زبان و ادبیات ترکان خراسان

علی ملایجردی :

نگاهی کوتاه به کتاب تمثیل و مثل گرد اورنده اقای اسماعیل سالاریان

گرد اوری مجموعه ای از ضرب المثل ها و گفته های زبانی که اثار مکتوب دارد کاری چندان سخت نیست. اما در مورد زبانی مثل ترکی خراسان که در جغرافیایی پراکنده رواج دارد و اثر مکتوب تقریبا صفر است و تلفظ و خط مشخصی هم ندارد کاری اسان نیست. اقای سالاریان با شوقی که به دوباره احیا کردن ترکی خراسان دارد با زحمت این مجموعه را گرداوری کرده است.اما دیکته نا نوشته غلط ندارد.یا به قول ترک های جوین طوی تماشاگره اسان دو. اما مواردی که به نظرم رسید این است که ایشان بعد از اوردن مثل به الفبای ترکی به صورت لاتین هم اورده اند که به تلفظ کردن خط عربی کمک زیادی می کند. بعد از ان ترجمه کلمه به کلمه مثل و در مرحله سوم شرح و تفسیر کاربرد مثل را اورده اند.  شکل ظاهری کتاب: طرح روی جلد زیبا و گویا ی فرهنگ ترکان است. اما فونت چاپ مطالب کتاب به نظر می رسد مناسب نباشد. بیهوده به قطور شدن کتاب و در نتیجه  بالا رفتن قیمت شده. در موارد اندکی اغلاط تایپی هم دارد. به نظر بنده اگر در کنار توضیحات فارسی اگر معادل و برابر مثل فارسی را تا انجا که ممکن بود می اوردند کار علمی تر می شد. یکی دیگر اینکه برای اسان یاب شدن  فرهنگ برای محققان اگر یکی از کلمات را پایه می گرفتند و در جای دیگر در صورت تکرار ارجاع می دادند به مثل اولی.اگر ریشه یا داستان بعضی از مثل ها اورده میشد بهتر بود. به نظر می رسد این فرهنگ جامع ترک های خراسان نباشد چون بعضی از ان ها به شدت وابسته به یک متطقه اند و شاید برای دیگر مناطق  نباشد. تلفظ و کلمات خاص ترکی خراسان شمالی بیشتر ارایه شده تا دیگر مناطق. نحوه جمع اوری مثل ها و افراد مراجعه شده در مقدمه ذکر نشده. امیدوارم در چاپ های بعدی کار بهتر از پیش بیرون بیاید. از همین جا به مهندس الله قوت میگیم.