نحوه نوشتن كسره فتحه ضمه در زبان تركي :

مطالب زیر از سیمینار زبان ترکی گرفته شده است

الف) طرز نوشتن فتحه : در ادبيات عربی نوشتن فتحه به دو شكل (  اَ  و  ــَــ  ) مي باشد ولي نگارش آن در زبان تركي جهت سهولت خواندن و نوشتن به پنج شكل : (  اَ،  ــَـ ، اه، ه،  ـه  ) مي باشد، كه در اول، وسط و آخر كلمه قرار مي گيرد.

1- فتحه در ابتداي كلمه : فتحه در ابتداي كلمه بصورت بدون علامت نوشته مي شود و بصورت (  اَ  )  تلفظ می گردد، مثل ال : دست، ار : شوهر، ات : گوشت.

تذکر:

1- در زبان ترکی اگر بعد از فتحه، یکی از حروف ( و يا  ي  ) بيايد، فتحه به صورت ( اه ) نوشته مي شود مثل : اه يه : صاحب،  اه يري : كج، ده وه لي : شتردار.

2- در زبان ترکی اگر قبل از حروف ( و  يا  ي  ) فتحه بيايد و بعد از آن حرف مصوت ( آ ) قرار گيرد نيازي فتحه به (اه ) نيست. مثل : اياز : سرد، اياق : پا.

3- در زبان ترکی اگر قبل و بعد ازحروف ( و يا  ي ) فتحه بيايد هر دو فتحه به صورت ( اه ) نوشته مي شود. مانند : ده وه : شتر ، اه یه : صاحب

2-فتحه در وسط كلمه : فتحه در وسط كلمه به شكل هاي( ـــَــ ، ه ) نوشته مي شود. مثل : گلمك : آمدن، اوٌره ك (اوٌره ي ) : قلب، گره ك ( گره ي ) : بايد، ده يه ر : ارزش، سنه : به تو. (در ترکی خراسان حرف " ک" در آخر کلمه به حرف "ی" تبدیل می شود مانند : ايپك : اي په ي : ابريشم، ائششك : ائششه ي : الاغ)

3-فتحه در آخر كلمه : فتحه در آخر كلمه به شكل هاي : ( ه ، ـة ) نوشته مي شود. مثل : قره : سياه (يا بزرگ)، دده : خواهر ( يا پدر يا پدر يزرگ) ، سرمه : پاپيچ، سنه : به تو.

بنابراین، حرف صدادار" اَ " در اول و آخر كلمات نوشته می شود و در وسط يك کلمه نوشته نمي شود. و در اول كلمات به صورت " ا " و در آخر کلمه به صورت "ـه ه " نوشته می شود.

نکته : در مورفم هايي كه از يك هجا كمتر تشکیل شده اند، فتحه اين مورفم ها با مورفم هاي قبل از خود جمع شده و به صورت واحد نوشته می شوند. مثال: ايزله‌مك ← ايزلنمك،  ايشله‌مك ← ايشلتمك.

ب) طرز نوشتن كسره : كسره تركي به شكل هاي  ( ائـ ،  ئـ ،  ـئـ  ، ئ  ) نوشته مي شود. مثل : ائل : ايل و طایفه، دئمك : گفتن، سئل : سيلاب، دئ : بگو، يئ : بخور، بئل : كمر.

كسره به صورت ( اِ  يا  ــِـ  ) از اصوات دخيل در تركي است و از زبان  عربي  وارد زبان تركي شده است، اين اصوات وارداتي محسوب و با همان نوع كسره نيز نوشته مي شوند مثل: دِلبر، زِندان، اِسكندر.

كسره يا هاي غير ملفوظ درآخركلمات عربي در تركي به صورت فتحه تلفظ مي شود.

ج) طرز نوشتن ضمّه : درادبيات تركي ضمّه (  اُ  ــُ  ) كمي ضخيمتر از عربي تلفظ مي شود و به صورت ( اوْ ، وْ ، ـوْ  ) مي نويسند. مثل: اوْدون : هيزم، دوْلماق : پر شدن، قوْل : بازو، بوْش : خالي، سوْخماق :فرو كردن. گول = گل

نذکر : ضمّه يا مصوت ( اوْ ) در زبان ادبي تركي فقط در بخش یا هجا اول كلمه قرار مي گيرد و در بخش هاي دوم و سوم و...نمي آيد.

نحوه نوشتن كسره، فتحه، ضمه با تنوين با كامپيوتر

ممكن است شما بارها در كامپيوتر خود نياز به فتحه، كسره ، ضمه و يا تشديد ويرگول و.... نياز داشته باشيد در اين پست ما جدولي را گرداوري كرديم و نوع نوشتن اينها را به شما آموزش مي دهيم.

نام / نوع نوشتن

كسره :  shift  + ي /  تنوين نصب  : shift  + ض

فتحه  : shift  +ش / تنوين ضمه :  shift  +ص

ضمه : shift  +س  / تنوين جر:  shift  +ث

تشديد shift  + ب / ويرگول :  shift  +ف

نقطه ويرگول : shift+ غ / دونقطه :  shift + ك

« :  shift + م /  » :  shift + ن

الف با كلاه : shift  + ا (h)

كشيدن حرف ( مثال : كتـــــــاب ) :  shift + ت