« هفت سین سیرفاسی » !!! بو سؤزی حتماً چوخلی چوخلی ائشیدمیسیز. خصوصی ایله بو واخت لاردا و یاز بایرامینین گلن واخت لاریندا. آما قورآن دییر کن، ائله بئله قبول ائدیب و « ما وجدنا ءاباءنا ... » شکیلینده، اولوب. ایندی ایسه، بیز بونو آچیغلییب و سیزه گوسترجاقیق.

قدیم زامان لاردا، آذرباجان میلتینین ایچینده، اوغوز ( قاباقکی مقاله ایله، نوروزون اصلی سینین تورکجه دن و اوغوز سؤزوندن گلمسینی توضیح وئریب. بونون اوچون، قاباقکی مقاله یه مراجعه ائدین.) گلر کن، بیر سیرفا آچیب و یئددی دانا آللاه وئرگی لریندن سئچیب و اونلاری بیر سیرفا ایچینده قویوب و او سیرفایا "برکتلردن یئددی سین قویماق" دییردیلر. یئددی اولماسینما دا دئملییک کی بو عدد تورکجه میزده، چوخ و کثرت معناسینی گوستریر. نئجه عرب دیلینده، یئدمیش کثرت و چوخلیق معناسینی وئریر. قورآن دا، آللاه رسولینا دییر : « اگر سن یئدمیش ایل ده اونلاری (کافیرلری یا تاتلاری) دعا ائدسن سه، ینه ده بیز اونلاری باغیشلاماریق. » بونون معناسی رسولون یئدمیش بیر ایل یا اوندان چوخ دعا ائدمسینین نتیجه سینده، آللاهین باغیشلاماسینی گؤسترمیر بلکه یئدمیش کثرت معناسینی اؤزو ایله داشییر.

بو رسم ده، اونلار آشاغیداکی برکتلری سئچیردیلر:

1. یئر برکتی : قوورغا یا سمنو

2. آغاج برکتی : آلما یا اییده

3. گؤی برکتی : قورآن یا آینا

4. گؤیرمک برکتی : گؤی

5. آل – وئر برکتی : سیککه

6. حیئوان برکتی : یومورتا

7. سو برکتی : سو و بالیق (بالیقین دا قیرمیزی سئچمه سی اونون قوتلولوغی اوچون دیر.)

سونرالار بو عادت آیری دیللره خصوصی ایله فارسجایا گئدیب و اوندا «یئددی» نی «هفت»ه چئویرمک دن سونرا، تورکجه دن فارسجایا ترجمه ائدنده، «سین» ین معناسینا باخمیاراق «سین»، ائله «سین» قالیر. یعنی «سین» تورکجه ده «تا» معناسینی فارسجادا گؤرسدیر. آما بونا باخمیاراق، بو فارسجایا چوننده، «سین»، الفبانین «سین»ی تانیددیریلیر و هامی بو سؤزون فارسجا اولماسینا فیکیرلشیر. ایندی بعضی آداملار (!!!) بو فرصتدن ایستیفاده ائدرک، زیغ لی سودان بالیق دوتورلار و اونون قاباقجا "هفت شین" اولماسینا غلط و واهی نه دن لر گتیریب و سیرفانین ایچینده قاباقجا شراب اولماسینی دا تأیید ائدیرلر!!! ایندی، بیز اؤز دئدیغیمیز سؤزه نئچه نه دن گتیره جاقیق.

1- "هفت سین" کلمه سینین، دیل و آیین دوشونجه یینن هئچ یبر ایرتیباطی یوخدور و هئچ یئرده بو منطقه ده، "س" و "ش" حرف لرینین مقدس اولماسینا نه دن یمیز یوخدور.

2- "هفت سین" آدلایاندا بو سیرفانی، اوّلینده "س" حرفینی داشییان هر بیر سؤز سیرفادا یئرلشه بیلر. ائلجه، سیرفا اؤزی و یا "سرگین" ده سیرفادا اولا بیللر.

3- اگر بیز اوغوزون قدیمی اولماسینی تأیید ائدیریک سه، «هفت سین»ی ده گرک تاریخی بیر رسم تانییاق. بو وضع ده، هئچ بیر عاقیللی اینسان سیرفانین هفت سین اولماسینی تأیید ائدمز. نیه؟ ساده دیر! یاز بایرامینی بیرینجی دفعه لر دوتان زامانلار، فارس دیلینین خطی، عربی دئیل دیر. ایندی سیز نجور "س" حرفینی توجیه ائدیرسیز و «هفت سین»ین دوزلیقینا نه دن گتیریرسیز؟!

4- سیرفادا، یومورتا، قورآن، آینا، سو و بالیق (تخم مرغ، قرآن، آینه، آب و ماهی) قویولور و بو سؤزلرین هئچ بیریسینین "س" حرفینی نه بیرینجی یئرده و نه ده آیری یئرلرینده یوخلاری دیر.

5- یولداشیمیز آقای محمدی دییرکن، نوروز، اوغوزدان و تورکجه دن آیری دیللره خصوصی ایله فارسجایا گئدیب و بو سؤز "هفت سین"ین، "برکتلردن یئددی سین قویماق" سؤزوندن و تورکجه دن آیری دیللره خصوصی ایله فارسجایا گئدمه سینی تأیید ائدیر.

بئله لیکله، بیزیم نه دن لریمیزین اساسیندا، هفت سین همان "برکتلردن یئددی سین قویماق" دان آلینیب. بونون اساسیندا، هفت سین دئمه مکی سیزدن ایستیریق و اصلینده اونون اصلی سؤزونی (برکتلردن یئددی سین قویماق) دئمک بیزیم ایسته یمیز دیر.

ساغ اولون سالامات قالین. یئری گلمیش کن، یاز و اوغوز بایرامینیز دا قوتلولوق لا گلیب، کئچسین.

بو مطلب عزیز اوستادیمیز ناصر منظوری جنابلاری طرفیندن دیلماج درگی سینده چاپ اولموش دور کی یئری وار بوردا او اوستاد دان تشکر ائده ک. سونرالار بو عزیز اوستادین باشقا مقاله لریندن ده استفاده ائده جه ییک.

اوغوز گلیر، یاز گلیر، شاد ائیله سین ائللری

چای گیراغیندان کئچیب گوجلندیرسین سئللری

ترجمه فارسی :

« سفره ی هفت سین » !!! این ترکیب را حتماً بسیار شنیده اید. به خصوص در همین ایام اوغوز (که در مقاله ی قبلی توضیح داده شده است که در اصل نوروز، اوغوز بوده است و سپس توسط جمشید شاه به نوروز تبدیل شده است تا شروع سال جدید را نشان دهد).

در زمان های قدیم، در میان مردم آذربایجان رسم بوده است که هفت عدد از برکت های جهان آفرینش را جمع می کردند تا هم فرصتی باشد که از آفریدگار جهان تشکری به عمل آید و هم آنها را (به نمایندگی از تمام نعمت هایی که "تانری" (خدا) به مردم بخشیده است) با خود از سال قبل به سال جدید منتقل کنند. عدد هفت هم در این میان نشانه ی کثرت بوده است* حال، چون هفت برکت را با خود می بردند آنها را درون سفره ای می گذاشتند و آن را « برکتلردن یئددی سین قویماق » (گذاشتن هفت تاا از برکت ها) می نامیدند. آنها عبارت بودند از:

1. یئر برکتی (برکت زمین): قوورغا (گندم یا عدس یا سمنو)

2. آغاج برکتی (برکت درخت): آلما یا اییده (سیب یا سنجد)

3. گؤی برکتی (برکت آسمان): قورآن یا آینا (قرآن یا آینه)

4. گؤیرمک برکتی (برکت سرسبزی و رشد): گؤیرمک (سبزی)

5. آل – وئر برکتی (برکت خرید و فروش): سیککه (سکه)

6. حیئوان برکتی (برکت حیوان): یومورتا (تخم مرغ)

7. سو برکتی (برکت آب): سو و بالیخ (آب و ماهی که انتخاب ماهی قرمز هم در تفکر اسطوره ای آذربایجان، معنای مبارکی (قوتلولوق) نیز داشته است.)

حال، این ماجرا به زبان فارسی آمده است و عدم توجه ترجمه کننده یا ترجمه کنندگان محترم (که لطف کرده اند!!!) به "سین" در "یئددی سین" - که در زبان ترکی آذربایجانی به معنای "تا" در "هفت تا" در زبان فارسی است- موجب شده است تا بالاجبار این کلمه را همانطور "سین" ترجمه کنند و آن را دارای رابطه ای با حرف « س » نمایند. حال، تعدادی افراد هم از آب گل آلود، ماهی گرفته و لطف می کنند و برای اثبات "هفت شین" بودن آن قبل از اینکه "هفت سین" باشد(!!!) دلایلی واهی و غیر قابل قبول می آورند که حتی بچه ی کوچک هم آنها را باور نمی کند تا چه رسد به یک ملت!

حالا برای اینکه اصلاً جای ابهام نماند، دلایلی کافی برای "برکتلردن یئددی سین قویماق" بودن به جای "هفت سین" تقلبی (!)، می آوریم:

1. انتخاب حرف "س"، اصلاً معنای تفکر اسطوره ای ندارد. چرا که در هیچ کجای دریای کلمات و حتی در میان بازی های انجام شده توسط کلمات (که یکی از آنها همین مسئله ی هفت سین است)، حرف "س" به معنای مبارکی و ... به کار نرفته است. البته قابل توجه ماهی گیرندگان از آب گل آلود (که چند سطر بالا آنها و تفکر واهی آنها را معرفی کردیم)، این اتفاق برای حرف "ش" هم، چنین است و علاوه بر اینکه سفره ی هفت سین نداشتیم، هفت شین و شراب و شیر (منظور شیر آب!) نداشته ایم. (دقتتان را بیشتر نمایید!)

2. با توجه به "هفت سین" بودن سفره هر چه که حرف "س" در اول آن آمده است، باید در سفره باشد؛ یعنی مثلاً خود سفره را هم باید درون سفره ی هفت سین گذاشت و یا "سرگین" را و یا ... (که خودتان می دانید آخرش، کار به جاهای باریک تر هم می رسد).

3. اگر هنوز، قبول نکرده اید که نوروز همان اوغوز است که از ترکی به فارسی و دیگر جاها رفته است و آن را نوروز تصور کنید و آن را عیدی باستانی و قدیمی بنامید، باید بدانید که زمانی که نوروز بود، خط نوشتاری زبان فارسی، خط عربی نبوده است تا حرفی با نام "سین" در آن تصور شود! (دقتتان را بیشتر کنید!)

4. با توجه به اینکه نوروز از اوغوز گرفته شده است، احتمال این مسئله خیلی خیلی خیلی ... بیشتر می شود که چیزهایی هم که به آن مربوط هستند، از آذربایجان و زبان اصیل و زیبای ترکی سرچشمه گرفته و به زبانهای دیگر رفته است که در نتیجه ی تشابه دو مثلث (!)، اضلاع متناظر متناسب بوده و هفت سین از همان "برکتلردن یئددی سین قویماق" گرفته شده باشد.

5. توجیه تخم مرغ و رنگی شدن آن و البته آینه و قرآن و ماهی و آب در سفره ی هفت سین، اصلاً با کلمات هفت سین جور در نمی آید که نه تنها، اولشان با "س" شروع نمی شود، اصلاً حرف "س" درون آنها به کار نرفته است!

پس از این به بعد یادتان باشد که سفره ی هفت سین نداریم. بلکه آن از همان "برکتلردن یئددی سین قویماق" است که دزدیده شده است! و می دانیم که دزدی چه کلمه باشد چه خانه و چه پول و ماشین و ... ، گناه است و زشت کاری بُوَد! پس سعی کنید شما در این گناه، دست نداشته باشید و قسمتی از این گناه را هم برعهده نگیرید

اصل این مقاله را استاد محترم جناب آقای ناصر منظوری در مجله ی دیلماج به چاپ رسانده اند. از این استاد بعدها بسیار خواهید شنید و از مطالب زیبا و دلنشین او بهره خواهید برد. ان شاء الله !

اوغوز گلیر، یاز گلیر، شاد ائیله سین ائللری

چای گیراغیندان کئچیب گوجلندیرسین سئللری

* همانطوری که در عربی نیز عدد هفتاد این حکم را دارد؛ یعنی هنگامی که خداوند در قرآن می فرماید: « اگر هفتاد بار هم برای آنها (کافران) دعا کنی، آنها را نمی بخشم. » معنی آن نیست که اگر پیامبر هفتاد و یک بار برای آنها دعا کند، پذیرفته می شود و یا هنگامی که پیامبر می فرماید: « یک ساعت تفکر بهتر از هفتاد سال عبادت است. » به این معنا نیست که بیش از هفتاد سال عبادت بهتر از یک ساعت تفکر می باشد.