‌ست؟!»
پیرمرد انگار با خود، زیر لب، می‌موید این را

دیگری سر می‌دهد غم‌ناله‌ی شکر و شکایت:
تا کجا می‌آزمایی ای خدا، این سرزمین را؟

کودکان،
ازخواب این افسانه، بیداری ندارند
با که خواهد گفت مادر، قصه‌های دل‌نشین را؟

از تمام قریه، یک تن مانده و دیگر کسی نیست
تا کشد دست تسلا بر سر، آن تنهاترین را

مرده چوپان و نی‌اش افتاده، خون آلود، جایی.
خسته در وی می‌نوازد باد آهنگی حزین را

منبع :

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و سوم مرداد 1391ساعت 14:23  توسط اسماعیل سالاریان  | 

با عرض تسلیت و ابراز همدردی با همه داغداران و آسیب دیدگان حادثه دردناک زلزله در چند شهر آذربایجان شرقی ، از خداوند متعال، غفران و رحمت الهی کشته شدگان و شفای عاجل مجروحان و صبر و شکیبایی بازماندگان و آسیب دیدگان را مسالت داریم.

+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و سوم مرداد 1391ساعت 8:40  توسط اسماعیل سالاریان  | 

بفرمایید با چند تن آب برای مردم ایران چایی دارچین دم کرده ایم!

(انتخاب از بخش نظرات)

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و دوم مرداد 1391ساعت 14:30  توسط اسماعیل سالاریان  | 

میـن یول سنی چـاغیرمیشام

بیـر یول دا سـن سسله منی !

یالقیزام من ! هئچ کسیم یوخ

قولتـــــــوقونـدا بســـــله منی !

(هزار بار تو را فریاد زده ام ،

تو هم یکبار صدایم بزن !

تنهایم و کسی را ندارم ،

در آغوشت مرا بپروران !!!)


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه نوزدهم مرداد 1391ساعت 10:55  توسط اسماعیل سالاریان  | 

توضیح : متن زیر به زبان تورکی آذربایجانی است که موضوع آن داستانی ساطیری است به نام آن پسر کجاست؟. پیرزنی درمیان بچه ها به یک پسر بچه اعتماد کرده به او پول می دهد تا برایش گوشت بگیرد، اما پسربچه پول را می گیرد دیگر بر نمی گردد. نویسنده از او الهام می گیرد و می گوید باید آرایش خود را طوری ترتیب بدهم که همه در اداره - مسجد - میدان بازار به من اعتماد کنند و کارهایشان را بمن بسپارند.

میرینین چایخا ناسیندا اوتورموشدوق، بیرخانیم خایلاغی میرینی ائشیه چاغیردی. او خانیم ننه ائله دانیشیردی، من قاپینین کناریندا اوتورموشدوم ومیرینین سؤزلرین ائشیدیردیم. او آنا دئییردی:


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه نوزدهم مرداد 1391ساعت 10:18  توسط اسماعیل سالاریان  | 

تفریحگاه بئش قارداش در 6 کیلومتری جنوب بجنورد قرار دارد و چند سال پیش چشمه های استخر بئش قارداش خشک شدند. پس ازخشک شدن چشمه های استخر بئش قارداش، یکی ازشهرداران سابق گفت " آب تزریق می کنیم به استخر " و این شد سوژه ای برای جوانان و جوانان می گویند: بئش قارداش نیز تزریقی شد.!

+ نوشته شده در  پنجشنبه نوزدهم مرداد 1391ساعت 10:11  توسط اسماعیل سالاریان  | 

كنديميزده قالما، دئدي.

دئديم: خوشدور بوگؤي چيمن،

بوردا اوبا سالما، دئدي.

دئديم: سيناقدان چيخارام،

دئدي: من‌ده وفادارام.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه شانزدهم مرداد 1391ساعت 9:47  توسط اسماعیل سالاریان  | 

شو یالان دونیایا گلدیم گله‌لی

سئویرم قیر آتی بیر ده گوزلی

ده‌ییپ اون بئشینه کندیم بیله‌لی

سئویرم قیرآتی بیر ده گوزلی


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه شانزدهم مرداد 1391ساعت 8:30  توسط اسماعیل سالاریان  | 

دیدار و مصاحبه با پدر جراحی قلب ایران و مدیر مجله «وارلیق» 

پروفسور جواد هیات

این روزها ما در روزگاری زندگی می‌کنیم که صحبت از جراحی قلب و پیوند قلب کاملا عادی است و هر روز صدها جراحی مختلف اینچنینی انجام می‌شود؛ بدون اینکه کسی از این اعمال جراحی واهمه داشته باشد یا انجام آن‌ها را محال بداند…. 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه پانزدهم مرداد 1391ساعت 14:0  توسط اسماعیل سالاریان  | 

وجه تسميه رود اترك برگرفته از " اتراك " جمع ترك مي باشد. علت آن اینست كه در طي دوران مختلف تاريخي بعد از اسلام، ترك ها (شاخه ي اوغوزها) در كناره هاي آن مي زيستند. رود اترك يكي از طولاني ترين رودهاي كشور محسوب مي شود كه از ارتفاعات " کویه داغلاری " (هزار مسجد) خراسان سر چشمه مي گيرد." این رود خانه، رودی خروشان و سیل گیر با بستر گلی است و با داشتن ۶۶۹ کیلومتر طول پنجمین رودخانه بلند ایران است.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه پانزدهم مرداد 1391ساعت 12:13  توسط اسماعیل سالاریان  | 

در ترکی يای يعنی کمان، چيلله نيز يعنی زه (در اينجا زه کمان) و نيز محل زه برای گذاشتن تير در موقع انداختن تير، اوخ يعنی تير (تيرِ کمان). در ترکی به تابستان نيز"يای" گفته می شود. از اين رو وقتی گفته می شود "يايين چيلله سی"  (چیلله تموز)(چلّه تابستان)، (تداعی کننده ی کشيدگی نهايی کمان به هنگام انداختن تير) يعنی نهايت و اوج کشيدگی تابستان که چهل و پنج روز رفته از تابستان است.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه چهاردهم مرداد 1391ساعت 9:30  توسط اسماعیل سالاریان  | 

دراین­ پست به پاره­ای ازاصطلاح­ها و ترکیب­های موجود در زبان فارسی بقلم محقق محترم جناب ناصر منظوری اشاره می­شود، برای مثال: یکشنبه، دوقولو، سه قولو، یکی ازقولوها، ... سنگ صبور، هفت­سین، شیرآب... یا سؤال­هایی از قبیل: چرا «چهارباغ» وجود دارد ولی «سه­باغ»، و «پنج باغ» وجود ندارند؟ گاوخونی یعنی چه؟ و...

 توضیحاتی بنابر نیاز بحث در مورد واژه­ها و ترکیب­هایی داده خواهد شد که در زبان­ها پیدا می­شوند ولی خود آن زبان­ها قادر به توضیح و توجیه آن ترکیب­ها نیستند.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه دوازدهم مرداد 1391ساعت 22:44  توسط اسماعیل سالاریان  | 

ایره کیمی آغرتی ایره کیمده کیلر

گئجه گوندوز آدلاری دیلیمده کیلر

گونشیم، شمالیم، سئلیمده کیلر

من اونلاری کئچیری بیر قدرت بئر گین

الله هیم شووکتیندن بیر پارچا بئر گین


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه دوازدهم مرداد 1391ساعت 13:21  توسط اسماعیل سالاریان  | 

مقايسه آثار فارسی و ترکی

برخلاف شعرای فارسی زبان که همواره کتاب های آن ها درکتابخانه های ملی محفوظ بوده و است، کتابخانه های ترکی حداقل سه بار با اکثریت کتب آن سوزانده شده است. یکبار در زمان مغول ها، یکبار در هنگام هجوم معتصم عباسی عرب و یک بار توسط احمد کسروی درزمان پهلوی، البته قبل آن نیز معلوم نیست.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه یازدهم مرداد 1391ساعت 9:21  توسط اسماعیل سالاریان  | 

بیر کیشی نین بیر فراست سیز اوغلو واریدی، هئچ ایش الیندن گلمه زدی، آتادا هئی دئیردی سن هئچ واخت آدام اولمازسان. گونللر، ایللر کئچر بو اوغول بیر ایگید اولور، گئدیب شهرده اوخویوب حاکیم اولور. بیر گون گلیب کندلرینه آتاسی ائوینه، بوتون قونشولار گؤروشونه گلیللر. جماعتین ایچینده اوغول اوز چئویر آتایا کی، آقاجان سن هئی دئیردین آدام اولمازسان ایندی گؤروسن کی حاکمم، آتا دئییر اوغول دئمه دیم کی حاکم اولمازسان، دئدیم آدام اولمازسان.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه دهم مرداد 1391ساعت 10:45  توسط اسماعیل سالاریان  | 

شهرستان کلات نادری از شهرستان های استان خراسان رضوی می باشد و مرکز این شهرستان شهر کلات است. کلات در 145 کیلومتری مشهد واقع شده است و این شهرستان 180 کیلومتر با جمهوری ترکمنستان مرز مشترک دارد.

+ نوشته شده در  دوشنبه نهم مرداد 1391ساعت 9:15  توسط اسماعیل سالاریان  | 

oruj

گینه گلدی رمضان هامی مسلمان اولاجاق

دین اسلام اوجالوب خلق نماز خوان اولاجاق

گله جق غیرتده فاسق، اولاجاق اهل تمیز

ایتدیقی معصیته جمـــــــله پشیمــان اولاجاق

بیر محرمده چخوب شاهقلی بو مسجد دن

بیر ده بو آیده گلــــوب داخـل ایوان اولاجاق

روزه سین میل ایلینلر چیخاجاقلار سفـره

ایله بیر هاموسی زوار خـــراسان اولاجاق

او آداملار که ایدوب میلته چوخ جور و ستم

هاموسی بیر گئجه ده قاری قرآن اولاجاق

هیچ گناه اولماسا بسدور بیزه بو صوم وصلاه

قبر ایچینده بیزه او حائیل سوزان اولاجاق


شاعر: کریمی

+ نوشته شده در  یکشنبه هشتم مرداد 1391ساعت 14:3  توسط اسماعیل سالاریان  | 

 پروفسور گرهارد دورفر

آلمانجادان تورکچه یه ترجمه : پروفسور سلطان تولو (Sultan tulu)

آذربایجان تورکچه سینه چئورن : مصطفی رزاقی

 

1- ائشککه هینن هارتین کئزمز

فارسجا: کسی که الاغ سواره پشت خودش را نمی بیند

تورکچه : ائشکگه مینن (اوز) آردینی گورمز.

 

2- یاغ یاغ اوستونه تامایور، پئتله قوروغ قئنایور

فارسجا:  روغن روی روغن می چکد، بلغورخشک غل می خورد.

تورکچه : یاغ یاغ اوستونه داملا – داملا آخیر، یارما قورو قایناییر. 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه هفتم مرداد 1391ساعت 10:42  توسط اسماعیل سالاریان  | 

قله شیرباد در امتداد آلاداغ و در رشته کوه بینالود درسمت جنوب شرقی مشهد در ارتفاعات زشک با ارتفاع 3311 متر قرار دارد و از نوع کوه های سنگی ریزشی می باشد و آن هم به علت زمستان های بسیار سردش است که سنگ ها دچار انقباض و انبساط  شدید شده و متلاشی میشوند. علت نام گذاری این کوه به این نام آن است که در بین دو دشت نیشابور و مشهد قرارگرفته است و به علت شرایط جوی در تمام مدت سال دارای بادهای بسیار تند و سرد می باشد.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  جمعه ششم مرداد 1391ساعت 10:11  توسط اسماعیل سالاریان  | 

نمودم یادت آقا درولایت

طلب کردی بیایوم مو زیارت

یقینوم شد که می خواهی بر آری

هم این دونیا هم آندونیایوم حاجت

 

 دلم می خواهد که پایین پایت آیُم

کنار پنجره فولادت آیُم

به هنگام دعا بر نیک بختان

میون عاشقونت یادت آیُم

 

غروبا چشم و گوش مو هوایه

حواسم جمع صوت آشنایه

صداي طبل و نقّاره بلنده

كه دوران، امرو، دوران رضايه

 

چو بینم حاجیان بندند احرام

کنم عزم خراسون ازسر شام

میون گنبد و گلدسته ی تو

صفا و مروه سازوم می زنُم گام

 

شاعر: استاد عظیم سرو دلیر.

+ نوشته شده در  سه شنبه سوم مرداد 1391ساعت 10:17  توسط اسماعیل سالاریان  | 

Sing My Song

Sing my song,
Let me stay alive.
O bits of my heart!
dots of my words,
hand in hand,
three, four, or five
dancing through
the singing lips
fly and fly,
to the sky arrive,
let my heart and me
stay alive.
Sing my song
Let me stay alive.

Azim-sarvdalir
08/20/2008

+ نوشته شده در  سه شنبه سوم مرداد 1391ساعت 9:55  توسط اسماعیل سالاریان  | 

 sarv dalir

اشاره: استاد عظیم سرودلیر یکی ازبزرگان فرهنگی علم و ادب است که بیشتر عمر خود را علاوه بر انجام وظايف شغلي فرهنگی، درتحقيق و پژوهش و سرایش به سه زبان تورکی ، فارسی و انگلیسی. سپری کرده است. اخیراً  یکی از آثارمنظوم تورکی مهم وی با نام "قیزیل داغلار"انتشار یافته است. این آثار بهانه‌اي شد تا گفت‌ و‌ گویی را درباره‌ي اهمیت سروده ها و  ترجمه هایش انجام دهیم. حاصل گفت ‌و ‌گوی ما را دراین پست از نظر می‌گذرانید:


برچسب‌ها: دانیشیق
ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه دوم مرداد 1391ساعت 11:12  توسط اسماعیل سالاریان  | 

gerivan

مقدمه : درمنقطه گریوان(بخش مرکزی بجنورد) مراسم سوگواری که به سوگواری های عمومی و خصوصی تقسیم می شوند و هریک از آداب و رسوم خاص خود برخوردارند. دراین پست آداب ماه مبارک رمضان به اختصار نگارش یافته است، امید است مورد پسند قرارگیرد.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه دوم مرداد 1391ساعت 9:27  توسط اسماعیل سالاریان  | 

اویان ! ای گؤزلریم غفلت دن اویان

اویان ! اویخوسو چوق گؤزلریم اویان

عزرائیلین قصدی جاناندیر اینان

اویان ! ای گؤزلریم غفلت دن اویان

اویان ! اویخوسو چوق گؤزلریم اویان


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه یکم مرداد 1391ساعت 8:30  توسط اسماعیل سالاریان  |