تولکو ایله قارغا
روباه و زاغ یوخسا تولکو ایله قارغا
بیلیرم سیزلرده منه تای، بو گؤزه ل حکمتلی شعرله ایلکین صینیف لرده تانیش اولوبسونوز، اولا بیلر ائله ایندی ده اونو ازبرسینیز. آما چاغا (اوشاق) ادبییاتینا عایید اولان بو شعری کیم دئییب؟
بو گؤزل شعرین یارادانی، بؤیوک شاعیریمیز میرزا علی اکبر صابیردیر. اونون دیگر آدلیم شعری «یالانچی چوبان» لا بیرلیکده دونیانین بیر نئچه دیلینه ترجومه اولونوب، او جومله دن روس و فارس دیللرینه. تاسوفله فارس ادبیاتیندا، بعضی شاعیرلر صابیرین آدین گتیرمه دن اؤزلرینه چیخیبلار، سونرالار اوستاد شهریاردا بوتون بو مقصدلی سهولری گؤروب دوشونرکن نه یاخشی دئییب:
«فارس شاعیری چوخ سؤزلرینی بیزدن آپارمیش ـ صابیر کیمی بیر سفره لی شاعیر پخیل اولماز.»
بو شعر، چوخلو دیللره ترجومه اولوب دؤنسه بئله، صابیرین تورک دیلده یازدیغی قارغا ایله تؤلکونون دادین وئرمز. ایندیسه نئجه دی هوپ - هوپ نامه یه نظر سالیب بیرداها یئنی دن بو شعری یازیلدیغی دیلده اوخویوب دیله گتیرک:قارغا ایله تولکو
پئندیر آغزیندا بیر قارا قارغا
اوچاراق قوندو بیر اوجا بوداغا
تؤلکو گؤرجک یاواش یاواش گلدی
ائندیریب باش ادبله چؤمبلدی
بیر زمان حسرت ایله قارغا ساری
آلتدان ، آلتدان ماریتدی باش یوخاری
دئدی «احسن سنه، آقارغا آغا!
نه نزاکتله قونموسان بوداغا!»
بزه دین سن بو گون بیزیم چمنی
شاد قیلدین بو گلمگینله منی
نه گؤزه لسن، نه خوش لقاسن سن!
یئری وار سؤیله سم هما سن سن!
توکلریندیر ایپک کیمی پارلاق
بد نظردن ووجودون اولسون ایراق
بو یقین دیر کی، وار سئویملی سسین
اوخو، وئرسین منه صفا نفسین!»
بؤیله سؤزدن فرحله نیب قارغا
آغزینی آچدی تا کی، ائتسین، غا
«غا» ائده رکن هنوز بیرجه کره
پئندیری دیمدیگیندن ائندی یئره
تولکی فورا هاوادا قاپدی یئدی
قارغایا طعنه ایله بؤیله دئدی
«اولماسایدی جهاندا سارساقلار
آج قالاردی یقین کی، یالتاقلار»
توضیح : داستان زیبای "روباه و زاغ" نوشته شده در کتاب های دوره دبستان ترجمه یکی از داستان های شیرین کتاب “هوپ هوپ نامه” به نام “ تولكو ایله قارغا ” است. کتاب هوپ هوپ نامه متعلق به یکی از مفاخر ترکان "میرزا علی اكبر صابر" است.
متاسفانه کتاب های درسی دوره دبستان بدون اسم بردن از شاعر و پدید آورنده ی این اثر، این شعر را به نام "حبیب یغمایی" در كتاب درسی به چاپ رسانده اند!! تا روباه و زاغ را به نام خودشان سند بزنند.
شعر روباه و کلاغ دوره ی دبستان:زاغكي قالب پنيري ديد
به دهن برگرفت و زود پريد
بر درختي نشست در راهي
كه از آن مي گذشت روباهي
روبه پر فريب و حيلت ساز
رفت پاي درخت و كرد آواز
گفت: به به چه قدر زيبايي!
چه سري چه دمي عجب پايي!
پر و بالت سياه رنگ و قشنگ
نيست بالاتر از سياهي، رنگ!
گر خوش آواز بودي و خوش خوان
نَبُدي بهتر از تو در مرغان
زاغ مي خواست قارقار كند
تا كه آوازش آشكار كند
طعمه افتاد چون دهان بگشود
روبهك جست و طعمه را بربود
1) من اسماعیل سالاریان صاحب این وبلاگ 7 کتاب چاپ شده ام 1-تمثیل و مثل 2- ناغیلار بوقچاسی 3- مثنوی یوسف و زلیخا به ترکی خراسانی 4- نگاهی به ادبیات ترکان خراسان 5- نگاهی به فرهنگ ترکان خراسان هست 6 -ترکی خراسان و قواعد آن و چند کتاب در زمینه زبان، ادبیات و فرهنگ ترکان خراسان آماده نموده ام که هنوز چاپ و نشر نشده اند.