"فهنه" نیشابور و آذربایجان:

"فهنه" در آذربایجان:

فهنه نام مراسم معمول مردم آذربایجان است که از دهه پایانی ذی حجه آذربایجان شروع می شود و تا اربعین ادامه دارد. در این مدت شهر یکپارچه سیاهپوش می شود و صدای روضه از همه جا به گوش می رسد.

در این بین بازاریان قدیم تبریز با لباس های متحدالشکل عزاداری هایشان را برپا می کنند. تیمچه مظفریه قلب تپنده بازار تبریز است که در آن عزاداری به شکل گسترده ای انجام می شود. زن ها اجازه ورود به مراسم عزاداری بازار را ندارند و دسته های عزاداری پس از طی بخش های مختلف بنای سرپوشیده بازار تاریخی تبریز از آن خارج می شوند و همه دسته ها جز چند دسته عزاداری مشخص اجازه ورود به بازار را ندارند.

می گویند در تبریز علم ها و کتل های قدیمی و ارزشمند زیادی وجود دارد که حتی برخی وقف شده توسط شاهان قجری است. قاجارها در سلسله پادشاهی، شاهان متدینی بودند که برخی از آنها نماز می خواندند، مجالس روضه خوانی داشتند و به تماشای تعزیه اباعبدالله می رفتند. البته این مورد اخیر در زمان سلطنت رضا شاه برچیده شد و شاه نه تنها تعزیه را ممنوع کرد، بلکه برخلاف سابق دیگر از سفرای خارجی برای تماشای مراسم شبیه خوانی دعوت نشد.

در بین مردم آذربایجان، پوشیدن لباس سیاه تا روز اربعین ادامه پیدا می کند و برخی دستارهای سیاه بسته شده به سرشان را تا سوم امام نگه می دارند. برخی آقایان هنگام عزاداری پیراهنی بلند تا پایین تر از زانو بر تن می کنند و برخی حتی نوعی دامن سیاه را به همراه پیراهن سیاه مردانه می پوشند.

 

و اما "فهنه" نیشابور:

فهنه روستایی از توابع بخش سرولایت شهرستان نیشابور است که در فاصله ی ۱۱۰ کیلومتری از آن در شمال غربش قرار دارد. مردم فهنه از ترک های بیات هستند و به زبان ترکی خراسانی با لهجه ی نیشابوری صحبت می کنند. دین مردم آن شیعه اثنی عشری است و مراسم های عزاداری زیادی در این روستا برگزار می شده است و مردم از سایر روستا ها به این روستا می آمده اند. با توجه به ترک بودن روستای فهنه و دیگر روستا های اطراف و مفهوم فهنه در میان مردم آذربایجان، این نظر وجود دارد که در گذشته به دلیل برگزاری مراسم مذهبی و عزاداری در ماه های محرم و صفر در این مکان، این روستا به نام فهنه نام گذاری شده است. این مراسمات هم اکنون نیز حفظ شده اند و برگزاری مجالس عزاداری و ختم قرآن حتی در میان فهنه ای های مقیم شهر مشهد نیز رایج است!

فهنه در سرشماری سال ۱۳۹۰ حدود ۵۷۰ نفر جمعیت دارد و از روستا های پر جمعیت این منطقه به حساب می آید. این روستا به وسیله کوه های "قارابلند" از شرق، کوه "داغ" از شمال و کوه "شگست" از شرق محاصره شده است و به دلیل صعب العبور بودن معابر، کشاورزی در آن بیشتر به صورت دیمی انجام می شود. دو چشمه به نام های "بالاجی" و "النگ"، آب این روستا را از گذشته تا اکنون فراهم کرده اند.