بالاجاقیز
لایلا چالمایین منه
بئشیکده یویرهمهیین
یالانچی ناغیللاری
داها منه دئمهیین
لایلا چالساز یوخلارام
کیمسه گلمز اویادا
من گؤزومو گونشدن
تئز آچمیشام حیاتا
من قولچاق ایستهمیرم
ائوجیک قورمورام داها
خاطره خواندن اشعاري از حیدر بابایه سلام در كلاس
تلخیص و اقتباس از مقاله : مرحوم علی اکبر ملایجردی
منبع وبلاگ : گل گئده ی جووینه
ویراستار و ترجمه لفظی اشعار ترکی : اسماعیل سالاریان
وقتی به درس دوم ادبیات کلاس دوم دبیرستان رسیدیم. شهریار را به دانش آموزان معرفی کردم. شعر زیبای « علی ای همای رحمت» را برایشان خواندم و تکرار کردیم، توضیح دادم و با شعر « در سایه سار نخل ولایت » مقایسه کردیم . گفتم تا یکی از دانش آموزان منظومه ی "حیدر بابایه سلام " راجلسه ی آینده بیاورد تا برایشان بخوانم. آقای سروش برهانی که پدرش ترک شیروانی بود، جلسه ی آینده کتاب فوق را آورد. بچه ها متحیر بودند که چگونه یک شعر ترکی را بفهمند. چون همه فارسیزه بودند و چند نفری والدین ترک اصیل داشتند و من مانده بودم که چگونه این شعر را به دانش آموزان تفهیم کنم .
در برنامه " فیتیله دو " که از شبکه دو صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران پخش می گردد، ملت تورک مورد توهین و تمسخر قرار گرفته است.
- یکی از وظایف صدا و سیما باید برخورد با تحقیرگران و توهین کنندگان به قومیت ها و فرهنگ سازی در این زمینه باشد و در دستور کار این سازمان قرار گیرد نه اینکه خود اشاعه دهنده فرهنگ تحقیر و توهین باشد.
اما سخن دیگر ممکن است عده ای بفرمایند نه خیر آقای محترم این گونه برنامه ها اتفاقی است. سوال اینست چرا در 37 سال بعد پیروزی انقلاب اسلامی چه در رسانه ملی وچه در سایر مطبوعات حتی یکبار چنین برنامه توهین آمیزی برعلیه قومیت فارس اتفاق نیفتاده !!
اشعار ترکی سلطان ولد فرزند مولوی
دکتر ح. م. صدیق
محمد (یا احمد)[1] سلطان بهاء الدین ولد در سال 622 هـ. ( و یا 623 هـ .) در شهر لارنده در خانهی جلال الدین رومی به دنیا آمد.او فرزند ارشد خانواده بود و خانوادهاش هنوز در قونیه مستقر نشده بودند. مادرش گوهر خاتون، دختر خواجه شرف الدین لالای سمرقندی[2] بود. دو برادر از خود کوچکتر به نامهای علاءالدین محمد و مظفرالدین امیرعالم و یک خواهر نیز داشت به اسم ملکه خاتون و هر سه پیش از سلطان ولد فوت شدند. مظفرالدین امیر عالم و ملکه خاتون هر دو از سوی مادر با سلطان ولد ناتنی بودند، مادرشان گرای خاتون قونیوی نامیده میشد. گرای خاتون میوهی محمد شاه تاجر بود که پس از مرگ گوهرخاتون، مولانا با او ازدواج کرد.
یئرآلمانين دوكتورو :
علي رضا رضايي :
« مجید » موعللیم دئیردی کوچه میزین باشیندا بیرگؤیرتی ساتان وارایدی. من هر وقت گئدردیم اونون دوکانینا منه دئیردی : « سلام آقای دکتر »!
مجيد آقا معلم مي گفت : سر كوچه مان يك مغازه «میوه فروش» بود. من هر وقت به مغازه او مي رفتم به من مي گفت : آقا دكتر سلام.
بیرگون گئتمیشدیم "یئرآلما " آلام. گئنه منه دئدی : «سلام آقای دکتر». یئرآلمالاری یاواش آییرآقای دوکتور.
روزي رفتم يا سيب زميني بخرم. باز بمن گفت : «سلام آقای دکتر». سيب زميني ها يواش يواش جدا كن آقا دكتر.
قلمرو تاریخی خُراسان يزرگ:
قلمرو تاریخی خُراسان يزرگ شامل استان خراسان هاي شمالي، رضوي و جنوبي در ایران کنونی و بخشهای عمدهای از افغانستان و ترکمنستان امروزی بودهاست. در مفهوم گستردهتر ازبکستان و تاجیکستان و بخشهایی از قرقیزستان و قزاقستان را هم میتوان در قلمرو خراسان بزرگ تاریخی به حساب آورد. خراسان سرزمینی است که از غرب از دامغان و سبزوار آغاز میشود، و در شرق تا بلخ و رود جیحون کشیده شدهاست. از جنوب، تا شمال سیستان و غزنی و از شمال ، به بخارا میرسد.
ادبیات ترکی خراسانی :
وجود قدیمترین غزل های ترکی آذربایجانی کشف شده منسوب به حسن اوغلو اسفراینی از اسفراین مربوط به حدود هشتصد سال پیش و دیوان لغت الترک محمود کاشغری، کتب ترکی امیر علیشیر نوایی، دیوان کبیر ترکی مولانا و غزلیات خواجه دهانی خراسانی و دده الیاس خراسانی و اشعار کتیبه های نادر شاه در کلات نادری و ایوان حرم امام علی (ع) و .... از آن جمله اند.
"دده قور قود" دئیه ر سازلار تئلینده
"کور اوغلو"سسله نر چنلی بئلینده
گلر بیر گون دیله تورکلر دیلینده
دئیه ر هر یئرده هر ایرانلی بابک
"سهند "یم تک باشی طوفانلی بابک
یازان : ا ن پ (اسماعيل نعمتي پايدار)
چهارشنبه ۲ مهر ۱۳۹۳ ۱۳:۴۳
سایین سالاریان بی سالاملار
فارسجادا اولان (چ) باشلیغلی تورک لوغتلر
فارسجا تورکجه
چتر = چتیر çətir
چپر = چپر çəpər
چات = چات (ترک ) çat
چاق = چاغ çağ
چاپ = چاپ çap
مهد کودک ها، مجری سیاست شوم نابودی زبان مادری
همین که کودکان ما وارد محیط آموزشی! و تربیتی! مهد کودک ها می شوند نه تنها با زبان بیگانه ( زبانی نا آشنا و زبان غیر مادری ) با آنان برخورد نموده و مورد آموزش قرار می گیرند، بلکه به زبان مادری شان نیز تجاوز و تعدی می کنند. ناجوانمردان از دوران بچگی و حساس تشکیل شخصیت وی با زبان مادریشان بازی می کنند.
زﺑﺎﻥ ﺑﻠﻮﭼﯽ ﺑﺎﯾﺪ ﺗﻘﻮﯾﺖ ﻭ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﺷﻮﺩ؛ ﺗﺮﮐﯽ ﻫﻤﭽﻨﺎﻥ ﺩﺭ ﺗﻮﻗﯿف
ﭘﺲ ﺍﺯ ﺁﻏﺎﺯ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﮐﺮﺩﯼ ﻭ ﻋﺮﺑﯽ، ﺑﻠﻮﭼﯽ ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﺍﯾﻦ ﺟﻤﻊ ﺍﺿﺎﻓﻪ ﻣﯽ ﮔﺮﺩﺩ ﻭ ﺯﺑﺎﻥ ﺗﺮﮐﯽ، ﻫﻤﭽﻨﺎﻥ ﺩﺭ ﺗﻮﻗﯿﻒ ﺍﺳﺖ.
نگاهی کوتاه به فونتیک حرف "خ" در زبان تورکی
تهیه و تنظیم : فیروز یوسفی
در الفبای امروزی لاتین تورکی ، نشانه X حرف "«خ» را نشان میدهد و در تورکی گویش استانبولی (ترکیه)، نشانه H معادل واجهای «ه، ح و خ» است. در تورکی باستان، آوای «خ» وجود نداشته است، اما در الفبای زبانهای سغدی، اویغوری، مانوی و براهمی برای نوشتن واژههای دخیلی که دارای این آوا بودهاند، حرف «خ» به کار رفته است، در تورکی قاراخانی، خوارزمی و چغتایی نیز که به الفبای عربی نوشته میشدندــ وضع به همین منوال بوده است، در برخی لهجههای قدیم تورکی، «خ» گونهای تغییریافته از آوای _ق_ یا _غ_ بوده، مثلا در اویغوری، قاغان به خاقان بدل شده است.
عاشق باغرینا باس صدفلی سازی
مین جوابلی بیر سئوالدان دانیشاق
میدان قوراق، صحبت آچاق، ساز توتاق،
گل یاناقلی، قوشاخالدان دانیشاق
نگاهی به اعلامیه ها، موافقت نامه ها، عهدنامه های حقوق بشر سازمان ملل متحد:
در مادۀ بیستم کنوانسیون بین المللی حقوق مدنی و سیاسی سازمان ملل متحد- مصوب 16 دسامبر 1966 چنین آمده است :
" هرگونه ترغیب به تنفر ملی یا نژادی یا مذهبی که باعث تحریک به تبعیض و یا دشمنی و خشونت گردد، به موجب قانون ممنوع می باشد."
ترجیع بند تمامی اعلامیه ها و کنوانسیون های فوق این جملات هستند که در مقدّمۀ همۀ آنها آمده است :
" شناسایی حیثیت ذاتی کلیه اعضای خانواده بشری و حقوق یکسان و انتقال ناپذیر آنان اساس آزادی، عدالت و صلح را در جهان تشکیل می دهد".
حالال اولسون بو قامته، بو بویا،
نه گؤزل یارادیب یارادان سنی؛
سنه بدنظردن دیَمهسین خطا،
قوی الله ساخلاسین بلادان سنی.
ايكي شئي ييخار انساني :
دوست دان گلن ايهانت،
دوشمان دان گلن مرحمت
مولانا جلال الدين رومي
نماینده شادگان : ما عرب زبان نیستیم بلکه ما عرب اصیل هستیم
نماینده شادگان، امروز با اشاره به همین سخنان گفته است : “چرا رادیو – تلویزیون به خود اجازه میدهد که یک هنرپیشه در برنامهای به عربها توهین کند؟” وی افزوده است: “ضمناً ما عرب زبان نیستیم بلکه ما عرب اصیل هستیم.”
بسیاری از عرب های ایران، استفاده از عبارت “عرب زبان” برای اشاره به خود را، به معنی نفی هویت قومیشان می دانند.
عبدالله تمیمی در بخش دیگری از سخنان خود، از دولت به خاطر “تبعیض در توزیع پست ها” و سهم کم عرب ها در پست های استانی گلایه کرده است.
وی گفته است: “بعضی از مسئولین متوجه نیستند که در خوزستان اقوام کنار هم زندگی میکنند و اگر در مدیریت استان تنها از یک قوم استفاده شود، این یک زنگ خطر است.”
متن کامل این گزارش را در دورنانیوز بخوانید : اینجا
تورک دیلینده اولچولر
واحد طول : واحدهای اندازه گیری طول مسافت درمقیاس بزرگتر آغاج بوده است : آغاج = ۶ کیلو متر/ منزل= ۶ آغاج . حد فاصل هرآغاج قهوه خانهای جهت استراحت وجود داشت معمولا یک فرد معمولی روزانه دو آغاج راه میرفت یک مسافر تنبل یک آغاج راه میرفت و آدم های خیلی تنبل طوری مسافرت میکردند که اگر مسافت ۱۰ روز را جمع میکردی از ۹ آغاج هم کمتر میشد.
حاکیم لیک دن استعفا وئرمه نین نئدنی؟!
بیر حاکیم « قاضی »، حاکیملیکدن استعفا وئره رَک، اؤیرتمن « معلم »اولور. حیات یولداشی سُوروشور، سن ندَن، حاکیملیگی بوراخیب، اؤیرتمَن اُولدون؟
اُو بئله جاوابلاییر : من دوشوندوم؛ منه ایرجاء اُولونان دوسیه « پرونده » نین موجروملری بوتون قاعده قانونلاری پُوزان انسانلار، یا ساوادلاری یوخدور، یادا دوز تربیت اُولماییب لار! اُو اوزدن، بیلدیم کی، بو اؤلکه ده، دوزگون حاکیمدن، دوزگون اؤیرتمنه چُوخ گرَک وار.
برای خاموشی فتیله فاجعه چه باید کرد؟
اصغر زارع کهنمویی:
مقصر اصلی، هرگز تهیهکننده، کارگردان، مسئول و جانشین بخش، ناظران و مدیران مرتبط نیستند، مقصر اصلی تفکری است که یک قرن پیش، کارگزاران فرهنگی پهلوی به مدد سیاست مداران و شرق شناسان غربی بنیانش نهادند و با بنیاد گذاری مکتبی غیر انسانی، ایران را پرآشوب کردند؛ مکتبی که ایران را مساوی فارس میخواند و غیر فارسها را دیگریهایی میداند که باید به خودی تبدیل شوند.
گوزمون قارشیندا چکیلیردومان ایله بیر اوزمدان آیریلیرام من
آی منی سئونلر آی عزیز دوسلار آی منیم ائللریم قوهوم قارداشلار
اوره کیم آغلاییر داملامیر یاشلار ائله بیر اوزومدن آیریلیرام من
گورمه دیم آنامی نیسگیلیم قالدی گلمه میش ازلدن آیریلیرام من
آموزش میوه ها- ترکی- برای کودکان
نکات کلیدی این محصول آموزشی:
- آموزش تصویر میوه ها, نام آنها و همینطور شکل نوشتاری آنها
- محیطی بسیار ساده با استفاده ی آسان برای سنین پایین
- مناسب برای سنین2 تا 8 سال
حتما دانلود کنید : از اینجا
خطاب به پشت کنندگان به زبان مادری:
شعر : تازاجا دیل آچمیش اوشاغا
دیل وطن، دیل آنا، د یل بیر اورهک دیر؛
دیل اینسانین وارلیغی نا گرهک دیر.
بعضی لر فخر ائتمیر شانلی ائلینه
قیمت وئرمیر ائللر سئوه ن دیلینه
دیلیمیزین آدی :
دیلیمیزین آدی آذری، آذربایجانجا، آذربایجان دیلی و آذربایجان تورکجهسی دئییل؛ تورکی و یا تورکجهدیر.
نام زبانمان آذری، آذربایجانی، زبان آذربایجان و یا ترکی آذربایجانی نیست؛ ترکی است
منبع : اوغور یولو
دستور مظفرالدین شاه برای تدریس زبان ترکی در مدارس آزربایجان و اعتناء بایسته به تعلم آن
شاه ایران مظفرالدین شاه قاجار در راه بازگشت از سفر اول خود به خارج در سال ١٩٠٠ (١٢٧٩ شمسی)، به محض ترک استانبول، در حالیکه هنوز در راه ایران بود، با فرستادن یک تلگراف به وزارت معارف ایران، امر به "تدریس زبان ترکی در مدارس آزربایجان" داده و "اعتناء به تعلم زبان ترکی در مدارس" را خواستار شد. مظفرالدین شاه در تلگراف خود دو دلیل برای لزوم تدریس زبان ترکی در مدارس آزربایجان ذکر میکند: نخست اینکه مردم این خطه از دیرباز به زبان شیرین ترکی تکلم میکنند. دوم اینکه این امر لازمه مودت و دوستی در حال گسترش و تقویتشونده میان دولتین قاجاری و عثمانی است. خبر این تلگراف در روزنامههای آن دوره استانبول، از جمله روزنامه ترجمان حقیقت به تاریخ ٥ رجب ١٣١٨ قمری (٢٩ اکتبر ١٩٠٠ میلادی) منعکس شده است. (محقق ترک ترکیهای لونت گوندوز که عکس خبر مزبور روزنامه ترجمان حقیقت را منتشر کرده میگوید اسماعیل حامی دانشمند از روشنفکران و ادبای عثمانی نیز، در اثر خود بنام کرونولوژی، ماده ٥ رجب ١٣١٨ خبر روزنامه ترجمان حقیقت را ذکر کرده است). در زیر متن خبر مزبور روزنامه ترجمان حقیقت به زبان ترکی –با حفظ رسم الخط اصلی- و ترجمه آن به فارسی را آوردهام.
قزلباش : لغت قزلباش از دو حرف ترکی قزل به معنی «زرین و سرخ» و باش به معنی «سر» تشکیل یافتهاست. وجه تسمیه آن مربوط میشود به کلاه سرخی که پیروان این طریقت به سر داشتند و توسط شیخ حیدر - پدر شاه اسماعیل اول - برای صوفیان مرید ابداع شده بود. شاه اسماعیل یکم به یاری آنها سلسله صفوی را پس از براندازی سلسله آق قویونلوها بنیانگذاری کرد.
سخني از جرج برنارد شاو:
جهان شما هرگز روی آرامش بخود نخواهد دید، تا زمانیکه وطن گرائی و میهن دوستی را از نژاد بشر طرد نکنید.
متفاوت بودن فعالیت مغز حین تکلم به زبان مادری
فعالیت مغز انسان هنگام تكلم به زبان مادری و زبانهای دیگر تفاوت دارد. محققان ایتالیایی در مشاهدات خود، كه بیش از یك سال طول كشیده ، بر روی ۱۵ مترجم ایتالیایی اتحادیه اروپا صورت گرفته است. این محققان كشف كرده اند، مغز انسان هر كدام از زبان هایی را كه در اوایل دوران كودكی و دیرتر در سنین بالاتر آموخته است به روش متفاوتی وارد می كند و به خاطر می آورد.
1) من اسماعیل سالاریان صاحب این وبلاگ 7 کتاب چاپ شده ام 1-تمثیل و مثل 2- ناغیلار بوقچاسی 3- مثنوی یوسف و زلیخا به ترکی خراسانی 4- نگاهی به ادبیات ترکان خراسان 5- نگاهی به فرهنگ ترکان خراسان هست 6 -ترکی خراسان و قواعد آن و چند کتاب در زمینه زبان، ادبیات و فرهنگ ترکان خراسان آماده نموده ام که هنوز چاپ و نشر نشده اند. 
