زبان و ادبیات ترکان خراسان

بئیری بارئیدی بئیری یوخیدی الله دان باشغا هیچ کیم یوخیدی بئیر تولکی بارئیدی که بو تولکی هرگون گئدیدی باغا اوزوم یماغا

روباه برای دزدی انگور هرروز به باغ می رفت

باغبان گورردی کی هرگون مونین باغی خراب اولاردی ومیم لاری هرگون سینردی (شاخه های میم هایش هروز می شکست) بو باغبان فیکر دوشار کی بوتولکی هایردان گلر باغا تا بئیر گون تولکینی دالیندن قویلیار تولکی اوزونو آتارار بیر چایا

(روبا ازترس خودش را داخل چاهی انداخت)

 

او یولدان که چای (چاه) بارودو بئیر گون بئیر قورد کئچردی قورد گورر کی چاهی ته هیندان بئیر سس گلیه. گئیدر چاهین باشینا دئیر های کئیم با چاهدا تولکی دئیر منم عم اوغلی (منم پسرعمو)

قورد دئیر نمه ایش ائدری چاهی ته هیندا. تولکو دئیر: قیش چن پوستین بیچیرم (پوستین می دوزم )

روباه به گرگ گفت: دارم برای زمستانم پوستین می دوزم

قورد دئیر: اولار که منین چن هم پوستین تیکین. تولکو دئیر: نمه ی چن اولماسین. اما بئیر شرطی بار. قورد دئیر: نمه شرطی؟ تولکو دئیر: هرگون کی سن بئیر دووار (گوسفند) تو تورای (می گیری) گئتی آت چاها تای کی من اونین پوستون دان سنین چن پوستون تیکم قورد قبول ائدر.

روباه برای دوختن پوستین برای گرگ هرروز یک گوسفند خواست

بعله بوقورد هرگون اوزونو ورر سورویه (خودشو می زد به گله) و هر موکافاتونان کی اولار بئیر قویون توتار گئتر یرر آتارار چایا (می انداخت به چاه) و هرگون سوروشر کی هنیز آماده اولمابدو. تولکی هم هرگون بئیر مانا (بهانه)گئتیرر که قولو قالودو هی اتکی قالودو (دستش مونده دامنش مونده ).

 

گرگ برای گرفتن گوسفندان هر روز به گله میزد.

تای کی بئیر گون قوردین حوصله سی باشا گلئر. دئیر: سنین بو پوستونون تیکلمدی (دوخته نشد). تولکو دئیر:گئیت ساوا گل (صبح بیا). بئیر اقرمچی نان بئیر زنبیل گئتی (یک طناب با یک زنبیل بیار) آتا چاها تا من پوستونو یوللیام یوخارا (پوستینو بفرستم بالا). سحر چاقو قورد بئیر زنبیل و بئیر اقرمچی گتیرر.  تولکئ دئیر :عم اوغلی سن پوستونو چکنجه یوخارا گئرک گئوزون یوماین (موقع کشیدن طناب چشماتو ببند ). قورد کی خیله عجلسی بارودو قبول ائدر. شو زنبیل کی گلر یوخارا تولکو زنبلدان دینگللیر (می پرد) و قوردو ایتلیر (هل می دهد) چاها. قورد دوشر چاهی ته ینا و تولکو قاچار گئیدر اوی یونا (رفت لانه اش).

روباه پس از خلاصی از چاه به لانه اش نزد بچه هایش رفت.

قورد قالار چایدا هر بدبخت لی قینان (باهربدبختی) اوزونو چئیکر یوخارا و تولکونین آندونو اوچر(قم خورد تا روباه را به سزای اعمالش برساند). تای کی بئیر گون تولکونو گورر دالیندان قوی لی یار (دنبالش کرد) و تولکو حقه باز قاچار خنکینه. قورد هرنمه دورار کی تولکی چیخمسین یالاندان چاقورار ائیت له گلدی ائیت له گلدی (سگها آمدند). بئیر تونگه قویار تولکنین خنکنین آغزوندا(یک کوزه گذاشت دم در سوراخ لانه روباه).

 

روباه ازترس گرگ به لانه اش پناه برد.

شامال (باد)کی دگیدی (تونگنین )کوزه نین آغزونا هو هو سسلیردی (صدای هو هو می کرد) و تولکو خیال ائدیدی کی ائیت له هنیز داش دا دولان (روباه خیال می کرد که سگها هنوز بیرونند) و شو ندا قالار تا بئیر هفته یه آجوندان های سیچر های پوخینی ییئر تا که بئیر گون اوزونو ورار داشا گورر کی بئیر (تونگه)کوزه مونو بئیر هفته قورخوتوبدو.

روباه دید دم سوراخ لانه اش کوزه ای گذاشته اند

تولکو تونگنی گترر گئیدر تا بئیر ایسلاخا یتیشر (به استخری رسید). بو تونگنی باغلا یار غویروغونا (کوزه رابه دمش بست) و آتارار سویه (و اندخت میان آب). هی بو تونگیه سو گیرر و قو لب قولب ائدیر و تولکو خیال ائیدر کی تونگه خفه اولیه (روباه فکر می کرد که چون کوزه قولب قولب میکند خفه می شود ). هی تونگیه دیئر: منه قورخوتورای الان خفه ائیدرم .

 روباه  کوزه را به دمش بست وانداخت میان استخر آب.

تاسحرچاقی یه جن دورر تا بو سو یخ وورار و هرنه زور وورار کی قویروغونو چوخارسون باشارماس تا قویروغو بیخدان اوزولار (تاصبح که آب یخ میزند و روباه هرکار می کند دمش خلاص نمی شود و بالاخره دمش ازبیخ کنده می شود) تولکو دست از پادارزتر قایتر تولکولری ایچنا .

 

روباه دم بریده برگشت پیش بقیه روباه ها

 

تولکولا گولوللن که های قوللی تولکو گلدی های قوللی تولکو گلدی (روباه ها
خندیدند و مسخره کردند که های روباه دم بریده آمد) تولکی هم خیله خجل اولمیش و فیکر باتار کی نمه ائتسین کی بئیر بلا بولاری باشینا گئترسین.
              

 (روباه ها قاه قاه خندیدندو روباه دم بریده رامسخره کردند)

تولکو گئدر بئیر قویروخ اوزوچن قیرتر(دمی رنگین برای خودش درست کرد). قویروغونا زلم زیمبو دلنگوان ائیدر گلر تولکولارین یانونا (به دمش زلم زیمبو آویزان کرد و برگشت پیش بقیه روبا ه ها ). تولکو بو قویروغینن پوز بئیرر (با دمش پز می داد) تولکو لا دیئلان بو قویروغو هایردان آلویای (این دم و از کجا آوردی). دئیر: اگر سیز هم بو قویروخ دان ایستریس گئرک منیم سوزوما قولاخ وئیریس (به حرفم گوش کنید).  
خلاصه قوللی تولکو تولکلاری گئتردی هر بئیرینی قویروغونا بئیر تونگه باغلادی و اولاری قویروغونا سالدی سویه (به دم هر روباهی کوزه ای بست و کوزه را انداخت توی آب  و همان بلایی که سرخودش آمده بود).

 

روباه دم بریده به دم هر  روباهی  یک کوزه بست.

 

بئیر مدت دان سورا که سو یخ وردو قوللی تولکو رفیق لارینا ددی ایندی قویرو غی سی چکین تولکی لار زوروردولان قویروغ لارینی چکسیلان تامام بئیرنی قویروخ لارو بخ دان اوزولدو (روباه هازورزدند دمشان را ازآب بیرون بکشند همگی دمشان ازبیخ کنده شد).

ایندی قوللی تولکی قاچدو تولکی له گئوردلان کی تامام بئیری قوللی اولبدولان تصمیم توت دولان کی قولی تولکینی ادب ائتسیلان (تصمیم گرفتند روباه دم بریده را ادب کنند). بئیر نقشه چئکدولان دئدلان تولکی ایندی بئیز هم سنی لن قوللی اولو واک (گفتند رفیق حالا ما هم مانند توشدیم ). گل بئیزی یانوموسا قوللی تولکی کی بولارین نقشه سینی بیلیدی ددی (روباه دم بریده که می دانست آنها چه تصمیمی گرفته اند گفت).

اوفندی که سیزده  دیر تاسماسی هم منده دیئر
 
(آن فنی که نزد شماست کمر بندش نزد من است).

حاضیرلایان: محمد خسروی