اشاره:  در فصل نامه صدیق شماره 7 مقاله نگاهی به فرهنگ و ادب ترکان خراسان به دو زبان ترکی و فارسی بقلم ما منتشر شده است که در این پست مختصر به بخشی از آن اشاره می شود.

.... مهندس سالاریان از همان دوران جوانی به خصوص از دهۀ شصت در کنار فعالیت های اجتماعی و کارهای اداری، در زمینۀ زبان و ادبیات و فرهنگ ترکان خراسان نیز به مطالعه و تحقیق پرداخته است. وقتی علت این همه علاقه مندی ایشان را جویا شدیم اظهار داشتند:

«تشویق بزرگانی چون پدر مادر و برخی دوستان در نوجوانی و برخی اساتید در دهه های اخیر در علاقه مندی ام به زبان، ادبیات و فرهنگ ترکی تأثیر فراوانی داشته است.

زبان مادری من؛ زبان قلب و ذهن، پیش نیاز رشد هیجانی و ذهنی، شاخصی برای هویت فرهنگی و بنیانی برای یادگیری زبان های دیگر برایم بوده است. من با این زبان رشد یافته و زندگی و فکر کرده ام، وی در بارۀ علت نگارش کتب خویش می گوید:

«مطمئناً تمامی شاعران و نویسندگان بزرگ آثار پیشینیان خود را مطالعه نموده اند. چیزی که شاعران و نویسندگان ترک خراسان از آن محروم بوده اند. دلیل آن نبود چنین منابعی نیست، بلکه دور نگه داشتن از چشم ایشان و یا از بین بردن کتب ترکی بوده است. گمنام نگاه داشتن شعرا و نویسندگان ترک زمینه ای را فراهم می سازد تا عموم ترکان (خراسان) بزرگترین شعرای خود را نشناسند.

این دلایل مرا ترغیب به تحقیق، تدوین و نگارش مطالبی در فرهنگ، زبان و ادبیات ترکان خراسان کرد.»

اما نوشتن و انتشار کتاب را مشخصاً پس از فراغت از کار و در دورۀ باز نشستگی شروع کرده که خود کارنامه ای ارزشمند و ماندگار از فعالیت های فرهنگی ایشان به شمار می رود. وی تا کنون، هفت عنوان کتاب به شرح زیر منتشر نموده است:

1- تمثیل و مثل چاپ اول (۱۳۹۵ ناشر: بخشایش، قم)

2- ناغیلار بوقچاسی چاپ اول (۱۳۹۶ ناشر: بخشایش، قم)

3- مثنوی یوسف و زلیخا اثر خطی کریم میرعلی سبزواری بازخوانی اسماعیل سالاریان با مقدمه و نظارت علمی دکتر حسین محمدزاده صدیق چاپ اول (۱۳۹۷ انتشارات تکدرخت، تهران)

4- نگاهی به ادبیات ترکان خراسان، چاپ اول (۱۳۹۷ انتشارات تکدرخت، تهران)

5- نگاهی به فرهنگ ترکان خراسان، چاپ اول (1398 انتشارات درج سخن بجنورد)

6- ترکی خراسانی و قواعد آن، چاپ اول (1398 انتشارات اختر، تبریز)

7- تمثیل و مثل ترکی جلد دوم، چاپ ( 1399 انتشارات درج سخن)

آثار چاپ نشده از همین نویسنده:

- شوق گلستان (ترجمه یِ ترکی گلستان سعدی)

- مثل لرین حکایه لری (داستان ترکی با ترجمه)

- فرهنگ کنایات و اصطلاحات ترکی (خراسانی)

- و....

 ناگفته پیداست که این حجم اثر، حاصل سال ها کار مستمر ایشان بوده و طی چند سال اخیر فرصتی برای باز نویسی و ویرایش نهایی پیدا شده، تا به جامۀ چاپ آراسته گردند.

متن کامل مقاله را در فصلنامه شماره 7 صدبق مطالعه فرمایید.