دوبیتی فولکوریک عروسی ترکان خراسان

اشاره : فرهنگ شفاهی عامه ترك های خراسان بخشی از هویت ملت بزرگ تركان ایران است، دانشی كه ریشه درافكار، اندیشه ها باورها ، آرزوهای، آداب ، رسوم ، آیین‌های ملی و مذهبی توده های این مردمان دارد و امروز "فولكلور"ش می نامند.

اهمیت این فرهنگ شفاهی دراین است كه از دیرینگی بسیاری برخوردار است و میراثی گرانبها از پیشینیان ما میباشد.

منبع : کتاب نگاهی به فرهنگ ترکان خراسان تالیف اسماعیل سالاریان؛ جهت خرید این کتاب در بخش نظرات پیامک بزنید

ادامه نوشته

گزارش شب فرهنگی ترکی در سالن گلشن بجنورد

😍شب فرهنگی تورکی خراسانی درمورخه 9_11_97در سالن گلشن بجنورد بااستقبال بی نظیر مردم برگزارشد

پارت 1👈ابتدای برنامه سرود جمهوری اسلامی ایران نواخته شد.

پارت 2👈نوازندگان تورک خراسان با سازهای اصیل تورکی(قوشمه و دهل)درسالن دل های مردم رو شاد کردند که اقای مهنانی مجری توانمند تورک اشاره به اصالت تورکی قوشمه داشتند که با اعتراض حسن روشان شاعر کرمانج روبروشد و اقای مهنانی و حضار اشاره به ترکی بودن اسم واصالت این ساز اصیل تورکی کردند

پارت 3👈نوازندگان و خواننده اصیل تورک درگز اجرای برنامه کردند همراه سازهای اصیل تورکی(قارمون و اَل دَفه)

پارت 4👈مجری خانم برنامه همراه لباس اصیل محلی زنان تورک خراسان اجرای برنامه کردند وقرار براین شد زین پس باهمین لباس اصیل اجرای برنامه های رادیو و تلوزیون رو داشته باشند

پارت5👈شاعر محبوب تورک سرکارخانم سوسن قاسم آبادی چند بیت شعر تورکی قرائت کرده وازکتاب ترجمه شده (ایرگمین سئزلره)  به ترکی استانبولی درترکیه  رونمایی کردند

پارت6👈خواننده خوش صدا و نام آشنای تورک اقای احمد بهین باصدای گرمشان به سالن و حضارانرژی بخشیدند

پارت7👈عیسی قلیپور(بخشی بزرگ تورک) مقام های شاخطایی و آیریلیق را اجرا کرند

ادامه نوشته

چند ضرب المثل ترکی با ترجمه فارسی

چند ضرب المثل ترکی با ترجمه فارسی

تولکویه دئدیلر هانی شاهدون دئدی قویروغوم. : به روباهه گفتن شاهدت کیه؟ گفت: دمبم.

هرکیم ائششه ک اولدو سنده پالانی اول : هرکس الاغ شد، تو پالان.

اوزو یئخئلان آغلاماز : خود کرده را تدبیر نیست

بئش بارماغ بئشیده بیر اولماز : پنج انگشت برابر نیستند

ایش قالسا اوستونه قار یاغار : کار امروز را به فردا مس پار

قورخان گوزه چوب دوشه ر : از هر چی بترسی، سرت میاد

زحمت سیز بال دادانمازسان : نابرده رنج گنج میسر نمی شود

ایلان هر یئره ایری گدسه، اوز یوواسینا دوز گدر : مار هر کجا که کج بره، خونه خودش راست میره

آتاسئنا خئیری اولمایان کیمه خئییری اولار؟ : کسی که به پدرش خوبی نمی کند به چه کسی خوبی میکند

ادامه نوشته

متن ترانه آیریلیق

متن ترانه آیریلیق:

گئجه لر فیکریندن یاتا بیلمیرم
بو فیکری باشیمدان آتا بیلمیرم
نئیله ییم که سنه چاتا بیلمیرم
آیریلیق، آیریلیق، آمان آیریلیق
هر بیر دردن اولار یامان آیریلیق

اوزوندور هیجرینده قارا گئجه لر
بیلمیرم من گئدیم هارا گئجه لر
ووروبدور قلبیمه یارا گئجه لر
آیریلیق، آیریلیق، آمان آیریلیق
هر بیر دردن اولار یامان آیریلیق

یادیما دوشنده آلا گوزلرین
گویده اولدوزلاردان آلام خبرین
نئیله ییم کسیبدیر مندن نظرین
آیریلیق، آیریلیق، آمان آیریلیق
هر بیر دردن اولار یامان آیریلیق

آیریلیق دردینی چکمه ین بیلمز
یاردان آیری دوشن گوز یاشین سیلمز
دئییرلر اینتظار خسته سی اؤلمز
آیریلیق، آیریلیق، آمان آیریلیق
هر بیر دردن اولار یامان آیریلیق

ادامه نوشته

نحوه نوشتن كسره، فتحه، ضمه در زبان ترکی

نحوه نوشتن كسره، فتحه، ضمه در زبان ترکی:
الف) طرز نوشتن فتحه در زبان ترکی : در ادبيات عربی نوشتن فتحه به دو شكل (اَ و  ــَــ ) مي باشد ولي نگارش آن در زبان تركي جهت سهولت خواندن و نوشتن به پنج شكل : (اَ  ،  ــَـ  ،  اه  ،  ه  ،  ـه  ) مي باشد، كه در اول، وسط و آخر كلمه قرار مي گيرد.
1- فتحه در ابتداي كلمه : فتحه در ابتداي كلمه بصورت بدون علامت فتحه نوشته مي شود و بصورت ( اَ )  تلفظ می گردد، مثل ال = دست، ار = شوهر، ات = گوشت.
2- فتحه در وسط كلمه : فتحه در وسط كلمه به شكل هاي( ـــَــ ، ه ) نوشته مي شود. مثل: گلمَك = آمدن، اوٌره ك (اوٌره ي ) = قلب، گره ك ( گره ي ) = بايد، ده يه ر= ارزش، سنه = به تو.
نکته : در ترکی خراسان حرف " ک" در آخر کلمه به حرف "ی" تبدیل می شود. مثل : بگ = بئی ، ائششک = ائششه ی، ایپک = ایپه ی، اینک = اینه ی و ......
3- فتحه در آخر كلمه : فتحه در آخر كلمه به شكل هاي: ( ه ، ـة ) نوشته مي شود. مثل:  قره = سياه (يا بزرگ)، دده = خواهر(باجی) ، سُرمه = پاپيچ، سنه = به تو.
ب) طرز نوشتن كسره در زبان ترکی : كسره تركي به شكل هاي  ( ائـ  ،  ئـ  ،  ـئـ  ،  ئ  ) نوشته مي شود. مثل: ائل = ايل و طایفه، دئمك = گفتن، سئل = سيلاب، دئ = بگو، يئ = بخور، بئل = كمر.
كسره به صورت ( اِ  يا  ــِـ  ) از اصوات دخيل در تركي است و از زبان  عربي  وارد زبان تركي شده است، اين اصوات وارداتي محسوب و با همان نوع كسره نيز نوشته مي شوند مثل: دِلبر، زِندان، اِسكندر.
ج) طرز نوشتن ضمّه در زبان ترکی : درادبيات تركي ضمّه (  اُ  ــُ  ) كمي ضخيمتر از عربي تلفظ مي شود و به صورت ( اوْ ، وْ ، ـوْ  ) مي نويسند. مثل: اوْدون یا اودین = هيزم، دوْلماق = پر شدن، قوْل = بازو، بوْش = خالي، سوْخماق = فرو كردن. گول = گل و بخند .....
نذکر : ضمّه يا مصوت ( اوْ ) در زبان ادبي تركي فقط در بخش یا هجا اول كلمه قرار مي گيرد و در بخش هاي دوم و سوم و... نمي آيد.

ادامه نوشته

ارزش واقعی انسان به چیست؟

علامه محمد تقی جعفری ره میگفتند:
🌺🌺🌺
برخی ازجامعه شناسان برتر دنیا در دانمارک جمع شده بودند تاپیرامون موضوع مهمی به بحث و تبادل نظر بپردازند.
موضوع این بود:
ارزش واقعی انسان به چیست؟
برای سنجش ارزش بسیاری ازموجودات،معیار خاصی داریم.
مثلا معیار ارزش طلا به وزن و عیار آنست.معیار ارزش بنزین به مقدار و کیفیت آنست.معیار ارزش پول پشتوانه آنست؛
اما معیار ارزش انسانها درچیست؟
هر کدام ازجامعه شناسان،سخنانی گفته و معیارهای خاصی ارایه دادند.
هنگامی که نوبت به بنده رسید،گفتم:
اگر میخواهید بدانید یک انسان چقدر ارزش دارد،ببینید به چه چیزی علاقه دارد و
به چه چیزی عشق میورزد.
کسیکه عشقش یک آپارتمان 2طبقه است،در واقع ارزشش بمقدار همان آپارتمان است. کسیکه عشقش ماشینش است،
ارزشش بهمان میزان است.
اما کسیکه عشقش خدای متعال است،
ارزشش به اندازه خداست.
علامه فرمودند:
من این مطلب را گفتم و پایین آمدم.
وقتی جامعه شناسان سخنان من را شنیدند،
برای چند دقیقه روی پای خود ایستادند و کف زدند.
هنگامیکه تشویق آنها تمام شد،
من دوباره بلند شدم و گفتم:
عزیزان،این کلام علی (ع) بود.

چند کلمه تورکی

آنا دیلی #تورکی

اوتاق : هر روز از این کلمه استفاده می کنیم. اتاق اسمی تـُرکی است. اتاق از (اتوماق - اتراق ) می آید

قاشق : هر روز با آن غذا می خوریم. قاشق اسمی تـُرکی است. قاشق از (قاشیماق - قاشیق) می آید

بشقاب : هر روز با آن سروکار داریم. بشقاب اسمی تـُرکی است.  بش / بوش = (خالی) و (قاب = ظرف) در کل یعنی ظرف خالی.

 ماهی اوزون بورون : اسمی تـُرکی بر روی این ماهی. اوزون = دراز

برون = بینی (دماغ). اوزون برون یعنی دماغ دراز.

قرمه سبزی : غذای لذیذی که برای ترکان است. ریشه قرمه سبزی از (قرمه - قورماق) می آید که تـُرکی است.((سبزی قورما)).

دولمه : غذایی تـُرکی که اسمش از (دولدورماق) می آید.

👇👇👇

➕زبان و ادبیات ترکان خراسان

@xorasanturk

موغ آببا = موغ بابا.

آیا تا کنون یک بار از خود پرسیده ای که چرا تورکان به عروسکی که دست و پای آن به بدنش چسبیده، یعنی درست همان بُت، "موغ آببا" می گویند؟

اگر ما آزربایجانی ها به قول مغرضان، "آذری" هستیم، پس باید به همان "موغ آببا"ها عروسک می گفتیم و خیال خود را راحت می کردیم. همانگونه که پارسیان می گویند که البته عروس عربی است و یک "ک" چسبانده اند تا به تمامی آنها عروسک بگویند. حال آنکه ترکان به آن بت مانندها، "موغ آببا" و عروسکی که از پارچه دوخته شود "گلین"، و به سایر انواع "قولچاق"، می گویند. فرق زبان قدرتمند را می بینید؟

 موغ ها یا همان مغان یک طایفه و حتی یک اولوس و ملتی بزرگ و مهم در آزربایجان بودند که امروزه منطقه ی وسیعی به نام آنها باقی مانده است که در دو طرف رود ارس امتداد دارد .

 تفاوت "موغ" ها باسایر طایفه ها دین آنها بوده. این گونه که از تاریخ بر می آید، این مردم اکثراً روحانی بوده اند، به طوری که بعد ها اصلا این واژه به روحانی ها اطلاق می شد. بزرگان و رهبران اتحادیه ی ماد که علیه مهاجمان هخامنشی تشکیل شد، از مغان بودند و مهمترین و بزرگترین مغ، که علیه داریوش قیام کرد، "قام آتا" بود

ادامه نوشته

حاج قربان سلیمانی/ به یاد آخرین بخشی کامل

 

حاج قربان سلیمانی/ به یاد آخرین بخشی کامل

به گزارش خبرگزاری میکروفون نیوز (محا) 30 دی ماه سالروزِ درگذشتِ حاج قربان سلیمانی از اشیقهای به نام ترکان خراسان و جهان ترک است.

انجمن توسعه گردشگری چهار باغ خراسان در این خصوص با صدور بیانیه ای گفته است:

حاج قربان سلیمانی برای مردم خراسان به ویژه شمال آن نماد یک بخشی کامل است و شاید آخرین بخشی کامل. بخشی یعنی کسی که همزمان دوتار می نوازد، آواز می خواند، داستانگوست و البته سازندهٔ دوتار و از همه مهمتر پهلوان منش است.

بخشی ها روایتگر فرهنگ شفاهی شمال خراسان هستند و از احترام و جایگاه ویژه‌ای در بین مردم برخوردار.

حاج قربان سلیمانی آخرین بخشی کامل تاکنون. حاج قربان سلیمانی به گونه ای دوتار را به صدا در می آورد که می‌گویند هنگامِ نواختن، پرنده‌ها روی سازش می‌نشستند. او سالِ 85 دوتارش را به پسرش علیرضا تقدیم کرد و از موسیقی خداحافظی کرد؛اما بی‌موسیقی دوامِ زیادی نیاورد و یک سالِ بعد این جهانِ فانی را وداع گفت .

یادش گرامی

چند بیتی به مناسبت سالگرد استاد اعظم حاج قربان سلیمانی

چند بیتی به مناسبت سالگرد استاد اعظم حاج قربان سلیمانی
حاجو قربان قربان اولم تاری یه
اون بیر ایلدی گدی تاری ساری یه
یاخشی امانتی بله کوک ادی
سن که گدی اونو بیزه اوک ادی
بیز هاراو بو قوش لاقوچالان کیم
سندن سوره فرانسه یه گدان کیم
اوج هنرینی ساچدی دنیایه
دی تاریدن دیدار قالدی عقبایه
قوری اقاج سندن بله دیل اچوب
بلبل کیمین چهچه وروب سایراتوب
او سس ایندی چخمز بو کاسه لردن
کاسه لیسلق اولدی بخشی جه لردن
بخشی هانی ایندی دسون روایت
خلقی تاری ساری ادسون هدایت
خدای باقوشله دی سنه بو هنر
ایندی هما گلوب های باشده قنر
بو هنره صداقت ایمان گرگ
عاشق معشوقنه ورسون جان گرگ
جان جاندن بو ایشه همت ادن
بو اوکو کچدورر اله هر سودن
مگر سن اوزین بیر نظر تاشلی یی
آرچه نی بیر نیمچه بخشی باشلی یی

تقی خسروی "آرچه"

97/11/1