يئر آيهلري- چئورمه- اللهياري
يئر آيهلري: آیه های زمینی
شاعر : فروغ فرخ زاد
چئوره ن : ابو طالب اللهياري(توتقون)
يئر آيهلري :
سونرا گونش سووودوو يئردن خئير، بركت گئتدي،
قورودو چؤللرده گؤيرتيلر،
دهنيزلرده باليقلار
يئر، آرتيق، اؤلولريني قبول ائتمهدي
بوسبوتون رنگي قاچميش پنجره لرده،
گئجه،
سانكي شوبههلي فيكير،
آرديجيل باسيريق و كوكرهمهدهايدي،
و يوللار اؤز سورهكليلييني قارانليق گرگينليكده،
بوراخديلار.
آرتيق كيمسه، عشقي دوشونمهدي،
كيمسه غلبهيه فيكير ائتمهدي،
و هئچ كس داها هئچ بير شئيي دوشونمهدي.
يالنيزليق كؤهوللرينده پوچلوق اوغرادي دونياني
قان، بات بات و ناركوت قوخوسو وئريردي،
بويلو قادينلار باشسيز اوشاق دوغدولار
و بئشيكلر، سينلره سيغينديلار اوتانجيقدان.
عجبا، نئجهده آجي و قارا بير روزگار
چؤرهك رسالتين حئيرت دوغوران گوجونو مغلوب ائتميشدي
آج و فلاكتلي ائلچيلر، تانرينين قرارگاهلاريندان قاچديلار
عيسينين ايتميش كؤرپهلري،
آرتيق، چوبانين هئي ـ هئي آوازيني
دينلهمهديلر حئيرت دوزنگاهلاريندا.
سانكي، گوزگولرين باخيشلاريندا،
حركتلر، بويالار و شكيللر چؤنوك شؤوگهلهنيردي
و آلچاق لاغلاغيلارين باشيندا،
ياراماز، اوتانماز سوزمانيلارين اوزونده،
نورلو، قوتسال بير هاله اود توتموش بير چتير كيمي
يانيردي.
آلكول باتلاقلاري،
آغيلانميش بوغلاري ايله،
سوسغون آيدينلاري اؤز دهرينليكلرينه اوغراتديلار
فيريلداقجي سيچانلار،
كؤهنه دولابلاردا كيتابلارين سوسلهنميش واراغلاريني چئينهديلر
گونش اؤلموشدو،
اؤلموشدو گونش
جوجوقلارين قافاسيندا.
ديل بيلمز بير ايتيك معناسيني داشيردي صاباح
اونلار بو، كؤهنه سؤزون اؤزگهلييني،
اؤز ورديشلرينده ايري بير خال ايله رسم ائديرديلر.
آداملار،
آداملارين گؤزدن دوشموش گوروپو
اومودسوز، اوزولموش و توماركن،
اوغورسوز جمدكلرينين يوك آلتيندا،
دييار با دييار اولوردولار.
و اللرينده قاباريردي
جنايتين يانديريجي ايشتاهاسي.
گاهدان بير قيغيلجيم، ضعيف چاخيش
پاتلاديردي ايچهريدن
بو، جانسيز، سوس توپلومو
اونلار بير ـ بيرينه يويوردولر
كيشيلر بيچاقلا بير ـ بيرلرينين
ييرتيرديلار بوغازلاريني
و قان ياتاغينين ايچينده، قيزجيغازلارلا
باش بير ياسديق اولوردولار.
اونلار دهشت ايچينده بوغولموشدولار،
سوچلولوغون ايضطيرابلي دويغوسو،
كور و كوت روحلاريني دوندورموشدو
اعدام مراسملرينده دار ايپي بير محكومون
چاخناييشلي گؤزلريني سونسوز تضييقله
كاساسيندان ديشاري پيتلاداركن،
اونلار اؤز ايچلرينه قاپيليرديلار،
ائهتراسلي خيالدان خسته، اَپريميش سينيرلاري زول دوروردو
آنجاق، بو كيچيك قانليلاري گؤرهردين كي،
مئيدان لارين چئورهسينده دوراراق،
سويون فونتانينين آرديجيل آخيشينا گؤزديكيبلر.
بلكه،
هلهده
اؤوكلهنميش گؤزلرين آرخاسيندا،
اؤلومجول، دونوق بير شئيين درينليينده
يئر اوزره قالميشديركي؛
يئرسيز چاليشماسي ايله اينانماق ايستهييردي
سولارين طراوتلي آوازيني.
بلكهده، آما
عجبا سونسوز خوليا...
گونش اؤلموشدو
و كيمسه بيلميردي، اورهكلردن قاچميش
او، گؤيرچينين آدي اينامدير.
آه، اي محبوس ندا،
بو، اغورسوز؛ ايرنج گئجهنين بير يؤنوندن،
سنين اومودسوز اينيلتين ايشيقليغا دوغرو
بير، جيغير آچاجاغمي؟
آه،
اي محبوس سس،
اي سسلرين سون نداسي...
آیه های زمینی:
آنگاه
خورشید سرد شد
و برکت از زمین ها رفت
سبزه ها به صحراها خشکیدند
و ماهیان به دریاها خشکیدند
و خاک مردگانش را
زان پس به خود نپذیرفت
شب در تمام پنجره های پریده رنگ
مانند یک تصور مشکوک
پیوسته در تراکم و طغیان بود
و راهها ادامهء خود را
در تیرگی رها کردند
دیگر کسی به عشق نیندیشید
دیگر کسی به فتح نیندیشید
و هیچکس
دیگر به هیچ چیز نیندیشید
در غارهای تنهائی
بیهودگی به دنیا آمد
خون بوی بنگ و افیون میداد
زنهای باردار
نوزادهای بی سر زائیدند
و گاهواره ها از شرم
به گورها پناه آوردند
چه روزگار تلخ و سیاهی
نان ، نیروی شگفت رسالت را
مغلوب کرده بود
پیغمبران گرسنه و مفلوک
از وعده گاههای الهی گریختند
و بره های گمشدهء عیسی
دیگر صدای هی هی چوپانی را
در بهت دشتها نشنیدند
در دیدگان آینه ها گوئی
حرکات و رنگها و تصاویر
وارونه منعکس میگشت
و بر فراز سر دلقکان پست
و چهرهء وقیح فواحش
یک هالهء مقدس نورانی
مانند چتر مشتعلی میسوخت
مرداب های الکل
با آن بخارهای گس مسموم
انبوه بی تحرک روشنفکران را
به ژرفای خویش کشیدند
و موشهای موذی
اوراق زرنگار کتب را
در گنجه های کهنه جویدند
خورشید مرده بود
خورشید مرده بود ، و فردا
در ذهن کودکان
مفهوم گنگ گمشده ای داشت
آنها غرابت این لفظ کهنه را
در مشق های خود
بالکهء درشت سیاهی
تصویر مینمودند
مردم ،
گروه ساقط مردم
دلمرده و تکیده و مبهوت
در زیر بار شوم جسدهاشان
از غربتی به غربت دیگر میرفتند
و میل دردناک جنایت
در دستهایشان متورم میشد
گاهی جرقه ای ، جرقهء ناچیزی
این اجتماع ساکت بیجان را
یکباره از درون متلاشی میکرد
آنها به هم هجوم میآوردند
مردان گلوی یکدیگر را
با کارد میدریدند
و در میان بستری از خون
با دختران نابالغ
همخوابه میشدند
پیوسته در مراسم اعدام
وقتی طناب دار
چشمان پر تشنج محکومی را
از کاسه با فشار به بیرون میریخت
آنها به خود میرفتند
و از تصور شهوتناکی
اعصاب پیر و خسته شان تیر میکشید
اما همیشه در حواشی میدان ها
این جانبان کوچک را میدیدی
که ایستاده اند
و خیره گشته اند
به ریزش مداوم فواره های آب
شاید هنوز هم
در پشت چشم های له شده ، در عمق انجماد
یک چیز نیم زندهء مغشوش
بر جای مانده بود
که در تلاش بی رمقش میخواست
ایمان بیاورد به پاکی آواز آبها
شاید ، ولی چه خالی بی پایانی
خورشید مرده بود
و هیچکس نمیدانست
که نام آن کبوتر غمگین
کز قلبها گریخته ، ایمانست
آه ، ای صدای زندانی
آیا شکوه یأس تو هرگز
از هیچ سوی این شب منفور
نقیبی بسوی نور نخواهد زد؟
آه ، ای صدای زندانی
ای آخرین صدای صداها...
1) من اسماعیل سالاریان صاحب این وبلاگ 7 کتاب چاپ شده ام 1-تمثیل و مثل 2- ناغیلار بوقچاسی 3- مثنوی یوسف و زلیخا به ترکی خراسانی 4- نگاهی به ادبیات ترکان خراسان 5- نگاهی به فرهنگ ترکان خراسان هست 6 -ترکی خراسان و قواعد آن و چند کتاب در زمینه زبان، ادبیات و فرهنگ ترکان خراسان آماده نموده ام که هنوز چاپ و نشر نشده اند.