بهمن رنجبران :

سند معامله ملک در ابیورد در سال ۱۱۵۹ ه.ق

سند ملکی زیر مربوط به محلی است که نادر شاه افشار در آنجا متولد شده است، قسمتی از دستگرد درگز، محلی از منطقه ابیورد، که در این محل پس از به قدرت رسیدن نادر کاخی بنا می گردد، و این محل را به جهت تولد نادر، مولود آباد، نام گذاری می کنند .

 

این سند معامله مربوط به ملکی است بتاریخ ۱۱۵۹ هـ .ق با خط نسخ زیبا دائر بر اینکه تراب خان فرزند قلیچ خان بیک گنجلو کلاوند. دو زوج از چهار زوج مزرعه آق چشمه واقع در بلوک ابیورد را به سردار امام ویردی خان قرقلو به مبلغ یکصد و بیست تومان تبریزی برابر بادویست عدد روبیه دو مثقال نیمی سکه نادری واگذار می کند.

چیزی که در این سند بغیر ازاینکه محل تولد نادر را شامل می شود، نام پول رایج دوران نادرشاه نیزاست که ذکر شده روپیه سکه نادری، معلوم می شود، پس از آوردن غنائم فراوان و پول نقد از دهلی، بعداً این پول هندی در ایران نیز رواج داشته است .


متن سند :

بفروخت بمبایعه لازمه جاریه نازله معتبره صحیحه صریحه شرعیه عالیجاه رفیع جایگاه شوکت و اجلال دستگاه امیر الامراء العظام اسوه الکبراء الفخام تراب خان خلف قلیچ خان گنجلوکلاوند بعالیجاه رفیع جایگاه و اجلال دستگاه سردار زوی الاقتدار امام ویردی خان قرقلو ، همگی وتمامی دو زوج از جمله چهار زوج مزرعه آق چشمه که واقع است در بلوک ابیورد، محدود است باین حدود اربع، حدی بمزرعه عالیجاه میر محمود خان ،‌‍ حدی درونگر، حدی خیر آباد، حدی قژک بثمن معین معلوم القدر مبلغ یکصد تومان تبریزی فضی دو مثقال نیمی سکه مبارکه نادری و دعوی نجمن فاحش بل افحش مبایعه مزبوره را باهرگونه حقی و بهره و نصیبی که در مبلغ مزبور متصور بود دیده و دانسته بمبلغ ده تومان تبریزی که مساوی از دو عدد روپیه دو مثقال نیمی سکه مبارکه نادری بوده باشد، مصالجه شرعیه نمود، و بعد ذالک اجراه صحیحه صریحه شرعیه نمود از حال تحریر لغایت مدت نود سال کامل بمبلغ ده تومان تبریزی فضی و اسقاط جمیع خیارات نمود و مبیع مزبور را از تحت و تصرف خود اخراج و تصرف مالکانه مشتری مزبور وا گذاشت و مبلغ مزبور کل وجوه مبلغ مبایعه و خیارعین الفاحش و مال المصالحه که جمله یکصد و بیست تومان تبریزی فضی که مساوی و معادل او دو هزار و چهارصد روپیه دو مثقال نیمی سکه مبادله نادری بوده باشد تمام و کمال اخذ و قبض نمود و ضامن درک شرعی گردید که هرگاه کاشف فاحشی به ظهور رسد از عهده کل مایلزم علیه برآید، و صیغه شرعیه به لسان عربی فی بینهما در مراتب مرقومه واقع و جاری گردید، کان ذالک فی تاریخ شهر جمید (جمادی الاول سنه ۱۱۵۹ هـ . ق).

با تشکر از آقای بهمن رنجبران بابت ارسال این مطلب و سند