زبان و ادبیات ترکان خراسان

چند نکته مهم در خصوص آموزش به زبان مادری:
۱. آموزش به زبان مادری در اکثر کشورها از طریق سیستم آموزش دو زبانه اجرایی می‌شود یعنی دانش‌آموزان زبان مادری و زبان اداری را آموزش می‌بینند البته این نوع آموزش در هند سه زبانه می‌باشد.
۲. دانش‌آموختگان مدارس دو زبانه (زبان مادری+زبان رسمی) مشکلی در گفتگو، خواندن و نوشتن به زبان رسمی و اداری ندارند همانطور که در ایران هم دانش‌آموختگان مدارس ارمنی و آشوری مشکلی در گفتگو، خواندن و نوشتن به زبان فارسی ندارند.
۳. آموزش به زبان مادری از پیش دبستان آغاز و نهایتا تا پایان دوران دبیرستان ادامه دارد و این نوع آموزش شامل تحصیلات عالی در دانشگاه‌ها نمی‌شود.
۴. سیستم آموزش به زبان مادری در بیش از شصت کشور چند زبانه دنیا در حال اجراء است و تا حالا نه تنها موردی از گسست ملی و شکل‌گیری فعالیت‌های استقلال طلبانه را بهمراه نداشته بلکه با بسط عدالت اجتماعی، افزایش همبستگی ملی را به ارمغان آورده است.
۵. تفاوت‌های بسیاری در نحوه اجرای آموزش به زبان مادری در کشورهای مختلف وجود دارد ولی روش‌ کلی اجرای آن از طریق روش‌های زیر است:
الف) آموزش به زبان مادری از دوره پیش دبستانی آغاز و تا پایان دوره دبیرستان ادامه دارد.
ب) آموزش به زبان مادری از دوره پیش دبستان آغاز می‌شود ولی در اواسط دوران تحصیل به آموزش به زبان رسمی و اداری تغییر می‌نماید که خود این تغییر بر دو نوع تغییر مقطعی و آنی می‌باشد.
۶. آموزش دروس علمی از قبیل فیزیک، شیمی و ریاضی در بسیاری از کشورها به زبان انگلیسی (اختیاری و یا اجباری) صورت می‌پذیرد.
۷. حق آموزش به زبان مادری، در بسیاری از اسناد و معاهدات حقوق‌بشری مثل منشور زبان مادری، اعلامیه جهانی حقوق زبانی، بندهای ۳ و ۴ ماده ۴ اعلامیه حقوق اشخاص متعلق به اقلیت‌های قومی، ملی، زبانی و مذهبی، ماده ۳۰ کنوانسیون حقوق کودک، ماده ۲۷ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی مورد تاکید قرار گرفته است.
۸. مدارس دو زبانه که وظیفه اجرای آموزش به زبان مادری را بعهده دارند در بعضی از کشورها از نوع دولتی هستند و در بعضی از کشورها خصوصی می‌باشند.
۹. تاسیس مدارس دو زبانه می‌تواند محدود به جغرافیای مشخصی باشد و می‌تواند در سراسر کشور قابل راه‌اندازی باشد بعنوان مثال در هند محدود به ایالاتی است که بیشترین گویشور به آن زبان را داشته باشند اما در مالزی در همه جای کشور امکان راه‌اندازی مدرسه دو زبانه از نوع چینی، هندی و انگلیسی وجود دارد.