بزرگان تــُرکها را بشناسیم و به آنها افتخار کنیم(5)
(پروفسور حسین صادقی، جراح معروف قلب )
بزرگان تــُرکها را بشناسیم و به آنها افتخار کنیم(5)
پروفسور حسین صادقی، جراح معروف قلب از ترکان خراسان متولد بهمن ۱۳۰۸ در چک انه (چکنه ) خراسان
تاریخ پزشکی ایرانیان پر است از بزرگانی که نام و دانش ایران را در گستره تاریخ جهان شناسنامهدار کردند و شرق و غرب را به این باور رساندند که بزرگان این مرز و بوم، تواناترین و جاودانهترین خلقت زمیناند. پروفسور حسین صادقی، از برجستهترین و بزرگترین جراحان قلب دنیا، نمونهای از همان افتخارآفرینان ترکان خراسان است که سربلندی ترکان ایران را در تاریخ اندیشهها و اذهان جهانی ثبت کرده است. بزرگمردی که « عبادت به جز خلقت خلق نیست » را به خوبی به تصویر کشیده است و سالها دوری از کشورش هیچ چیز از فرهنگ، ادب، اعتقاد، زبان مادری ، هویت و ایرانیبودنش را از او کم نکرده است.به بهانه روز پزشک سال 1392 در لوزان با متواضعانه و صبورانه در پاسخ به سولات خبرنگار چنین می گوید:
لطفا به طور مختصر زندگینامه خود را شرح دهید.
در پنج بهمن سال 1308 در چک انه (چکنه ) که اکنون به مقام شهری در خراسان رسیده است چشم به جهان گشودم. چکنه جزء بخش سرولایت از توابع نیشابور است. دوره ابتدایی را در دبستان بصیری سرولایت که اولین دبستان دولتی در یک دهکده استان خراسان بود به پایان رساندم. موسس دبستان مرحوم پدرم بودند که آن را در سال 1307 دایر نمودند. چه پدر و چه پدربزرگم اهل دانش و فرهنگ بودند. پدربزرگم چهار قرآن نوشتهاند و پدرم یک قرآن نوشته و از بنیان گذاران فرهنگ چک انه (چکنه ) بود. تحصیلات سه سال اول دبیرستان را در قوچان و سه سال آخر را نیز در مشهد گذراندم.
در سال 1329 (1950) در کنکور دانشجویان اعزامی به خارج از کشور شرکت کردم و پس از آن راهی سوئیس شدم. در سال 1336 (1957) از دانشکده پزشکی لوزان فارغالتحصیل شدم و بلافاصله برای گذراندن دوره تخصصی در جراحی عمومی و فوق تخصصی رشته جراحی قلب و عروق عازم آمریکا شدم.
در سال 1343 (1964) تخصص هر دو رشته را از آمریکا دریافت کردم و در همان سال به ایران برگشتم. متاسفانه در مدت یک سال و نیم که در ایران ماندم نتوانستم سمتی در یک بیمارستان دانشگاهی داشته باشم و به ناچار به سوئیس برگشتم.
در سال 1346 (1967) به سمت مسئول بخش جراحی قلب و عروق بیمارستان دانشگاهی لوزان منصوب شدم. در سال 1375 (1996) پس از 29 سال خدمت بازنشسته شدم. در باره خانواده، دو فرزند دارم، پسرم دکترای فیزیک دارد و در پلیتکنیک فدرال لوزان شاغل است و دخترم که فوق لیسانس زبان دارد مسئول قسمت ترجمه در مدرسه بینالمللی هتلداری لوزان است.
پروفسور صادقی در طی سالیان تدریس و تحقیق در دانشگاه لوزان، ابداعات جدیدی در امر جراحی قلب و عروق بوجود آورد. خود ایشان در این باره می گویند
در مدت قریب به سی سال، جراحی قلب و عروق را در دانشگاه توسعه دادم، به طوریکه تعداد عملهای جراحی قلب باز که در سال اول مسئولیتم فقط ۶۰ عمل بود به متجاوز از ۹۰۰ عمل در سال آخر اشتغالم رسید. در این مدت نوآوری هایی در تکنیک جراحی عروق قلبی، تعویض دریچههای قلب، جراحی نارساییهای مادر زادی قلب و جراحی عروق بوجود آوردم. پیشرفتهای زیادی هم در مراقبتهای بعد از عمل انجام دادیم که سبب بهبود نتایج عملهای جراحی قلب و عروق گردید. نتایج خوب عملها هم با بهترین مراکز قلب دنیا رقابت می کرد. مثلاً در جراحی پیوند قلبی که تلفات بعد از عمل حتی در بهترین مراکز قلبی جهان بین ۸ تا ۱۰ درصد است در بخش ما فقط ۷/۳ درصد بود.
پروفسور صادقی در مدت اشتغال در حدود دو هزار نفر از هموطنان خویش را عمل جراحی قلب نموده است. همچنین به دلیل تبحر بسیار و نتایج درخشان، دو نفر از رؤسای جمهور کشور سوئیس را نیز عمل جراحی قلب نموده است.
دکتر سید حیدر بیات در خاطرات خود با پرفسور صادقی در سال 1386 می نویسد:
ما یک شب مهمان مهندس رضا صادقی بودیم و پس از یکشب راهی قوچان و مشهد شدیم. اما ایشان دو باره از طریق تماس تلفنی ما را به چکنه دعوت کرد. قضیه از این قرار بود که برادر ایشان پروفسور حسین صادقی " جراح معروف قلب در اروپا " برای افتتاح مدارسی که هزینه ساخت آنها را داده است به چک انه (چکنه ) می آید و از ما هم دعوت کرد که در افتتاح این مدارس حضور داشته باشیم. در آن روز به حدود پنج الی شش روستا رفتیم که پروفسور صادقی در آنجا مدرسه ساخته بود. یکی از آن روستاها فارس زبان و بقیه ترک زبان بودند و در همانجا بچههای کم سن و سالی را دیدیم که به زبان ترکی حرف می زدند و از اینکه ترک ستیزان هنوز نتوانستهاند زبان ترکی را در خراسان از بین ببرند خوشحال شدم.
چند بار خواستم از پروفسور صادقی بپرسم که از این که مدارسی را می سازد که خواندن زبان مادریش ترکی در آن ممنوع است چه احساسی دارد؟ اما نپرسیدم. اما از اطرافیانش شنیدم که پروفسور صادقی در جلساتی که با هم ولایتی های خود در مشهد برای بهبود وضع منطقه برگزار میکند اجازه نمیدهد کسی به فارسی صحبت کند. خود مهندس صادقی هم شدیدا شیفته زبان ترکی بود و میگفت : وقتی در ادارات منطقه ترک نشین سرولایت نیشابور میبینم که اشخاصی به زبان فارسی حرف میزنند ناراحت می شوم و تذکر میدهم. پدر برادران صادقی که هر کدام از پنج پسرش در رشتههای مختلف علمی در ایران و غرب درخشیدهاند وصیت کرده بود که فرزندانش هر چه می توانند مدرسه بسازند و بیش از صد مدرسه توسط این خانواده در آن ناحیه ساخته شده است.
در سال 1392 در لوزان از پروفسور حسین صادقی تقدير به عمل آمد. اين پزشك حاذق، طي سخناني تکنیکهای ابداعی خود را در جراحی قلب معرفی کرد و از تغییر تکنیکهای جراحی قلب بهویژه جراحی قلب باز در سی سال گذشته سخن گفت. مرکز جراحی قلب پروفسور حسین صادقی در سوئیس به عنوان یکی از مراکز علمی جهان در زمینه جراحی قلب مطرح است.
گفتني است پروفسور حسین صادقی علاوه بر اهدای زمین و تقبل هزینه ساخت كتابخانه شهر چک انه (چکنه ) در سال 1374، همزمان با افتتاح این کتابخانه دو هزار عنوان کتاب در موضوع های گوناگون به كتابخانه اهدا کرد.وي چندي پيش 1392 نيز مبلغ 300 ميليون ريال به كتابخانه چكنه اهدا كرد كه قرار است با این کمک مساحت کتابخانه پرفسور صادقي شهر چكنه توسعه پیدا کند
پروفسور صادقی پس از بازنشستگی بیشتر به کارهای ادبی پرداخت، وی بواسطه آشنایی دیرین با ادبیات فارسی، تصمیم به ترجمه رباعیات عمر خیام به زبانهای انگلیسی و فرانسه نموده که با تلاش ایشان اثری مشتمل بر ۱۱۰ رباعی منسوب به عمر خیام با خط غلامحسین امیرخانی و تابلوهای محمود فرشچیان به چاپ رسید.
یک دو بیتی و دو تک بیتی که اخیر سروده اند:
میامیز زشتی به اندیشهای
بهجز نیکی ای دل مکن پیشهای
زخاطر مبر آخرین لحظه را
که تا بهرهگیری ز هر لحظهای
**
ای که غارت کنی و ظلم مسلم خواهی دید
ز انعکاس ناسزا جز ناسزا نتوان شنید
**
چو خواهی که کشور شود پایدار
منه عدل و انصاف اندر کنار

1) من اسماعیل سالاریان صاحب این وبلاگ 7 کتاب چاپ شده ام 1-تمثیل و مثل 2- ناغیلار بوقچاسی 3- مثنوی یوسف و زلیخا به ترکی خراسانی 4- نگاهی به ادبیات ترکان خراسان 5- نگاهی به فرهنگ ترکان خراسان هست 6 -ترکی خراسان و قواعد آن و چند کتاب در زمینه زبان، ادبیات و فرهنگ ترکان خراسان آماده نموده ام که هنوز چاپ و نشر نشده اند.