اسامی ترکی امراض
اسامی امراض در فارسی عمدتا ازعربی گرفته شده است:
فلج: زکام: سل: استفراغ: اغماء: زخم معده: لوزه: سکته: وباء: طاعون: یرقان: دواء: عفونت: معالجه: معاینه: تلقیح مصنوعی: مریض: طبیب: جمجمه: مخّ: کلیه: ذات الجنب: ذات الریه: عِرق النسا: کبد: طحال: قلب: بطن راست و بطن چپ قلب و... که همگی بدون استثناء از عربی قرض گرفته شده است.
کلمه های انگلیسی و یا فرانسوی رایج درامر طبابت:
آی سی یو: اورژانس: آمبولانس: و رادیولوژی، سونوگرافی، فیزیوتراپی و ده ها پسوند "...لوژی" که اکثر مریض ها معنای آنرا نمی دانند، بر روی لوحه های بیمارستان ها نمایان می باشد.
ازدوستان محترم ترک و فارس و... انتظار داریم معادل ترکی و فارسی کلمات فوق دربخش نظر مرقوم نمایند تا ضمن معادل سازی چند لغت در زبانهای عربی و ترکی و فارسی درانتهای لیست زیر جهت استفاده مراجعه و خوانندگان قرارگیرد:
نام امراض/ معادل تورکی(خوراسانی)
آی سی یو: یوغون باخیم
اورژانس: آغیر دوروم
آمبولانس:جان قورتاران / آجیل تاشیت
بيمار، مريض : سايري( Sayrı )/ ناچاق
سرخک: قیزیلجا
تب لرز: اِیستمه (فَرَشَه)
آبله : چی چی
حصبه : دَمانَه(قارا نچاق)
دُمل : چیوان
روده پیچ : توخ چَم
صَرع : جِسته
سیاه سرفه : گُوی اُیْ سِرمَه
گُل مژه : گُزگِلِنِه
ویار : یِرِک لَه ماق
کَهیر: خَتِرْ
سنکوپ: سَکْته
سیاه زخم: یامان یارا
اسهال : ایاق آسته
مخملک: گُل افشان
آبله مرغان: آبله مرغان
جذام : خوره
نفخ : ساتل جم (دَم)
سرطان : اینچَه درد
متورم شدن سر و صورت: کَلَّه پرتُم
تورم و درد شدید در مفاصل: پَی
امراض پوستی: ُشکَه
زگیل : سینگر
زائو: زاچ
تب خال: توخال
تُرشا: تُرشاق
تب : اِیستمه(توتاشه)
کبود شدن استخوان: قِلْ چِخ
بوی دوا(نوعی اسهال و استفراغ شدید): دوا ایسه
زکام (متورم شدن گلو): بُغاز گَلْ ماق(دُن قوز باشه)
سالَک : ئیل یاره
پوده: گووس
استفراغ : قَی سان(قَی ترَرمَه)
سرفه کردن : اُکْسِرْماق
سرفه کردن(حساسیت) : کوخد کوخد
کم هوش : گیج گدری
حساسیت ماهانه: آی باشه
مالاریا : تب نوبه
دیفتری : خناق
گریپ/ آنفولانزا : سوُخ دِیَمه
طاعون : مَرگه
سل : گُنْ سِنن قان گلَه
بیمار: سایری : بیمار در زبان ترکی میشود (سایری) این کلمه در دیوان اشعار حکیم فضولی نیزآمده است.
بیمارستان= سایری ائوی=ساغلیک ائوی=ساغلیک اوجاغی.
پزشک= ساغین
دارو =ام( əm ) این کلمه در دیوان اشعار حکیم نباتی نیز آمده است.
داروخانه =امچی
نام امراض/ فارسی
مریض : بیمار
معالجه : درمان
قلب : دل
دوا : دارو
زکام : سرما خوردگی
کبد : جگر
طبیب : پزشک
مصنوعی : ساختگی.

1) من اسماعیل سالاریان صاحب این وبلاگ 7 کتاب چاپ شده ام 1-تمثیل و مثل 2- ناغیلار بوقچاسی 3- مثنوی یوسف و زلیخا به ترکی خراسانی 4- نگاهی به ادبیات ترکان خراسان 5- نگاهی به فرهنگ ترکان خراسان هست 6 -ترکی خراسان و قواعد آن و چند کتاب در زمینه زبان، ادبیات و فرهنگ ترکان خراسان آماده نموده ام که هنوز چاپ و نشر نشده اند.