خراسان تورك‌لرينينگ ديللري(3)

آردی بوردان

خراسان تورك‌لرينينگ ديللري ديلچيليك باخيمين دان اوچ بوداغا بؤلونور:

1ـ باتي (غربي) بوداغي  ۲ـ دوْغْو (شرقي) بوداغي   3ـ اوْرتا بوداغ

 3ـ اوْرتا بوداغ:

 كئچن ايكي ديلين اوْرتاسيدير. (9) صايتي‌ وار ايلك بوداغين لوغتلريني‌ده ائحتيوا ائدير. بو ديلده دانيشانلار بونلاردان عيبارت‌دير: نيشابورون سرولايت بخشي‌نين اهاليسي، تربت حيدريه‌ده روْخ جلگه‌سي، اسفراين ده ‌بام صفي‌آباد بخشي، هابئله درگزين اَسكي توركلري.

 

 نيشابورون سرولايت بخشي‌نين لهجه‌سي

سر ولايت 120 پارچا آبادي‌له نيشابورون ان بؤيوك بخشي‌دير. چكنه آدلئ مركز‌يله. اهاليسي تورك دورلر. اسفراين شهرستاني‌نين بام صفي آباد بخشي‌ هابئله تربت‌حيدريه ده جلگه رخ اهاليسي بو اؤزه‌لليكده دانيشيرلار.

1ـ نون غونه ايشله‌كدير (چوْخ ضعيف صورتده).

۲ـ صايت‌لر آذربايجان كيمي 9 دور.

3ـ او(u)، ايـ (i)، او (ü) صايت‌لرله باشلانان سؤزلر (يٌ) حرفيله باشلانير.

يٌيل / يٌيليك / يٌيلان/ يٌوز / يٌوچ / يٌولدوز /

4ـ (ب) كلمه‌نين اوّلينده اسکي حالتينده قالير:

بار / بئر / بوْلدو /

5ـ مصدر شكيل چيسي يالنيز (ماخ) دير.

 

 سر ولايت لوغت‌لريندن اؤرنك‌لر:

توك/ سومه‌ك/ مئيٌين/ كاتا/ يٌيليك / بووٌا/ زاماراق/يٌيلان / دوْداق / يٌيل/ توتون/ يٌيت / هؤل / يٌوچ/ زبغ / يٌوز/ ديش‌اتي/ يٌوزوم/ قولاق / دنجه /چنه/ نوْختيء / سيبيل/ سوخاكوْ/ گؤوٌه‌ك  / ائتماخ / قولاما / تئيٌ‌خر/ قيچ / بوْغز/ دوز /كچك / دالباش/ داش/بيرماق / اوْغلاق / بوْغون / ائشيك / بورون / چيمچيق/ سئرچه/ ممه‌ك / سورچك/ پاشنا/ انئيٌ / توْببوق / قوْموز/ يٌوره‌ك/ اوز/ يٌوز (سايٌ) آغ باغير/ آغ كاكا /قارداش / قاراباغير/ يٌيديش/ روده/ چوْپيت/ قوشدولو/پيشيك / قوزلاماق / اوْت/ اوْد/ كؤش / يٌومورتا / دووٌه/ قار / باش / ياغيش / گؤز/بولوت/ قاش / چؤره‌يٌ / دوْداق/ گؤنگس /ديل / آلل / ديش / هرده / ال / كولته / آيٌاق/ قيز/ قارين/ اوْغلان / قوْل/ ديرسك / بود / كوره‌ك/ بئل/ بؤگور / ديرناق / بوْيٌون / كيلپيك / دؤش / قوْلتوق/ قوجاق / دري / ات / يٌاغ / ياؤزوم / داش / چؤل/