درست کردن مایه پنیز به شیوه سنتی در خراسان

 

درست کردن مایه پنیز به شیوه قدیمی و سنتی در خراسان :

مایه پنیر، شیردان نوزاد بزغاله، بره و یا شیردان نوزاد بره و بزغاله ای که در شکم مادرش مرده باشد است.

شیردان نوزاد را با مقداری شیر و نمک مخلوط کرده و آنرا خشک می کردند و پس از خشک شدن آن را می کوبیدند و پودر می کردند و سپس کمی آب و نمک به پودر علاوه نموده و آنرا به داخل کؤزه و یا پست بز می ریختند و تبدیل به مایه پنیر می کردند.

ادامه نوشته

نگاهی به برخی آداب و رسوم ترکان (2)

در عروسی های ترک های جهان خصوصا آناتولی، چند روز قبل از برگزاری مراسم، دعوتیه های عروسی در میان دوستان و فامیل پخش می گردد. نوع این دعوتیه ها و اینکه کدام طرف مسئول توزیع آنها می باشد، از منطقه ای به منطقه دیگر متفاوت است. در برخی از مناطق هدایایی از قبیل روسری، حوله، صابون، قاشق چوبی، دستمال، لیوان و نظایر آن انتخاب شده و به عنوان دعوتیه عروسی برای مدعوین فرستاده می شود. فردی که مسئول پخش دعوتیه ها یمی باشد، به دم درب دوستان و فامیل رفته، سلام برگزارکننده مراسم عروسی را به آنها رسانده و بعنوان دعوتیه یکی از این هدایا را به آنها می دهد و بدین شکل دوستان، فامیل و یا همسایه ها به عروسی دعوت می کند.

ادامه نوشته

نگاهی به برخی آداب و رسوم ترکان (1)

ر فرهنگ ترکان (بخصوص ترکان ترکیه ) در ۳ امر مهم آیین حنابندان اجرا می شود و حاوی پیام خاصی است. یکی از این سه مرحله، جشن حنا بندان نوعروسان قبل از روز عروسی می باشد. در واقع حنابندان این پیام را می دهد که عروس خود را وقف همسر و فرزندانش خواهد کرد. خانواده عروس با این کار می خواهند بگویند که دخترمان خودش را وقف خانه و خانواده جدیدش خواهد کرد.

ادامه نوشته

گلین گیدگ چنلی بله (کوراوغلو)

کوراوغلو: کوراوغلی که  صحیح آن کوراوغلو به معنی کورزاده یا پسر فرد کوراست. محبوبترین و برجسته ترین قهرمانی است که فولکور مردمان ترک کرده اند که از آسیای مرکزی تا سواحل شرق و غرب دریای خزرو درمیان قبایل قفقاز و آذربایجان ایران و خراسان و.... شناخته شده است و در این زبان امثله فراوانی ...و براساس شخصیت کوراوغلی موجود است.

ادامه نوشته

آثار تقدس درخت در قالي هاي تركي

(قالي تركي، از مجموعه ي موزه ي هرميتاژ، سنت پيتزبوگ)

 در جهان بيني ترك هاي باستان درخت از اهميت خاصي برخوردار بوده است. در نظر آنها، مدل فضائي دنيا از ديدگاه آفرينش جهان، شامل بالا، زير و ميانه بوده، كه بيشتر تصوير يك درخت را در نظر آنها مجسم مي كرد، درختي كه هر قسمت آن معرف بعضي فعل و انفعالات طبيعي يا اجتماعي بوده است.

ادامه نوشته

آت آتالار سوزونده

آت آتالار سوزونده

( ضزب المثل های ترکی مربوط به آت « اسب »)

اؤنسوز:  اینسان اوتن زامانلاردان، اوز کئچیردیگی حایاتیندا چتینلیک لره غلبه ائتمک اوچون ، سایر جانلی لاردان دا یاردیم آلیب، اونلاری اوز حایاتینا داخیل ائتمیش دیر. بو ذکالی موجود داغدا داشدا، سفرینده، اکین اوستونده، ساواش میدانلاریندا و یاشاییشین تامام ساحه لرینده بو حئیوانلاردان باشاردیغی قده ر ایستیفاده ائتمیشدیر. دوه، ایت، آت، اینک، قویون و ... او جانلی لاردان حساب اولور. آمما بونلارین ایچینده، ایکی حئیوان بیری ایت وفالی حئیوان تانینیب و بیری ده آت نجابت ده مشهور اولوب آتا بابا سوزلرینده گئنیش یئر آلیب و آد قازانیب لار :

ادامه نوشته

نمونه ضرب المثل های ترکی همدان

نمونه ضرب المثل های ترکی همدان

1- یاقچولوقا  یامان نولوق. (  عوض خوبی بدی دیدن )

2-شیره دیمه گینن آغوز شیرین اولماز. ( با شیره گفتن دهان شیرین نمی شود)

3- صبرینن حلوا بیشر ای غورا سندن . ( گر صبر کنی ز غوره حلوا سازی.)

4- همیشه بیرام شنبیه دوشمز. ( همیشه عید به روز شنبه نمی افتد. قدیمی ها عقیده داشتند اگر عید روز شنبه باشد آن سال سال خوبی می شود.

ادامه نوشته

خان و کدخدا

 

خان : واژه خان اساساً عنوان روئسای قبایل و پادشاهان ترک و مغول بوده است عنوانی که برای احترام به آخر اسم مردان اضافه می شد و در دوران صفویه عنوان حاکم ایالات کوچک بوده است. این القاب به تدریج در بین اقوام دیگر نیز متداول گردید .

کدخدا : در وجه تسمیه کدخدا در فرهنگ و لغت چنین آمده است : (کد+خدا) کد : جز پیشین از کلمه مرکب، به معنای خانه مانند (کدبانو، کدخدا) خدای " ی " به معنای خداوندگار خانه، صاحب خانه، مردخانه...

آنکه بخاطر کاردانی ها و شایستگی هایش در میان مردم مورد قبول است، شخص معتبر ،بزرگ طایفه، رئیس محله ، مباشر،پیشکار، صاحب اختیار، وزیر، داماد و پادشاه را هم کدخداگفته اند.

ادامه نوشته

شعر ترکی مراسم خواستگاري و عروسي در نوخندان درگز

شاعر : محمد عرب خدری

(عکس:  از جناب شیروانلی)

بايرام ﮔﯚنيْ عاششيق ياخچي چالرديْ

قيْز مئيدانده كفتــــــر كيمين اوْينـه رديْ

اوْغلن اوْنيْــــي قدو بـــويــــــون گـؤررديْ

         آتــه ننــه اوْغـــول فيكــــرين بيلــــرديْ 

         آغ سققللر ائلچــــي ليـــــقه يـوْلللرديْ 

ادامه نوشته

افسانه سارای؛ یک داستان در شش روایت

افسانه آزربایجانی سارای؛ یک داستان در شش روایت-الیاس واحدی

اشاره : افسانه سارای یا سارا از جمله افسانه‌های مردمی در سرزمین آزربایجان است که در میان آزربایجانیان (چه در کشور آزربایجان و چه در آزربایجان ایران ) بسیار مشهور است. این افسانه، داستان کوتاهی است که سرنوشت غم‌انگیز دختری زیباروی را به تصویر می‌کشد و در انتهای داستان اشعاری است که به صورت تصنیف‌هایی با قرائت‌های مختلف، باعث خلق آثار متعدد در موسیقی آزربایجان شده است. افسانه‌ی سارای به صورت‌های مختلف روایت شده است که این روایت‌ها توسط الیاس واحدی تدوین شده است در پی می‌آیند:

ادامه نوشته

عيدِ فِطِر مُهر لَرِ ايتِر

تاملی بر یک  ضرب المثل ترکی بومی خراسان شمالی

 عيدِ فِطِر مُهر لَرِ ايتِر

« ضرب المثل ها را غالبا مي توان در زير گروه پند و اندرز رده بندي كرد كه گاه به صورت نظم و گاهي درقالب نثر از گذشتگان ملل مختلف به آيندگان آن جوامع به يادگار مانده كه اين تجارب را داده هاي علمي نيز ائيد و گواهي مي كنند .»

ادامه نوشته

کلات نادری بؤلگه سینده تورک خاتینلارین گییملری

کلات نادری بؤلگه سینده تورک خاتینلارین گییملری (لباس های زنان تورک در منطقه کلات نادری)

(یازار و شکیل : شیروانلی)

خوراسان تورک لرینین پئشه و ال ایشلری

 

خوراسانینگ تورک کند لرینده (قالاریندا) پئشه و آل ایشلر دئرمه لری:

اکین چی لیک: چرچی لیک: چودارچی لیق: آری چی لیق: چٶره ک چی لیک : دمیر چی لیک:  وروقچولوق: چوپانلیق : جوتچولوک : سودچولوک:

ادامه نوشته

چاغایا آدقوما تؤرنی(رسمی)

خوراسان تورکلری چاغایا(اوشاغا) یئدی گون اولاندان سونرا آدقویالار. بو مرسیمده چاغانینگ آتا- آتاسی، یادا ائلین آغ ساققال کیشی سی نئ چاغریب، فامیل لری ده دعوت ائدیب، اونلارا شام وئرر. سونرا او آغ ساققال کیشی چاغانین قوجاغینا آلیب و اونون ساغ قولاغینا اذان دئیر و سول قولاغینا  اقامه اخویار. سونرا چاغا اگر اوغلان اولسا اول ده حضرت محمد (ص) و یا حضرت  علی (ع) نین آدینی و اگر قیز اولسا حضرت فاطمه (س) نین آدینی اونون قولاغینا چاغیراندان و نهایت دا آناسی و آتاسی دئین آدی اوچ دفعه اونون قولاغینا چاغیران دان سونراچاغانین آتاسین دان بیر انعام آلیب چاغانی تحویل وئرر. قوناقلار اوندان سونرا شیرینی یئییب و "اللاه ساخلاسین" دئیه بیر پای چاغایا تقدیم ائدرلر

مادستان دان بیر نئچه تاپماجالار

اشاره : ”تاپماجا” (چيستان) ازجمله جالب‌ترين و جذاب‌ترين بخش‌هاي ادبيات عاميانه ترکان محسوب مي‌شود و اين مورد نيز مثل ساير بخش‌ها فولكلور اين مردمان در گذشته بسيار پررنگ‌تر ازامروز بوده است و به عنوان تفريحي در هنگام دور هم بودن‌ها مطرح مي‌شد و اين گونه بود كه شبهاي دراز و سرد زمستاني و عصرهاي تابستان بسيار شيرين و جذاب مي‌گشت. تاپماچا به صورت يك سؤال از طرف يكي از افراد مجلس مطرح مي‌گشت و سايران سعي در پيدا كردن آن داشتند و پاسخگويي به تاپماجا (چيستان) نشانگر ذكاوت يك فرد بود.
در این پست برخی از این تاپماجالار معروف که توسط" آنایوردوم مادستان" از طریق بخش نظرات ارسال داشته اند در نظر گرفته ایم امید که مورد توجه قرار گیرد:

ادامه نوشته

نماد بعضي از حركات رقص ترکان

در حركتي روي پنجه پا مي ايستيم سپس قدرت را از نوك پا گرفته و به طرف سينه مي كشيم و آن را داخل سينه حبس ميكنيم.

شكم را داخل كشيده و سينه را جلو نگه ميداريم. دستها را باز و سر را بالا نگهداشته به طرف جلو نگاه مي كنيم.

علت ايستادن روي پنجه داشتن قامتي كشيده و سرعت عمل بالا ميباشد.

جلو بودن سينه نشانگر سپر براي دفاع از خاك و ناموس ميباشد.

دستهاي باز نشانگر آزادي و تمايل به پرواز است.

سر را بالا نگه ميداريم تا نشان دهيم ملتي هميشه سربلند هستيم.

طريقه باز نگه داشتن دستها بدين صورت ميباشد كه در سه زاويه مختلف حتما بايد ۹۰ درجه باشد.

رقص ترکان الهام گرفته ازتاريخ، رياضي(هندسه)، ادبيات، هنر(نقاشي) و فولکور ميباشد.

ادامه نوشته

ضرب المثل هاي توركي از همدان

1- ياقچولوقا  يامان نولوق.( عوض خوبي بدي ديدن )

(یاخشیلیقا یاخشیلیق هر کیشینین ایشیدی یامانلیقا یاخشیلیق نر کیشی نین ایشیدی)

2-شيره ديمه گينن آقوز شيرين اولماز.(حلوا - حلوا دئمه یله آغیز شیرین نشمک) ( با شيره گفتن دهان شيرين نمي شود)

3- صبرينن حلوا بيشراي غورا سندن . (صبریله حلوا پیشر ای قورا سننن بسله سن اطلس اولور توت یاپراقیننان) ( گر صبر كني ز غوره حلوا سازي.)

4- هميشه بايرام شنبيه دوشمز.( هميشه عيد به روز شنبه نمي افتد. قديمي ها عقيده داشتند اگر عيد روز شنبه باشد آن سال سال خوبي مي شود.(مثل فارسیدی ای شنبه به نوروز)

ادامه نوشته

آتالار سؤزو

آتالار سؤزو : "ايت هورر كروان كئچر"

بو مثل دؤزدي دئييب لر "ايت هورر كاروان كئچر"
بار الها کور گردد چشم های دشمنان بد نظر


24/03/92

گؤزیومولدو اویونو (گیزلان پالانچ)

اشاره : ازديربازجوانان ترکهای خراسان با انجام ورزش ها و بازي هاي محلي ,و سنتی اوقات فراغت خود را پر نموده و برآمادگي جسماني و ورزيدگي و توانايي خود مي افزودند. و ليكن مدت هاست كه با ظهور تلويزيون، و....بخش عظيمي ازاوقات نوجوانان به تماشای آن اختصاص یافته و ورزش هاي مذكور كمرنگ شده اند. در این پست یکی از بازی های سنتی کودکان ترکهای خراسان را با نام "گؤزیومولدو" و  "گیزلان پالانچ اویونو " که در آذربایجانمعادل “قایم موشک بازی” در فارسی است و دربین ترکان خراسان و دیگر ترکان ایران مرسوم می باشد را به همراه مقاله طنز گونه "قایم موشک بزرگان" و شعری زیبا در ارتباط با این بازی فولکوریک آورده ایم. امید است مورد توجه و پسند قرار گیرد.

ادامه نوشته

فرهنگ عامه (فولکلور)

تعریف

فولکلور از دو کلمه لاتینی «فولک (Folk) » به معنای «توده مردم و عامه» و به طور کلی «عوام» - که در معنای غیر تخفیف آمیز آن، در برابر «خواص» (نخبگان و فرهیختگان جامعه) قرار می گیرد و «لور (Lore) » به معنای «دانش، ادب و مجموعه ای از معارف و دانستنی های غیر تخصّصی »، گرفته شده است .

برای اولین بار، یک عتیقه شناس به نام امبروز مورتون ( Ambroise Morton ) ، بیش از یک قرن پیش، کلمه فولکلور را ساخت. او می نویسد: « آنچه ما در انگلستان، رسوم باستانی عامیانه با ادبیات عامیانه می نامیم را می توان دقیقا با یک ترکیب خوب ساکسونی یعنی " فولک - لور" یا "دانش عامیانه " بیان کرد». این کلمه در ایران به «فرهنگ عامه «ترجمه شده است.

ادامه نوشته

نگاهی بر ترانه های ترکمن های ایران (4)

نگاهی بر ترانه های ترکمن های ایران (قسمت چهارم)

ترانه های بازی(اویُون آیدیملاری)ترکمنی

ترانه های ساده و دور از تکلف ، موزون و مقفی هستند که از طبیعت پیرامون الهام گرفته اند. ریتم و موسیقایی خاص دارند که با حرکات پا و دست هماهنگی دارد و نشاط خاصی به شعر ملهم از طبیعت می بخشد. این نوع ترانه ها از نظر قالب و آهنگ همچنین از نظر هجا مانند لأله است ، با این اختلاف که این ترانه ها را دختران هنگام بازی به صورت دسته جمعی و گروهی می خوانند.

ادامه نوشته

اهرام ترکان اویغور

nv

اهرام ترکان اویغور

اهرام امپراطوری ترکان اویغور

TÜRK PİRAMİTLERİ

اهرام ترکان در حدود 100 هرم را شامل میشود که در اویغورستان (ترکستان چین) و سراسر کشور چین قرار گرفته اند. این اهرام مربوط به زمان امپراطوری ترکان اویغوراست یعنی زمانی که کل چین تحت سلطه ترکان بود و تمدنی بانام چینی ها وجود نداشت.متاسفانه حکومت چین نزدیک شدن و حتی تحقیق در باره این اهرام را ممنوع اعلام کرده است و در حال تخریب بسیاری از این اهرام است.

ادامه نوشته

یاغیش تؤرنی(مراسم باران خواهی)

یاغیش تؤرنی(مراسم باران خواهی)

 

مراسم باران خواهی درشهرها و آبادی های ترک استان های خراسان و آذربایجان برخی دیگر ازاستان های ایران از قدیم مرسوم بوده است در این پست دو نمونه یکی از کتاب "جغرافیای تاریجی درگز" تالیف محمد رضا فیض آبادی و نمونه دیگری را از وبلاگ اولولوس بقلم محمدرضا خیری فام آوره ایم امید که مفید و مورد پسند قرار گیرد:

ادامه نوشته

کشتی چوخه خراسان

اشاره: مسابقات کشتی چوخا (چوخه) خراسان قبل ازآمدن برروی تشک در سرای خان ها،عروسی ها، روز عید فطر و 14 فروردین بر روی چمن و خاک نرم برگزار می شد. اوزان در کشتی چوخه وجود نداشت، زمان مسابقه نامحدود بود و به اصطلاح چوخه گیران در کشتی چوخه، سایه انداختن پشت ضربه شمرده می شد و اکنون نیز ضربه شمرده می شود. در گذشته جوایزنفرات اول تا سوم، نفر اول اسب، نفر دوم گاو یا گوساله و نفر سوم قوچ بود.

ادامه نوشته

ترانه فولکوریک ساری گلین

 

ساچین اوجون هؤرمزلر؛

گولو سولو (قونچا) درمزلر

ساری گلین

بوسئودا نه سئودادیر ؟

سنی منه وئرمزلر

نئیلیم آمان، آمان

ساری گلین

بو دره نین اوزونو،

چوبان قایتار قوزونو،

نة اوْلا بیر گون گؤرم

نازلی یاریمین اؤزؤنو

نئیلیم آمان، آمان

ساری گلین

عاشیق ائللر آیریسی،

شانا تئللر آیریسی،

آیریسی بیر گونونه دؤزمزدیم؛

اوْلدوم ایللر آیریسی

نئیلیم آمان، آمان

ساری گلین

آهنگ ترکی خراسانی

 باسلام- اگر آهنگ ترکی خراسانی خواستید

1-در مرور گر گوگل بنویسید آهنگ ترکی خراسان و سرچ کنید.

2-وارد سایت www.aparat.com  شوید و آهنگ ترکی خراسان را سرچ کنید.

- آهنگ ترکی خراسان(دوتار)کوراوغلی

 

 - آهنگ ترکی خراسان(ارگ-شاد)واقعاقشنگه (گوزلدی)

 

ادامه نوشته

تاریخچه تقویم دوازده حیوانی ترکان

 

                  

۱- سیچان ایلی ( سال موش) ۲- اینه ک یلی ( سال گاو)۳ -باریس ایلی (سال پلنگ) ۴-دوشان ایلی (سال خرگوش) ۵-لوی ایلی (سال نهنگ) ۶- ایلان ایلی (سال مار)۷ -آت ایلی(سال اسب) ۸- قویون ایلی (سال گوسفند)۹ -پیچی ایلی(سال میمون) ۱۰-تویوق ایلی (سال مرغ)۱۱- ایت ایلی(سال سگ) ۱۲- دونقوز ایلی(سال خوك)

بر اساس تقویم ترکی سال ۱۳۹۲ سال مار است (ایلان ایلی)

 

ادامه نوشته

ادبیات عامه مردم ترکمن صحرا

دکتر ح. م. صدیق

ادبيات مكتوب مردم تركمن-كه در«تركمن صحرا»‌ و«تركمنستان» موجوديت يافته‌اند، تقريباً از پانصد سال پيش آغاز مي‌شود و چهره‌هايي نظير: وفايي، صيدي، ذليلي، دولتمحمد آزادي، مختومقلي فراغي، كمينه و جز آن دارد.‌ ولي ادبيات شفاهي يا فولكلور اين مردم كهنسال، غني و سرشار است و در مدنيت‌هاي ملل هم‌جوار تأثير فراواني به‌جا نهاده است.‌

ادامه نوشته

بجنورد - گریوان عیید کولتورئل لری

بزیم یوردومیزدا باشقا یئرلری کیمی آخیر چرشنبه و ایل بایرامی(عیید) قارشیلاماق اوچون گریوان - بجنورددا چوخلو اورتاق عادتلری وار. اونلارین هامیسی آچیقلاییب یازماق بو قیسا یازدا یئرلشمه یه جک. آنجاق خلله خلته(شال) سالاماق قایداسی و کوزه سیندیرماقدان قولاق آسما و بو کیمی دبلرین گٶرکملی حکایه سی اولاردی.

ادامه نوشته

هفت سین آئين التقاطي و ميراث معنوي بسياري از ملل

آئين هفت سین یا یئددی سین كه دراين نوشته به طور خلاصه بررسي و تقديم شده است از جمله آئین های التقاطي است و در ظهور و تطور آنها فرهنگها و تمدنها و گروههاي ملي و ائتنيكي متعدد منطقه ازعيلامي- ايلامي و بين النهري و سومري و فنيقي و مصر باستان و مديترانه اي و خاورميانه اي و آسياي ميانه اي و قفقازي و ... منسوب به گروهاي زباني مختلف زاگروكاسپين و سامي و توركي و ايرانيك و اروپائي و ... با اعتقادات و باورها و اديان و مذاهب گوناگون بدرجات مختلف نقش داشته و سهيم بوده اند.

ادامه نوشته