زبان و ادبیات ترکان خراسان

ترکی استانبولی

داستان ملا نصرالدین - دنیا چند متره

آرخاداشلاریندان بیری خوجادان سورار:

 Arkadaşlarından biri Hoca"ya sorar:

یکی از دوستانش از ملا می پرسد :

اوستاد دونیا نئچه متر دور؟

- Hoca, dünya kaç metre?

استاد دنیا چند متره ؟

تام او سیرادا بیر جنازه گئچییورموش  یالاریندان.  خوجا اونو گوستررهک:

Tam o sırada bir cenaze geçiyormuş yanlarından. Hoca onu göstererek:

درست در همان لحظه  یک جنازه از کنارشون رد می شد. ملا با نشان دادن اون :

- اونان سور! باخ اولچوموش بیچمیش، گئدیور!

- Ona sor! Bak, ölçmüş biçmiş, gidiyor!..

از اون بپرس! ببین اندازه گرفته و تخمین زده، داره می ره.

توضیح مفهوم کلمات و کلمات هم خانواده :

1.    ölçmek	اندازه گرفتن، سنجیدن، مساحی کردن
ölçme	اندازه گیری، سنجش
ölçü	مقیاس، میزان، اندازه،  معیار، عیار

 

2.  biçmek	بریدن، قواره قواره کردن، تراشیدن، درو کردن
biçki	برش
biçim	طرز، طور، نوع، شکل، قواره
biçimli	شکل دار، خوش شکل، خوش هیکل، خوش ترکیب
biçimsiz	ناجور، بد ریخت، بی قواره، زشت
biçerdöver	خرمن کوب

ترکیب "اولچمک بیچمک " ( ölçmek biçmek ) را بیشتر در خیاطی هم به کار می برند در مفهوم اندازه گیری و بریدن قبل از دوخت است.

کلمه "بیچردور" ( biçerdöver ) یک کلمه مرکب است که از کلمه "بیچر" ( biçer ) که یک کلمه فاعلی است و معنایش یعنی برش کننده و کلمه " دوور" ( döver ) یعنی می کوبد (یا کوبنده) تشکیل یافته و معادل خرمن کوب یا کمباین است. بهتر است بدانید که پسوند های "آر" ((ar و "ار" er)) پسوند های فاعل ساز در ترکی هستند.

یازان : حسین ساعدی