اینسان حقوقلاریندا عمومی بیانیه
« اینسان حقوقلاریندا عمومی بیانیه »
« اعلامیه جهانی حقوق بشر »
Universal declaration human rights
1-بوتون اینسانلار آزاد دونیایا گلیرلر. حیثیت و حقوق باخیمیندان برابر دیلر. عقل و ویجدان صاحیبی اولوب و گرکلیدیر بیر بیریله قارداشجاسینا داورانسینلار.
2- 1) هر کیمسه عیرقیندان، دری سینین رنگینده ن، جینسینده ن، دیلینده ن، دین ینده ن، سیاسی عقیده سینده ن، و با هر هانسی باشقا اینانج دا اولورسا، آ سیلی اولمایاراق بو بیان نامه ده اعلان اولونوش بوتون حقوق و آزادلیقلارا مالیک اولمالیدیر.
2) بوندان علاوه، همین شخصین منسوب اولدوغو اؤلکه نین و یا اراضی نین، همین اراضی نین موستقیل، قیوم لوق آلتیندا اولان، اؤزو ایداره اولمویان، و یا حاکمیتی هر هانسی شکیلده محدود اولماسیندان آسیلی اولمایاراق، سیاسی، حقوقی و بین الخالق دوروموندان آسیلی اولاراق هئچ بیر آیری _ سئچکینلیک قویولمامالیدیر.
3- یاشاماق، آزادلیق ایله شخصی توخونولمازلیق، هر بیر کیمسه نین حاققی دیر.
4- هئچ کیمسه قول (برده) و یا ایجباریتده آسیلی ساخلانیلا بیلمز؛ قولدارلیق ایله قول آلیش وئریشی بوتون فورمالاردا یاساق ائدیلیر.
5- هئچ کیمسه ایشکنجه، رحم سیزلیک، اینسان سیزلیق یا لیاقتینی آلچالدان موناسیبت و جزایه معروض قالمامالیدیر.
6- هر کیمسه دونیانین هر بیر یئرینده اولورسا اؤز شخصی حقوقونون تانینماسینا بیر اینسان کیمی، صاحیبدیر.
7- بوتون اینسانلار قانون قارشیسیندا برابر دیلر و قانون طرفینده ن برابر مدافیعه حقوقونا مالیکدیلر. بوتون اینسانلار بو بیان نامه نی پوزان هر هانسی آیری _ سئچکیایکده ن و حتی آیری _ سئچکیلی یه هر هانسی جهتده ن برابر مدافعه اولونما حقوقونا مالیکدیلر.
8- هر بیر شخص فردی حاقلارینین تاپدالانماسی و یا قانونا اونا وئردیگی حقوقلارین پوزولماسی زامانی، صلاحیتلی میللی محکمه لر طرفینده ن حقوقلارینین برپا اولونماسی حاققینا مالیک دیر.
9- هئچ بیر کیمسه اؤز باشینا حبس، توتولما و بئله جه سورگونه معروض قالا بیلمز.
10-هر بیر شخص، حقوق ایله وظیفه لرینین تعیین و اونا قارشی ایره لی سورولموش جنایت اتهامینین اساس لیغینین معین لشدیریلمه سی ایچون اونون اینسانی مستقل و طرفیت سیز محکمه ده، تام برابر لیک اساسیندا، آشکارلیق و عدالتین بوتون طلب ارینین گؤزلنیلمه سی شرایطینده باخیلماسی حقوقونا مالیک دیر.
11- 1) جینایت تؤرتمکده متهم اولونان هر بیر شخص، گوناهی اولان مدافعه ایچون بوتون امکانلارین تأمین اولوندوغو ایچون محکمه ایستینتاقیندا قانونی شکیلده ثبوت اولونونا کیمی گوناهسیز تانینمالیدیر.
2) هئچ بیر کس میللی قانون وئریجیلیک و یا بین الخالق حقوقا اساسا" توره لدییی زامان جینایت حیساب ائدیلمه ین حرکت و یا ائه ماللار ایچون جنایته متهم اولونا بیلمز. عینی زاماندا جنایتین توره دیلدییی زامان تعبیق اولونان جزادان داها آغری مکافات اولونا بیلمز.
12- هئچ بیر کیمسه خصوصی و عائله حایاتینا مداخیله یه، ائوینین توخونولمازلیغینا، مکتوبلاشماسینین گیزلی لییینه، شرف و آد _ سانینا، اؤز باشینا موداخیلییه معروض قالا بیلمز. هر بیر شخصین بئله مداخله و تجاوزدا، قانون طرفینده ن مدافیعه اولونماق حقوقو وار.
13- 1) هر کیمسه نین، هر بیر اؤلکه حدودوندا آزاد گل _ گئت ائتمک ایله یاشاییش یئرینی سئچمک حقوقونا مالیک دیر.
2) هر کیمسه نین اؤز اولکه سینده داخیل اولماق اوزره، ایسته دییی هر هانسی بیر اؤلکه ده ن چیخیب _ گئتمه ایله اؤز اؤلکه سینه قاییتماق حقوقونا مالیک دیر.
14-1) هر بیر شخص قووالاما، ایشکنجه و ظولوم قارشیسیندان قاچیب، باشقا اؤلکه لرده ن سیغیناجاق آختارماق و بو سیغیناجاقدان ایستیفاده ائتمک حقوقونا مالیک دیر.
2) بو حقوق حقیقاتا" ده غیر سیاسی جینایت لرده و یا بیرلشمیش تشکیلاتینین مقصد ایله اصولونا ضد حرکت توره دیلمه سینه اساسلانان تعقیبلر زامانی فایدالانیلماز.
15- 1) هر بیر اینسان وطنداشلیق حقوقونا مالیک دیر.
2) هر کیمسه اؤز باشینا اولاراق وطنداشلیغدان، وطنداشلیغینی ده ییشمک حقوقوندان محروم اولونا بیلمز.
16- 1) یئتکینلیک یاشینا (بلوغ) چاتمیش کیشی ایله خانیملار، عیرق، مللیت ایله دین لرینه گؤره هئچ بیر محدودیت قویولمادان ائولنمک و عایله قورماق حقوقونا مالیک دیلر. بئله جه ائولیلیک چاغلاری ایله اونون پوزولما زامانی برابر حقوقلارا مالیک دیلر.
2) دوگون (عقد) هر بیر ایکی طرفین تام آزادلیق ایله راضی لیغیلا اولا بیلر.
3) عایله ایجتیماعین طبیعی و باشلیجا گروپ واحیدیدیر و ایجتیماع ایله دؤلت طرفینده ن مدافعه اولونما حقوقونا مالیک دیلر.
17- 1) هر کیمسه تک باشینا، یا باشقالاری ایله بیر لیکده وار (اموال) و مولک صاحیبی اولماق حاققینا مالیک دیر.
2) هئچ کیمسه اؤز باشینا، مولکیتده ن محروم ائدیله بیلمز.
18- هر کیمسه دوشونجه، ویجدان ایله دین آزادلیغی حقوقونا مالیک دیر. بو حقوقلا اؤز دینی و اعتقادینی ده ییشمک آزادلیغینی و اؤز دینینه و اینانجلارینا تحصیل، عیبادت و دینی آیین لر زامانی تک لیکده و یا باشقالاری ایله بیرلیکده، آشکار ایجرا ائتمک آزادلیقینا حاقلی دیر.
19- هرکیمسه عقیده صاحیبی اولماغا و اونو دیله گتیرمک حاققینا مالیک دیر؛ بو حقوقلا مانع سیزلیک، عقیده یه مالیک اولماق، اطیلاعلار اله گتیرمک، فیکیرلری دؤلت سرحدلرینده ن آسیلی اولمایاراق ایسته نیله ن واسیطه لرله آختارماق، الده ائتمک ایله یایماق آزادلیغی داخیل دیر.
20- 1) هر کیمسه آزادلیقلا ییغیناجاقلار ایله توپلوملار قورماسینا حقلی و حقوق مالیکی دیر.
2) هئچ بیر اینسان، هر هانسی توپلوما قوشولماغا مجبور ائدیله نمز.
21- 1) هر بیر شخص دؤلتین ایداره اولونماسیندا واسیطه سیز و یا آزاد شکیلده سئچیلمیش نماینده لر واسیطه سیله اشتراک ائتمک حقوقونا مالیک دیر.
2) حاکمیتین اقتداری، خالقین ایراده سی ایله دیر؛ بو ایراده صداقتلی، داواملی و دؤنه_ دؤنه سئچکی لرله اوزه چیخمالیدیر. سئچکی لر عمومی و مساوات اوزره اولمالی و گیزلی رای یا اونا اوخشار، آزادلیق لاری تامین ائتمه لیدیر.
22 _ هر بیر اینسان ایجتیماعین بیر عضو کیمی تأمینات (ایجتماعی امنیت) حاققی واردیر. هر کیمسه آزادجا گلیشمه سی ایچون ایقتیصادی، ایجتیماعی، و مدنی میللی سعی و بین الخالق امک داشلیغی یولو ایله، هر بیر دؤلتین قورولوش و قایناقلاری ایله متناسیب اولاراق،گونده مه گتیرمه یه حاقلی دیر.
23- 1) هر کیمسه نین ایشله مک حاققی اولاراق آزادلیقلا اؤزونه هر بیر ایشی سئچه بیلر.بئله جه عدالتلی و یاخشی ایش شرایطی و ایش سیزلیکده مودافعه اولماق، حقوقو وار.
2) هر بیر شخص هئچ بیر آیری _ سئچکینلیک اولمادان عینی ایش ایچون عینی امک حاققی آلماق حقوقونا مالیک دیر.
3) هر بیر ایشله ین شخصی امه یینین، اؤزونه و عایله سینه اینسانلیق حیثییتینه اویغون بیر یاشاییش و دولانیش ساغلایا بیلن و گره کلی اولسا باشقا ایجتماعی حامی لر واسیطه لری ایله تکمیل اولان عدالت لی و ال وئریشلی دولانیقلا حاققی واردیر.
4) هر بیر شخصین همکارلار ایتیفاقی (سندیکا) یاراتماق و اؤز ایجتماعی ماراقلارینی مدافعه ائتمک ایچون همکارلار ایتیفاقلارینا (سندیکا) داخیل اولماق حاققی وار.
24- هر بیر شخصین دینجه لمه یه، ایله نمه یه و تفریح حاققی وار. او جومله ده ن ایش گونونون آغلاباتان محدودلاشما و اوجرتلی تعطیلاتا حاققی واردیر.
25- 1) هر کیمسه اؤزو، عایله سینین صحت و ریفاهینی تأمین ائتمک ایچون لازیم اولان، یئمک، گئییم، طبی خیدمت و لازم اولان ایجتیماعی تأمینات دا داخیل اولماغا حیات سوویه سی حقوقونا و ایش سیزلیک، خسته لیک، علیلیک، دول قالان، قوجالیق و اوندان آسیلی اولمایان سببلر اؤزونده ن یاشاییش واسیطه لرینین ایتیریلمه سی زامانی تأمینات حقوقونا مالیک دیر.
2) آنالار ایله اوشاقلار خصوصی یئه لیکلیک و یاردیم آلماق حقوقونا مالیک دیلر. هم نکاح نتیجه سینده، همده نکاحدان کنار دوغولموش اوشاقلار عینی ایجتماعی مودافعه ده ن استفاده ائتمه لیدیرلر.
26- 1) هر بیر شخصین تحصیل حقوقو وار. ان آزی ابتدایی و عمومی تحصیل پولسوز اولمالیدیر. ابتدایی تحصیل ایجباری اولمالیدیر. تکنیک (فن و حرفه ای) تحصیلینده ن هامی ایستفاده ائتمه لیدیر. عالی تحصیل هر کیمسه نین قابلیتی اساسیندا هامیا عینی درجه ده مویثر اولمالیدیر.
2) تحصیل اینسان شخصیتی نین تام اینکشافینا و اینسان حقوقلاری و اساس آزادلیقلار حؤرمتین آرتیریلماسینا یونه لدیریلمه لیدیر. دؤزوم و دوستلوقون محکم اندیریلمه سینه و بیر لشمیش میللت لرین صلح قورما ساحه سینده فعالیتینه یاردیم ائتمه لیدیر.
3) آتا _ آنا اؤز آز یاشلی اوشاقلارینین تحصیل نوعونو سئچمک ده اوستونلویه مالیک دیرلر.
27- 1) هر بیر شخص جمعیتین مدنی حیاتیندا آزاد ایشتیراک ائتمک، هنر ده ن حض آپارماق، علمی ترقی ده ایشتراک ائتمک و اوندان فایدالانماق حقوقونا مالیک دیر.
2)هر کیمسه مؤلفی اولدوغو علمی، ادبی، هنری اثرلرینین نتیجه سینده میدانا چیخان مادی و معنوی منافع لرینین قورونماسی حقوقونا مالیک دیر.
28- هر بیر شخصین بو بیان نامه ده عکس اولونموش حقوق و آزادلیق لارین تام تأمین اولوندوغو ایجتماعی و بین الخالق نیظام حقوقو وار.
29- 1) هر بیر شخص یالنیز اونون آزاد و تام اینکشافی و مومکون اولدوغو جمعیت قارشیسیندا وظیفه لر داشیییر.
2) اؤز حقوق و آزادلیقلارینی حیاتا گئچیریرکن هر بیر شخص یالنیز ائله محدودیت لرله معروض قالا بیلر کی، اونلار قانون طرفینده ن آیریلارینین حقوق و آزادلیقلارینین تانینماسی و حؤرمت اولونماسینین تأمین ائدیلمه سی و دموکراتیک جمعیتین اخلاقی، ایجتماعی آسایش ایله عمومی رفاه طلب لرینی اؤده مک مقصدیله تعیین ائدیلمیش اولسون.
3) بو حقوق و آزادلیقلارین حیاتا گئچیریلمه سی بیرلشمیش میللت لر تشکیلاتینین مقصد ایله اوصوللارینا ضد اولمامالیدیر.
30- بو بیان نامه ده هئچ نه هر هانسی دؤلت، شخص لر گروپونا و آیری _ آیری شخص لره بیان نامه ده اعلان اولونموش حقوق ایله آزادلیقلارین محوینه یونه لمیش هر هانسی فعالیت له مشغول اولماق و یا هر هانسی حرکتی تؤرتمک حقوقونو وئریلمه سی کیمی تفسیر اولونا بیلمز.
قایناق : سس درگی سی
1) من اسماعیل سالاریان صاحب این وبلاگ 7 کتاب چاپ شده ام 1-تمثیل و مثل 2- ناغیلار بوقچاسی 3- مثنوی یوسف و زلیخا به ترکی خراسانی 4- نگاهی به ادبیات ترکان خراسان 5- نگاهی به فرهنگ ترکان خراسان هست 6 -ترکی خراسان و قواعد آن و چند کتاب در زمینه زبان، ادبیات و فرهنگ ترکان خراسان آماده نموده ام که هنوز چاپ و نشر نشده اند.