فوتبال، بازی هزار ساله ترکان
فوتبال، بازی هزار ساله ترکان: تپوک از فعل تپمک (لگد زدن) آمده است. با استناد به کتاب هزار ساله دیوان لغات الترک محمود کاشغری، ترک ها نزدیک به هزار سال قبل، نوعی از بازی فوتبال به نام تپوک را انجام می داده اند.
بنا به کتاب دیوان لغات الترک، ترک ها در حدود هزار سال قبل با ذوب کردن سرب و تبدیل آن به جسمی کروی کوچکی به نام "آغیرشاق" و پیچیدن آن در موی بز یا پوشش های نرم، جسمی شبیه توپ فوتبال درست کرده و با آن بازی می کرده اند.
دلیل اینکه چرا توپ در 1000 سال پیش از هسته سربی ساخته می شده بنظر می رسد که : وقتی توپی را از پشم بز که بسیار مقاوم و مرتجع می باشد، می ساختند به خاطر سبکی بسیار زیاد آن، هنگام شوت زدن احساس بدی به بازیکن دست می داد و فوتبال مفرح نبوده و کسل کننده می شد. این گلوله سربی کوچک به خاطر اینکه در آن زمان تکنولوژی در حد حال حاضر نبود. لذا نقش سنگین کردن توپ را ایفا می نمود. همچنین بخاطر سنگین بودن گلوله سربی به اندازه کافی، فاصله مرکز تا سطح توپ که از موی بز پوشیده شده بود، به اندازه دلخواه نرم و قابلیت ارتجاعی مناسب داشت.
بنا به نوشته ویکی پدیا اولین سوابق ثبتی آنچه که احتمالاً قدیمیترین فعالیت شبیه به فوتبال به حساب میآمده را میتوان در دست نوشتههای چینی در دوره سلسله ترکی "هان" و حدود قرن دوم قبل از میلاد پیدا نمود که چینیان با لگد زدن به توپ چیزی شبیه فوتبال بنام " نسو- کوه" بین نظامیان داشته اند که قوانین آن با فوتبال امروزی کاملا متفاوت بوده است.
اولین بار به سال 1848 در دانشگاه کمبریج انگلستان بازی فوتبال امروزی تعریف و با قوانین امروز به ثبت رسید. و درسال ۱۸۶۳ قوانین خاصی برآن نهادند که به مقررات کمبریج معروف است. درسال ۱۹۰۴ فدراسیون بین المللی فوتبال(فیفا) تاسیس شد.
نکته آخر اینکه واژه " ایدمان /Idman " در زبان ترکی به معنای "تمرین و ورزش" می باشد و ورزش در زبان فارسی از ورزیدن مانند ورز دادن خمیر آمده است. برای این کلمات در انگلیسی: sport, game,play, play , competition, ... وجود داردکه هر یک در انگلیسی معانی مختلفی دارند.


1) من اسماعیل سالاریان صاحب این وبلاگ 7 کتاب چاپ شده ام 1-تمثیل و مثل 2- ناغیلار بوقچاسی 3- مثنوی یوسف و زلیخا به ترکی خراسانی 4- نگاهی به ادبیات ترکان خراسان 5- نگاهی به فرهنگ ترکان خراسان هست 6 -ترکی خراسان و قواعد آن و چند کتاب در زمینه زبان، ادبیات و فرهنگ ترکان خراسان آماده نموده ام که هنوز چاپ و نشر نشده اند.