ریشه شناسی تبریز

 

هرکلمه را باید در ساختار زبان همان کلمه ریشه شناسی کرد و در منطقه تبریز تورکان زندگی می کنند و تبریز کلمه ای تورکی می باشد و ریشه شناسی آن به اینگونه:

تب = تاپ = پیدایش
ار = شخص = انسان
ایز = قید جمع بستن (سن = تو + ایز=علامت جمع - سنایز = سنیز=سیز )
من= بن + ایز = بنایز = بیز
تب + ار + ایز =محل پیدایش انسانها. این یکی ازتحلیل های نام تبریز میباشد.

 اما تحلیلی دیگر:
تبریز = تووریز = توران ایز= تورکان ایز (تورکیز ) محل اجتماع تورانیان (تورکان) نه اکنون بلکه از هزاران سال قبل و انشالله تا قیام قیامت.

اسکی تورک دیلینده
تابور= گروه- دسته- فوج...
ایز= علامت جمع
تبریز= تابوریز= تابور+ایز= گروهلار و قوملارین بیر یئره ییغیناجاق یئری.

نویسنده:سایانا(بخش نظرات)

ساقی دور ایاقه وئر پیاله

 

ساقی دور ایاقه وئر پیاله

بلکه منی بیر گتورسی حاله

او باده نی وئر که فکر بیدار

ایلر منه نشئسی حواله

او باده نی وئرکه هرکیم ایچسه

چاتماز ایشی پاسخ و سؤاله

ادامه نوشته

لغات و اصطلاحهای دامداری ترکی

لغت ها و اصطلاحهای دامداری ترکی

نَخِرچی : چوپان گله های گاو

کُرپه چی : چوپان گله بزغاله ها و بره ها

داوارچی: چوپان گله های گوسفند و بز

داوار : گله گوسفند وبز

ادامه نوشته

چیلله گئجه سی قوتلو اولسون

گول اوزونوز انار كیمی قیرمیزی، گئجه نیز چیلله قارپیزی كیمی شیرین، گولماغینیز پوسته كیمی داواملی و عمرونوز چیلله گئجه سی كیمی اوزون و غملرینیز آونو گونو تکین قیسغه اولسون .

 

gül üzünüz ənar kimi qirmizi gecəniz çillə qarpızı kimi şirin gülmağınız püstə kimi davamlı və ömrünüz çillə gecəsi kimi uzun olsun

 

" روي گل شما، به سرخي انار؛ شب شما به شيريني هندوانه ؛ لبتان مثل پسته خندان ، عمرتان به بلندي چئلله و غمهايتان به كوتاهي روزش باد."

 

مش قوربانعلی و چیلله گئجه سی!

 

Məş Qurban və ÇİLLƏ Gecəsi!

(شعر طنز تركي درباره شب چلله)

چیلله گئجه سی یئتیشدی یولدان

فامیل توکولوبدی ســـــاغ و سولدان

مش قوربانعلی دوشوبدی قولـدان

دورد اللی یئییر جویــــز - میلاخ دان!

آرواد گـــــوز آغـــــاردیـری قیـــراخ دان!!

ادامه نوشته

چیلله گئجه سی اس ام اس لری

 

یئنه پاييز قورتولدو. يئنه چيلله گئجه سي گلدي. بو گئجه نين دب لري تورک ميللتينين ان گؤزل دب لريندن ساييلير. بو گئجه ده توركي SMS لر له يولداشلاريميزي ياد ائيله ماق ياخشي اولار ! نئچه توركي SMS چيلله گئجه سي اوچون تاپديم، دئديم بورادا يازيم، بلكه نئچه نفر ده سئوگيليسينه توركي SMS يوللاماق ايسته ين اولدي !

بو گئجه آلميشام چيلله قارپيزي

Bu gecə almışam çillə qarpızı

سالميشام چايدانا ياشيل يارپيزي

salmışam çaydana yaşıl yarpızıhər

  هر زاديم وار فقط يوخدو سئوگيليم

 zadım var fəqət yoxdu sevgilim

آللاهيم سن يئتير ، من سئون قيزي

Allahım sən yetir mən sevən qızı

 

 

ادامه نوشته

فلکور شب چئلله ترکهای خراسان

دراین پست برآنیم تا شب چئلله را در میان ترکهای خراسان بررسی نماییم. با نوشتن چند سطر ازتجربه ها، شنیده ها و دیده های خود در مورد آداب و رسوم مردمان شاید كم باشد، اما قطعا خاطراتی را برای قدیمی ها زنده خواهد كرد.

پائیزگئدیر، سونرا بٶران فارگلیر

سوفرالارا حلوا، فارپوز،نار گلیر

چئلله گئجه ائل اویانی شاد ایدیب

بزیم یوردا ائیله بیل باهار گلیب

نـه گـؤزلـدیـر ائـلیمزین قادالاری

چیلله سی، چرشنبه سی، ایل بایرامی

بیزیم ائلده هرشئیین اؤز یئری وار

چون اونـون 7میـن ایل تاریخـی وار

Nə gözəldir Elimizin qaydaları
Çilləsi var, çərşənbəsi, il bayramı
Bizim eldə hər bir zadın öz yeri var
Çünkü onun yeddi min illik tarixi var

ادامه نوشته

چيلله، قاری، قار، قارپيز، قيش

چيلله، قاری، قار، قارپيز، قيش

در ترکی "یای" یعنی کمان، چیلله نیز یعنی زه (در اینجا زه کمان) و نیز محل زه برای گذاشتن تیر در موقع انداختن تیر، اوخ یعنی تیر (تیرِ کمان).

در ترکی به تابستان نیز "یای" گفته می­شود. از این رو وقتی گفته می­شود "یایین چیلله ­سی"(چلّه­ تابستان)، (تداعی کننده­ی کشیدگی نهایی کمان به هنگام انداختن تیر) یعنی نهایت و اوج کشیدگی تابستان که چهل و پنج روز رفته از تابستان است.

ادامه نوشته

شب چئلله درگریوان

شبه چئلله در میان تركان گریوان واقع در بخش مرکزی بجنورد روز خاصی قلمداد می شود. و مراسم و آئین خاص خود را دارد. دراین شب با شرکت افراد فامیل و همسایگان جشن سرور برپا می گردد و حاضران در مجلس جشن چئلله گئجه سی، شب را به خوشی سپری می کنند. آنها اعتقاد خاصی به یمن و برکت و دعا در این شب دارند. داستان هایی از وقایع گذشته و فولکوریک ترکی نقل می‌کنند و یئرلمه (ترانه) می‌خواندند.

ادامه نوشته

داروخانه‌ای به نام کدو

به گزارش باشگاه خبرنگاران؛ کدو یکی از مهم‌ترین محصولات جالیزی است. کدو در بردارنده مجموعه‌ای غنی از انواع ویتامین‌ها، مواد معدنی و بسیاری از مواد مغذی و ریز مغذی مورد نیاز بدن است. مصرف گوشت و تخم کدو برای سلامتی بسیار سودمند است.

 

ادامه نوشته

نگاهي به مطالب كتاب فارسي اول دبيرستان

نگاهي به مطالب كتاب فارسي اول دبيرستان

دکتر حسین محمدزاده صدیق

در کتاب فارسی اول دبيرستان، شعری از مهدی حميدی شيرازی، شاعر دوره‌ي رژيم ستمگر شاهی، در وصف سلطان جلال الدين خوارزمشاه آورد شده است که دو بيت از آن چنين است.

 

ادامه نوشته

نوشابه ايچندن سونرا، نه اويونلار باشيزا گليرمي!

10دقيقه سونرا: بدنيز10 قاشيق، شكرله، دولور!بيليرسيزمي ،بو قاتدا شكرين،يئمه يي، ندن، اوره ييزي، بولانديرمير! "فسفريك اسيد"، شكرين شيرنليگين آلاراق اونون، دادين خنثي ائله يير!

20 دقيقه سونرا:قانيزين قندي، يوخاري يه گئده رك، بيردن بيره و بير يئرده، انسولين ترشوح اولور! قانين قندي، بو قاتدان ، يوخاري يه گئتمه مك دن، قارا جيگر،قندي، ياغا دؤنوشدورو(تبديل)!

ادامه نوشته

رنگلر

 

رنگلر

ح . اومود اوغلو

رنگلر تانري نين ان بؤيوك نعمتي دير. انگين دونياني رنگسيز تصور ائتمك مومكون دئييل. اينسان اوغلو بير آن رنگسيز ـ بوياسيز دونيايا فيكيرلشسه تانرينين قودرتينه كيفايت قدر اينانا بيلر.

 

هر واخت آغ، قارا، قيزيل، گؤي ( آغجا، قاراجا، قيزيلجا) تاريخي، جغرافي و آدلارلا قوشا گلنده اونلارين كيفييتيني دييشديرير. هئچ واخت رنگ آنلاميني ايفا ائتمير .

رنگلر عادي بير آدلارينان گلنده تكي رنگ چالاري معناسيني ايفاده ائدير. مثال اوچون : قارا لچك ، قارا كؤينك ، قيزيل آلما ، آغ دوواق ، گؤي مازي ، .....

ادامه نوشته

داغ خوروزو 3 (آموزش نوین تورکی آذربایجانی )

 

 

ادامه نوشته

داغ خوروزو 2 (آموزش نوین تورکی آذربایجانی )

ادامه نوشته

داغ خوروزو 1(آموزش نوین تورکی آذربایجانی)

 

ادامه نوشته

قارری خالا و تولکو

بیری واریدی، بیری یوخ ایدی، تانریدان (خودایدان) باشقا کیمسه یوخ ایدی و بیر قارری خالا و بیر تولکو وار ایدی و قارری خالانین بیر ایده آغاچی.

تولکو هر گون گلیردی و قارری خالانین ایده لرینی ییییردی و قارری خالا تولکونو گؤرن تکین، تولکو آغاچدان یئره سیچیریب و قاچیردی.

قارری خالا، تولکو ایله نه ائدیم و نه ائتمه یم بیر شئی عقلی نه گلدی. بیر کاتا (بؤیوک) قازاندا سو قایناتدی، قازانی قویدو ایده آغاچی نین آلتیندا و قازانین اوستونه ده بیر پارچا سالدی.

تولکو گلدی و گؤردو کیمسه یوخ، یواش -یواش ایده آغاچینا یاخین اولدو و آغاچا دیرماشدی و باشلادی ایده یئمه گه.

قارری خالا، ائشیگ آراسیندان تولکویه باخیردی و بیردن بیره ائشیگی آچدی و های و کو یولا سالدی.

تولکو قوروخدو، تلس - تلس ایسته دی یئره سیچیراسان، آنجاق قازانین ایچینه ییخیلدی. قویروغو قازانا دوشدو و یاندیم دئیه و قیش -قیرق ایله قازاندان چیخدی و قاچدی.

قارری خالا تولکونو قیچیردی: تولکو - تولکو گل ایدم بیشیبدی.

تولکو : گلمیرم - گلمیرم قویروغوم دوشوبدو دئدی.

یازان:شیروانلی

سنه دئدیم کی من اوغرویم

سنه دئدیم کی من اوغرویم (به تو گفتم که من دزدم)

بیر اوغرو اوغرولاماق آماج ایله بیر کنده (قالایا) گیردی و بیر ائوین ائشیگینی چالدی، ائو ائیه سی ائشیگی آچدی و اوغرو ائو ائیه سینه دئدی: یولدان گئچن و امام ره ضانین زیاره تینه گیه من، کندین کروانسراسی هارادادی؟

ادامه نوشته

زندگي و شخصّيت محمود كاشغري

زندگي و شخصّيت محمود كاشغري

تألیف: رشاد گنج

ترجمه: محبوبه هریسچیان

رئداکته: حسن اوموداوغلو

 محمود كاشغري از علماي بزرگ نيمه‌ی دوّم قرن يازدهم[1] ميلادي است وی مولّف كتاب وزین و ارزشمند «ديوان‌اللغات‌التّرك» مي‌باشد. در مورد تبار و زندگي او به غير از اندك معلوماتي كه خود وی در لابلای كتابش داده، چيزي در دست نيست. مارتين هارتمن، كه ساليان دراز در اين باره پژوهش نموده، مي‌نويسد: در آن عصر، مسلمين فقط به علوم ديني ارزش علمی قائل بودند و به محققان علومی چون؛ لغت، تاريخ، جغرافي، علم انساب و غيره اهميّتي نمي‌دادند و اين نشانه‌ی نوعي انحطاط بود.

ادامه نوشته

ده درس طلایی از آلبرت انیشتین

 

۱. کنجکاوی را دنبال کنید
"من هیچ استعداد خاصی ندارم. فقط عاشق کنجکاوی هستم"
چگونه کنجکاوی خودتان را تحریک می کنید؟ من کنجکاو هستم، مثلا برای پیدا کردن علت اینکه چگونه یک شخص موفق است و شخص دیگری شکست می خورد. به همین دلیل است که من سال ها وقت صرف مطالعه موفقیت کرده ام. شما بیشتر در چه مورد کنجکاو هستید؟ پیگیری کنجکاوی شما رازی است برای رسیدن به موفقیت.

ادامه نوشته

سالامات قال

بلکه بو یئرلره بیرده گلمدیم

دومان سالامات قال، داغ سالامات قال

دالیمجا سو سپیر یوخسا بولاقلار

لئیسان سالامات قال، باغ سالامات قال

قیی ووران قارتاللار یوخ اولدو چنده

نرگیزلر سولوخدو شئهلی چمنده

ای قارا گؤز پری، دالیمجا سن ده

بویلان سالامات قال، باخ سالامات قال

گلدیم قارشیلادی گول لر، چیچک لر

گئدیرم ال ائدیر یوز بیچینکلر

نیدامی چایلارا دئدی کو لکلر

بولاخ سالامات قال، آخ سالامات قال

     

داغلارین پلنگی شیری ده سن سن

شاعری ده سن سن، شعری ده سن سن

بینی - برکتی خئیری ده سن سن

چوبان سالامات قال، ساغ سالامات قال

ممد آراز

داستان فولکوریک گرگ طمع کار

 خوراسان تورکلرینن فولکلور ناغیل (چرچئ):

بئیری باردو بئیر یوخدو بئیر قورد واریدی بو قورد اجلوخ دان (ازگرسنگی) وردو چولا آز گئتدی چوخ گئتدی تا یتردی بئیر قویونا (کم رفت زیاد رفت تا رسید به گوسفندی )

ادامه نوشته

ساز ترکی تار، به نام آذربایجان در یونسکو ثبت جهانی شد

در هفتمین نشست کمیسیون میراث معنوی یونسکو در پاریس که هفتم دسامبر برابر با 17 آذرماه 1391 به کار خود پایان داد، طبق مصوبه و مهر تایید سازمان یونسکو، تمامی روش‎های سنتی در ساخت و همچنین روش‎های نوازندگی و اجرای ساز ترکی تار به نام آذربایجان ثبت جهانی شد.

اوخو تار، اوخو تار...! سسین دن اَن لطیف شعرلر دینلییم، اوخو تار، بیر قدر،   نغمه نی سو کیمی آلیشان روحوما چیلییم.

«میکائیل مشفق»

آیین شایین :

روحومو صیغللایی سینه م اوسته بو تار سسی

عاشیقم مجنون ائلیر هر دم منی بو تار سسی

سیزلاییر زیل پرده سی لایلای دئییر بوجان سسی

گاه گولر گاه اغلاییر های های دئییر بو تار سسی

عائله سؤزلوک لری

عائله سؤزلوک لری

ائش=همسر

گلین=عروس

گونو=هوو

اوشاق=بچه

جوجوق=کودک

کورپه=نوزاد

خاتین/ قادین=زن

کیش=مرد

ادامه نوشته

چند تصویر زیبا

 

 

  

 

ادامه نوشته

آذرقیزئ

ائلیمین اوبامین سازینا بندم

ظولمه باش اَیمی‌ین قئزینا بندم

گورمه‌لی قئشینا یازینا بندم

الدوزلار ایچینده دان اولدوزویام

افتخاریم بو دور آذر قئزییام

 

بینامی قویوبدور عشقیله آنام

اویره‌دیب ائلی مین دردینه یانام

اولکه‌می عزتیم شرفیم سانام

الدوزلار ایچینده دان اولدوزویام

افتخاریم بو دور آذر قئزییام

 

کوکومو قازمالار، قورودا بیلمز

اوزگه‌لر دیلیمی اونودا بیلمز

سوزو دوشونمی‌ین، بونودا بیلمز

اولدوزلار ایچینده دان اولدوزیام

افتخاریم بو دور آذر قئزییام

 

قوربانام آدینا آذربایجانین

یورغون اولادینا آذربایجانین

ائل چاتسین دادینا آذربایجانین

الدوزلار ایچینده دان اولدوزویام

افتخاریم بو دور آذر قئزییام

شاعیر: شریفه جعفری

مشهد شهر نمونه بین‌المللی گردشگری

مشهد شهر نمونه بین‌المللی گردشگری/ لغو روادید کشورهای اسلامی در مشهد مقدس

خبرگزاری فارس: مدیرکل میراث فرهنگی،گردشگری و صنایع دستی خراسان رضوی گفت: مشهد به عنوان شهر نمونه بین‌المللی گردشگری درحاشیه کارگروه ملی زیارت انتخاب شد.

91/09/24 - 18:04 شماره: 13910924000610

ادامه نوشته

صدها چهره در یک صورت

معرفی کتاب ترکی خلجی : قارشوبالوققا سلام

 منظومه قارشوبالوق كتابي است شامل هفت گفتار كه بزبان تركي خلجي به شرح ذيل تهيه وتنظيم شده است:

گفتار اول روزنه‌اي است؛ جهت آشنايي محققين وتركولوژهاي گرامي باالفبا وآيين نگارش تركي خلجي.

گفتاردوم درواقع پيشواز اين منظومه است، باعنوان «تاتالارسؤزو» (سخن بزرگان).

گفتارسوم«قارشوبالوققا سلام»درواقع تكرارعنوان اصلي كتاب است. شامل مجموعه اشعاري است كه بصورت بئش- بئش (مخمّس) به سبك وسياقاثرجاودانه‌ي « حيدربابايا سلام » مرحوم استاد محمدحسين شهريار حيدربابا يا سلام،تدوين شده است.

 اين فصل درواقع  خاطرات تلخ و شيرين دوران كودكي و نوجواني نگارنده است كه بصورت نظم درآمده ودرقالب مجموعه اشعاري به زبان تركي خلجي درخدمت علاقمندان قرارمي گيرد.

گفتار چهارم باعنوان«نَغْمَه لر» حاوي تعدادي گرايلي وقوشما با عناوين مشخص كه بيشتر جنبه پندو اندرز دارد آمده است.

 گفتارپنجم، شامل هشتاد و چهار دوبيتي با عنوان«بياتيلر»مي باشد.

گفتارششم تحت عنوان ترننوملارشامل چندقطعه ترانه تركي خلجي براي اهل دل تدوين گرديده است.

ادامه نوشته

قوروقسوز تولکی

بجنورد تورکلرینین بیر فولکوربک ناغیلی 

بیرئ باردی، بیرئ یوخیدی. خودایدان بئهی هئچ کیم یوخیدی. بیر قرری خله باردی، بوقرری خله نین بیر گئچئ سی باردی. گئدردی، بو گئچئ نی ساغاردی، سیتینئ گتیراردی قویردی آشپازخاناسیندا. او هر واخت باخاردی یوخیدی. یوخیدی، مونین کامینینادیشدی، باخدی کی بیر تولکی گلییه، سیتینئ یئیه.    

دوکتور سولطان طلوع بوجنوردان فولکولور دئنمئلررئ کیتابیندان آلینمیشتیر. دئدی خودایا، من نه جیر ائدیم. گئتدی آتیشگئررئ قویدی اوتدا یو، آتیشگیر داغ اولدی. شو بو تولکی گلدیشینین سیتینئ یئسین، بویم باسدی مونین قویریغینا یو مونین قوریغئ دیشدی. بو گئتدی تولکی لارین ایچینا تولکیلار دئدیلان کی قولو گلدی، مونئ سرزنیش ائتدیلان. او واخت گئتدی دئدی کی گرری خله، قوریغیمی بئئ. قرری خله دئدی گئد، سیتیمی گه تئ بئئ، من سه نه قوریغینئ بئریم. گئدی، گئچی یه دئدی .... 

ادامه نوشته