عالمه عذاب وئرمک ایسته سن، اونو جاهیل ایله یولداش ائیله

عالمه عذاب وئرمک ایسته سن، اونو جاهیل ایله یولداش ائیله

آتا- بابا سۆوزو : عالمه عذاب وئرمک ایسته سن، اونو جاهیل ایله یولداش ائیله : اگر بخواهی به عالمی عذاب بدهی، او را با جاهل دوست و رفیق همراه کن. منظور عالم در تمام موارد عقلش را بکار می گیرد، ولی جاهل نه، در نتیجه عالم از جهالت جاهل همواره در عذاب خواهد بود. منبع : تمثیل و مثل ترکی خراسان

تمثیلی جالب و خواندنی👇👇👇👇👇

آورده اند که خواجه نظام الملک وزیر ملکشاه سلجوقی به علتی به زندان افتاد . بعد از مدتی نظام حکومت دچار آشفتگی شد و مجددا از او خواستند به شغل سابق خود برگردد

خواجه فرمان را قبول نکرد و زندان و گوشه گیری را به وزارت ترجیح داد!

دربار ملکشاه دنبال چاره ای بودند تا خواجه را راضی به قبول شغل سابقش کنند . در این بین شخصی گفت خواجه دانشمند است و هیچ چیز برای او بدتر از همنشینی با انسان نادان نیست .

ادامه نوشته

ستم فرهنگی

ستم فرهنگی
در تاریخ هزار ساله حکومت ترکان در ایران فارسها هرگز ستم فرهنگی احساس نکرده اند. حکام ترک هر ستمی هم کرده اند عاری از ستم فرهنگی بوده و اینهمه دیوان شعر که از شعرای فارس باقی مانده حتی یک بیت آن در باره ستم فرهنگی نیست زیرا ترکان هرگز با زبان مردم تحت حاکمیت خود کاری نداشته اند و فارسی همواره زبان شعر، عربی زبان علم و دین و ترکی زبان قشون و در بار بوده است. هر سه زبان محترم شمرده شده اند والسنه ثلاثه اسلامی نامیده می شدند و این اصطلاح که: « لفظ، لفظ عرب است، فارسی شکر است، ترکی هنر است » از آموزش های اولیه هر مکتب و مدرسه ای بوده که اکنون فراموش شده است.

من تورکم...

من تورکم...

" بختیار وهاب‌زاده "

سن بیزی آلداتدین ایللردن بری،

من چرخی-فلک‌دن درس گؤتورموشم.

اؤزگه آناسین‌دان سود امن‌لری،

اؤزگه قوللوغوندا دوران گؤرموشم.

 

بس‌دیر دؤزدوگوموز اؤلوم‌دن بئتر،

کؤهنه بازارداکی کؤهنه نیرخا.

میللتی یوز یئره جالادین، یئتر،

یوز آرخین سویونو قاتما بیر آرخا.

 

اصلیمی، نسلیمی تانیییرام من،

قاریشیق دئییلم، اؤزوم‌دن هورکم.

سن کیمسن، سن نسن، اؤزون بیلرسن،

من ایلک قایناغیم‌دان تورک اوغلو تورکم!

 

ثبوت‌دور، دلیل‌دیر، آغلین قیبله‌سی،

دییشه بیلرسن آغلیمی آنجاق.

جانیم چیخانادک قلبیمین سسی،

“تورکم”-گئرچیینی پیچیلدایا‌جاق.

جماعاتی اویاتماق

جماعاتی اویاتماق

کَند ده بیر خوروز واریدی، قیشقیریب بانلایاردی.

بیر گون سَسی کَسیلدی.

صاحیبیندن سوروشدوم : خوروزون سَسی نیه گلمیر ؟!

دئدی : جماعات شیکایت ائله دی، بیزی اویالدیر،

قویمور یاتاخ، منده باشینی کَسدیم .

او گوندن آنلادیم کی، جماعاتی اویاتماق ایستینلَرین باشی کَسیلیر .

شهریار

ترکی قدیمی‌ترين زبان زنده با اسناد مکتوب

ترکی قدیمی‌ترين زبان زنده با اسناد مکتوب

رابطۀ زبان‌های سومئری و ترک

سالیان درازی است که تحقیق در مورد رابطۀ زبان‌های سومئری و ترکی صورت می‌گیرد. قبلاً، این تحقیقات که بجز زبان ترکی، در مورد سایر زبان‌ها نیز انجام می‌گرفت، عموماً در خصوص تشابه کلمات دو زبان بود و مسئله را بسیار پیچیده نموده بود.

پروفسور عثمان ندیم تونا، طی تقریباً ۴۰ سال مطالعه، این کار مشکل را به مانند تحقیقات قبلی با توسل به مقایسه کلمات مشابه بررسی نکرده، بلکه به وسیله قواعد تناظر فونتیکی که در زبان‌شناسی به عنوان معتبرترین و مورد اعتمادترین روش شناخته می‌شود، انجام داده و می‌توان گفت راه‌حل نهایی مسئله را به دست داده است.

پرفسور عثمان ندیم تونا، که به حق باور دارد توانسته با دقت فوق‌العاده‌ای مانع تاثیر ترک بودنش بر موضوع شود، نتایج تحقیقاتش را طی کنفرانس‌هایی که در سال‌های ۱۹۷۰، ۱۹۷۱ و ۱۹۷۴ در آمریکا برگزار نمود به دنیای علم معرفی کرد.

در این کنفرانس‌ها که متخصصین جهانی موضوع اعم از تورکولوگ، سومرولوگ، مونقولیست، آلتاییست، زبان‌شناس در آن شرکت داشتند، هیچ‌گونه اعتراضی بر او وارد نشده و نظریاتش مورد قبول واقع گردید.

بخشی از نتایج تقریباً ۴۰ سال مطالعه و تحقیق پروفسور عثمان ندیم تونا در مورد رابطۀ تاریخی زبان‌های سومئری و ترکی به شرح ذیل می‌باشد:

ادامه نوشته

با محيط زيست مهربان باشيم.

اين عكس بخاطر مفهومش برنده چند جايزه شده

با محيط زيست مهربان باشيم.

آتش و اجاق در فرهنگ ترکان

آتش و اجاق در فرهنگ ترکان،

در فرهنگ ترکان، این خود آتش نیست که دارای تقدس می‌باشد، بلکه آنچه مقدس پنداشته می‌شود محلی است که آتش در آن برافروخته می‌گردد. اصولاً شکل‌گیری تمدن در میان ترکان با کشف آتش رابطه معنا داری دارد. رابطه‌ای که با تعمق در گنجینه واژگان این زبان آشکار می‌شود و در سایر فرهنگ‌های همجوار و حتی غیر همجوار چنین رابطه‌ای چندان مشاهده نمی‌شود. در زبان ترکی آتش را "اود" یا "اوت" می‌نامند. ترکان باستان با کشف آتش و برافروختن آن، به دور آن حلقه زدند و نشستند. اینگونه نشستن در حول آتش را "اودورماق" یا "اوتورماق" نامیدند. بدین‌ ترتیب، آتش زمینه ساز اولین همنشینی‌ها و اجتماعات انسانی در دوران باستان گردید.

ادامه نوشته

اصل نام‌گذاری زبان

اصل نام‌گذاری زبان

به لحاظ زبان‌شناسی، در هر زبانی، عموم متکلمین آن زبان نام زبان خود را معین می‌کنند. این عمل در اصطلاح زبان‌شناسی تحقیقات میدانی گفته می‌شود.
زبان‌شناس از صد روستای دور افتاده سراغ بی‌سوادترین افراد رفته و از آنها در خصوص نام زبانی که بدان تکلم می‌کنند سوال می‌پرسد و جواب این افراد نام آن زبان می‌شود. این اصل نام‌گذاری زبان نام دارد.

در آزربایجان، اگر در صد روستای دور افتاده از تکنولوژی، از صد نفر در خصوص نام زبانی که به آن تکلم می‌کنند بپرسید، بدون شک همگی خواهند گفت: تۆرکۆ / تۆرکی.

این کلمه فقط می‌تواند به تۆرکجه / تۆرکچه تبدیل گردد و هر اسم دیگری برای زبان ما ناصحیح بوده، و ساخته و پرداخته ذهن بیمار شوونیستی (آزری) ویا روشنفکر بریده از ملت (آزربایجانجا / آزربایجانی) است.

هر کلمه یا اصطلاح دیگر مطلقاً صحیح نیست. نام زبان ما بدون یک کلمه کم و زیاد، فقط یک کلمه است: تورکچه.

ایلتریش قوتلوق

دعوت قرآن به تعارف قبایل

دعوت قرآن به تعارف قبایل
توجه قرآن به اشتراکات قومی بر اساس زبان، نژاد، وطن، رنگ و محدودیت وطن نیست و این کره خاکی بسیار بزرگ تر از آن است که در دایره یک نژاد آن را محدود نمود؛ بلکه وسعت زمین و توسعه حیات انسانی می طلبد که در روی زمین نژاد ها، زبان ها، و رنگ های مختلف قبیله ای در چهار چوب مرزی محدود به نام جغرافیا قرار گیرند. اما اختلاف زبان و نژاد و مرز جغرافیایی، نباید مایه ی تفرق و دشمنی آنان گردد. تأکید قرآن بر این است که با وجود این اختلافات و تمایزات و مرز های جغرافیایی، تعارف و شناخت همدیگر، و رعایت حقوق همدیگر یک اصل مسلم و ضروری است. در واقع می توان گفت هم چنان که از پدر و مادری فرزندانی متولد شده و پس از بزرگ شدن جدا و مستقل زندگی می کنند؛ ولی در اصل بادرند، و از یک پدر و مادر متولد شده اند؛ تمام قبایل و شعب هم، برادر همدیگرندو از یک پد رو مادر به نام ” آدم و حوا” خلق شده اند؛ و در گهواره ای زمین پرورش یافته اند. برای همین در قرآن واژه ی قوم که وجه تمایز بین اقوام را را می رساند؛ مطرح می شود. خداوند با وجود این، ” امت ” را محور قرار داده؛ چون امت در بر گیرنده ی عشیره، شعب و قبیله است و تمام انسان ها را اعم از مؤمن و غیر مؤمن، با هر زبان، نژاد، رنگ پوست، و مرز جغرافیایی مورد خطاب قرار می دهد که ای مردم شما برادر همدیگر هستید و حقوق همدیگر را رعایت کنید؛ و این برادری نقطه مشترک و واحدی منتهی می گردد؛ آن هم پدر و مادر مشترک است؛ اگر چه زبان مختلف، نژاد ها مختلف، و محل زندگی آن ها متفاوت باشد.

” يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُم مِّن ذَكَرٍ وَأُنثَى وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِندَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ ” حجرات/13

” اى مردم ما شما را از مرد و زنى آفريديم و شما را ملت ملت و قبيله قبيله گردانيديم تا با يكديگر شناسايى متقابل حاصل كنيد در حقيقت ارجمند

گفتگو با محمد حصاری شاعر کتاب "چوخ ایرگه قیسما یار"

گفتگو با محمد حصاری شاعر کتاب "چوخ ایرگه قیسما یار"

محمد حصاری، اهل همین حوالی­ست، از روستایی زیبا به نام حصار حسینی  بجنورد، «خاطری آزاد و کوهستانی» دارد؛ نشستن در حضورش کم از کلاس درس نیست، ادبیات و شاخه­های آن را خوب می­داند و شیرین  می­آموزد. مدرک کار شناسی ارشد ادبیات از دانشگاه علامه طباطبائی دارد. سهل و ممتنع سخن می­گوید .

پس از سال­ها تحقیق و پژوهش پیرامون ادبیات فولکوریکِ خطّه ی سر سبز خراسان شمالی کتابی به گویش شیرین ترکان خراسان شمالی با عنوان «چوخ ایرگه قسما یار» (یارا زیاد اندوهگین مباش) روانه بازار نشر کرده است فرصتی دست داد تا با ایشان به گفتگو بنشینیم.

ادامه نوشته

شومال شرق تورک یوردلاری خوراسان

 

شومال شرق تورک یوردلاری خوراسان

ایران تورکلری جوغرافیاسی

علیرضا صرافی

خوراسان تورکلری

سایلاری ایکی میلیونا قدر تخمین ائدیلن خوراسان تورکلری بوتون خوراسان‌ین شومالیندا یعنی دره‌گز، شیروان، و ... بجنورد'ون بیر چوخ یئرلری، نیشابور، اسفراین، تربت حیدریه‌نین بعضی بؤلگه‌لرینده یاشاییرلار. عین حالدا گؤلوستان ایالتی‌نین گؤنئیینده اولان فندرسک و رامیان ماحالی‌نین اهالیسی ده عوموما تورکدور.

بونلارین دیلی تورکجه (آذربایجان‌دا دانیشیلان تورکجه‌) و تورکمنجه‌نین آراسیندا یئر آلیر. عین حالدا خوراسانلی‌لارین تورکجه‌سی تورکجه‌نین اؤزبک شیوه‌سیندن ده ائتگیلنمیشدیر همین بؤلگه‌ده صفویلر زامانیدا شرقی آنادولو و ایروان حوالیسیندن خوراسانا گؤچورولموش کوردلر ده تورکلرله قونشودورلار. عوموما مالدارلیقلا مشغول اولان بو کوردلر داغلیق یئرلرده یئرلشدیریلمیشلر و داها چوخ سون ایللرده شهرلره گلیب ساکین اولموشلار. خوراسیان کوردلری اؤز آرالاریندا قیرمانج (کیرمانج) کورد‌جه‌سینده دانیشسالار دا  عوموما تورکجه‌نی ده اؤیرنیب دانیشارلار. خوراسان تورکلری‌نین تشکیلینده بو ائللرین بؤیوک رولو اولموشدور: گرایلی (گراپتلی)، تئمورتاش، جیغاتای، جلایر، قارشی قوزئی، افشار، بایات، اوستاجلو، اجیرلی، کنگرلی، قاراگؤزلو و سایره. هم ده داها سونرالار گلمیش اولان کوردلرین ده موعین قیسمی تورکلشه‌رک خوراسان تورکلری‌نین ائتنیک ترکیبینه گئجمیشلر.

اونلارین یاشادیغی اراضی ۳- نومره‌لی خریطه‌ده گؤستریلمیش و تخمینا ۵۲۰۰۰ کیلومتر مربع بؤیوکلوگونده بیر اؤلکه‌دير.

خوراسان تورکلری‌نین هامیسی اون ایکی ایماملی شیعه مذهبلی موسلماندیر.

ادامه نوشته

معادل ترکی کلمات متداول در ریاضیات

معادل ترکی کلمات متداول در ریاضیات

ریاضیات :سای :  say bil

بیضی : یاستیْق قوُشاق:   yastıquşaq

دایره : یوُوارلاق:   yuvarlaq

مثلث : اوچ گِئن- اوچ بوُجاق:   üçgen - üçbucaq

مربع : دؤرد گِئن:   dördgen

مستطیل : جوت قوْل دؤرد گِئن:   cütqoldördgen

شش ضلعی : آلتیْ بوُجاقلیْ :  altıbucaqlı

زاویه : آچیْ :  açı

ادامه نوشته

ایل افشار

ایل افشار (avşar boyu)

یکی از بزرگ‌ترین ایل‌های ترک #خراسان ایل افشار یا اوشار است که جمعیت نسبتاً بیشتری از دیگر ایلات را دارا هستند. ایل افشار  در زمان صفویان به سر حدات خراسان کوچانده شده. هدف صفویان از این امر دفاع از مرزهای شمال خراسان از تعرض شیبانیان بود که در پی این کوچ عظیم طایفه‌های بسیار زیادی از این ایل در خراسان ساکن شدند و اولاد و اعقاب آنان در آن مکان‌ها جای گرفتند.

منشی نادرشاه مهدی استر آبادی در کتاب خود، به نام جهانگشای نادری، افشارها را ایلی از ترکستان می‌داند و چنین می‌گوید:

ادامه نوشته

کیتاب تانیتیمی ناغیللار بوقچاسی

کیتاب تانیتیمی ناغیللار بوقچاسی

خوراسان بؤلگه‌سی تورکلری'ندن گؤزل و ده‌یرلی بیر چالیشما...

کیتاب تانیتیمی ناغیللار بوقچاسی

خوراسان بؤلگه‌سینده یاشایان تورکلرین فولکلوروندان اؤیکولر

یازار: اسماعیل سالاریان

بیلیندییی اوزه‌ره ایران‌دا تورکلر اؤته‌کی ائتنیکلرین ترسینه –کی، بؤلگه‌سل و محللی داغیلیما صاحیبدیرلر- اؤلکه‌نین گئنه‌لینده و هر یئرینده یاشاماقدادیرلار. ایران‌دا تورکلرین یاشادیغی ان اؤنملی بؤلگه‌لردن بیریسی ده تورک کولتورونون تاریخی بئشیکلریندن و قایناقلاریندان اولان خوراسان بؤلگه‌سی‌دیر.

گونوموز خوراسان بؤلگه‌سینده تورکلرین نوفوسو یاخلاشیق 5 میلیونون اوزه‌رینده‌دیر.

خوراسان بؤلگه‌سینده تورک دونیاسی‌نین بیر چوخ بؤلگه‌سینده راستلادیغیمیز تورک بویلارینا عئینن راستلاماقداییق و خوراسان بؤلگه‌سی تورک بویلارینین چئشیتلی‌لییی آچیسیندان بلکه ده ان زنگین بؤلگه‌لریمیزدن بیریسی‌دیر.

ادامه نوشته

نام ترکی گوسفند در سنین مختلف

نام و اصطلاحات دامی گوسفند و روش تشخیص انواع گوشت گوسفندی :

قویون : ( میش) : گوسفند ماده ای که زایمان کرده باشد. گوشت میش و دام های مسن تر دارای غضروف هایی به رنگ سفید متمایل به زرد می باشد. رنگ آن نسبت به گوشت برّه کمی تفاوت دارد.

کورپه يا املیک : نوزاد يا بره شیرخوار گوسفند و گوشت بره (به خصوص برّه شیری) لطیف ترین و گرانترین نوع گوشت گوسفندی است.

قوزو : ( برّه ) : گوسفند نابالغ  يا بالغ نشده باشد كه هنوز زایمان نکرده باشد. گوشت برّه های جوان و دام های تازه به بلوغ رسیده، دارای غضروف هایی به رنگ سفید متمایل به آبی تا سفید متمایل به سبز هست.

شیشه ی (شیشك) : گوسفند بالغ را شیشه ی می نامند. ( با توجه به اينكه در ترکی خراسان حرف " ک " در آخر کلمه به " ی " تبدیل می شود، شیشک بصورت شيشه ي تلفظ مي گردد ).

ارکک شیشه ي : گوسفند نر بالغ  یکساله را ارکک شیشه ي گويند. گوشت شيشك لطیف تر از گوشت میش هست.

ادامه نوشته

طمغا چیست؟

طمغا چیست؟ Tamga یا Damga

طمغا یا دامغا کوچکترین جز الفبای رونی ترکی و یا به عبارتی حروف الفبای رونی ترکی است. طمغا هم به شکل هجا است و هم به شکل حرف مثل حروف مقطعه عربی.

طمغا در گذر زمان در بین ترکان به معنی مهر نیز بکار رفته است. همانطوری که در بین ترکان ایران هر قبیله ترک دارای یک طمغا و مهر برای خود بوده است. نقش نشان و مهر خاص شاه بر فرمانها را نیز طمغا گفته اند.

آهنگ مذهبی زیبا به زبان ترکی برای امام رضا (ع)

 

آهنگ مذهبی زیبا به زبان ترکی برای امام رضا (ع)

نغمه ترکی (ترکیه) بسیار زیبا

با عنوان: دردلرین_درمانی_یاامام_رضا

چوخ گورمه لیدیرحتما باخین

آهنگ مذهبی زیبا برای امام رضا علیه السلام به زبان ترکی خواننده : علیجان گورل.

این نغمه بسیار زیبا را که توسط یکی ازمداحان اهل بیت(ع) کشور ترکیه خوانده شده است

میلادش مبارک

آدرس های دانلود :

http://www.aparat.com/v/GADmC/

http://www.aparat.com/v/XiyjE/%D8%A2#

خاطره زبان مادری :

خاطره زبان مادری :

💯این تصویر نوستالژی زیادی برای نسل ما و حتی چند نسل قبل دارد،

اما اگر بگوییم من هر وقت می بینمش تا چند روز حالم بد می شود اغراق نکرده ام.❗️

💢یک سال زودتر از هم سن و سالهایم مدرسه رفتم.❗️

💢هنوز تک فرزند بودم و در خانه هم حوصله ام سر میرفت

تصمیم گرفتند مرا زودتر به مدرسه بفرستند.❗️

💢مدیر مدرسه هم فامیل بود و زیر سیبیلی رد کرد.

💢اما تا کارهای اداری جور شود چند روزی طول کشید

و من چند روز دیرتر سر کلاس رفتم.❗️

💢روز اول ورودم به کلاس کشفیاتم برایم خیلی ترسناک بود.❗️

💢معلم کلاس به زبانی حرف میزد که من فقط در تلویزیون شنیده بودم.❗️

ادامه نوشته

حضرت ایمام رضانین دوغوم گونو موبارک اولسون

 

بؤیوک آللاهین آدی ایله

حضرت ایمام رضا علیه السلامین دوغوم گونو بوتون موسلمان وشیعه باجی وقارداشلاریمیزه موبارک اولسون

ﻧﺎﺩﺭﺷﺎﻩ ﺁﻭﺷﺎﺭ ‏(ﺍﻓﺸﺎﺭ) ﺗﻮﺭﮎﮔﺮﺍﺗﺮﻳﻦ ﺣﺎﮐﻢ

ﻧﺎﺩﺭﺷﺎﻩ ﺁﻭﺷﺎﺭ ‏(ﺍﻓﺸﺎﺭ) ﺗﻮﺭﮎﮔﺮﺍﺗﺮﻳﻦ ﺣﺎﮐﻢ ﻭ ﻧﺨﺴﺘﻴﻦ ﺷﺨﺼﻴﺖ ﻣﻬﻢ ﺗﻮﺭﮎﮔﺮﺍ ﺩﺭ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﻣﺪﺭﻥ ﻣﻠﺖ ﺗﻮﺭﮎ ﺍﺳﺖ . ﻭﻱ ﺑﺮ ﺗﻮﺭﮐﻤﺎﻥ ﺑﻮﺩﻥ ﺧﻮﺩ ﻣﺒﺎﻫﺎﺕ ﻭ ﺩﺭ ﻫﺮ ﻓﺮﺻﺘﻲ ﺑﺮ ﺁﻥ ﺗﺎﮐﻴﺪ ﻣﻲﮐﺮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻥ ﻣﺘﻌﺼﺐ ﺑﻮﺩ.

ﺍﺯ ﻧﻤﻮﺩﻫﺎﻱ ﺗﻮﺭﮎﮔﺮﺍﺋﻲ ﻧﺎﺩﺭﺷﺎﻩ، ﺍﺻﺮﺍﺭ ﻭﻱ ﺑﺮ ﮐﺎﺭﺑﺮﺩ ﺯﺑﺎﻥ ﺗﻮﺭﮐﻲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺯﺑﺎﻥ ﺭﺳﻤﻲ ﺩﻭ ﻓﺎﮐﺘﻮﻱ ﺩﻭﻟﺖ ﺁﻭﺷﺎﺭﻱ ‏(ﺍﻓﺸﺎﺭﻱ) ﺍﺳﺖ. ﺯﺑﺎﻥ ﺗﻮﺭﮐﻲ ﺯﺑﺎﻥ ﺭﺳﻤﻲ ﺍﺭﺩﻭﻱ ﺁﻭﺷﺎﺭﻱ ‏(ﺍﻓﺸﺎﺭﻱ) ﻭ ﺯﺑﺎﻥ ﮐﺎﺭﻱ ﺭﻭﺯﻣﺮﻩﻱ ﺷﺨﺺ ﻧﺎﺩﺭﺷﺎﻩ ﺩﺭ ﻫﻤﻪﻱ ﻋﺮﺻﻪﻫﺎ ﻭ ﺩﺭ ﺧﻄﺎﺏ ﺑﻪ ﻫﻤﻪ ﻭ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻣﻴﺎﻥ ﻣﻘﺎﻣﺎﺕ ﻟﺸﮑﺮﻱ ﻭ ﮐﺸﻮﺭﻱ ﻭ ﺩﻳﻨﻲ ﻭ ﺳﻔﺮﺍ ﻭ ﺣﮑﺎﻡ ﻭ ﺳﻼﻃﻴﻦ ﺧﺎﺭﺟﻲ ﺑﻮﺩ.

ﻧﺎﺩﺭﺷﺎﻩ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺮ ﮐﺎﺭﺑﺮﺩ ﺗﻮﺭﮐﻲ ﻧﻮﺷﺘﺎﺭﻱ ﻭ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺯﺑﺎﻥ ﺗﻮﺭﮐﻲ ﺑﻪ ﻳﮏ ﺯﺑﺎﻥ ﻣﮑﺘﻮﺏ ﺗﺎﮐﻴﺪ ﺩﺍﺷﺖ: ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺍﺯ ﺯﺑﺎﻥ ﺗﻮﺭﮐﻲ ﺩﺭ ﻣﮑﺎﺗﺒﺎﺕ ﺩﻳﭙﻠﻤﺎﺗﻴﮏ ﺧﺎﺭﺟﻲ ‏(ﺧﻄﺎﺏ ﺑﻪ ﺳﻠﻄﺎﻥ ﻋﺜﻤﺎﻧﻲ ﻣﺤﻤﻮﺩ ﺍﻭﻝ، ﺻﺪﺭﺍﻋﻈﻢ ﻋﺜﻤﺎﻧﻲ ﺣﮑﻴﻢ ﺍﻭﻏﻠﻮ ﻋﻠﻲ ﭘﺎﺷﺎ، ...)؛ ﭼﺎﭖ ﭘﻮﻝ ‏« ﺩﻩﻳﻴﺮﻣﻲ ﮔﺆﺗﻮﺭﻭ ‏» ﺑﺎ ﻣﺘﻦ ﻓﺎﺭﺳﻲ – ﺗﻮﺭﮐﻲ؛ ﻧﻮﻳﺴﺎﻧﺪﻥ ﮐﺘﻴﺒﻪﻫﺎ ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﺗﻮﺭﮐﻲ ﺩﺭ ﺍﻣﺎﮐﻦ ﺗﺎﺭﻳﺨﻲ ‏(ﮐﺘﻴﺒﻪﻱ ﮐﻼﺕ ﻧﺎﺩﺭﻱ‏) ﻭ ﺩﺭ ﺍﻣﺎﮐﻦ ﻣﻘﺪﺱ ﻣﺬﻫﺒﻲ ‏(ﮐﺘﻴﺒﻪﻱ ﺳﺮ ﺩﺭ ﺣﺮﻡ ﺍﻣﺎﻡ ﻋﻠﻲ ﺩﺭ ﻧﺠﻒ‏).

ﺍﻣﺮ ﺑﻪ ﺳﺮﻭﺩﻥ ﺷﻌﺮ ﺗﻮﺭﮐﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﺩﺭﺝ ﺩﺭ ﮐﺘﻴﺒﻪﻱ ﻣﻘﺒﺮﻩﺍﺵ ﻫﻢ ﻧﻤﻮﻧﻪﺍﻱ ﺩﻳﮕﺮ ﺍﺯ ﺳﻨﺖ ﻧﺎﺩﺭﻱ ﻧﻮﻳﺴﺎﻧﺪﻥ ﮐﺘﻴﺒﻪﻫﺎﻱ ﺗﻮﺭﮐﻲ ﺗﻮﺳﻂ ﻧﺎﺩﺭﺷﺎﻩ ﺍﻓﺸﺎﺭ ﺍﺳﺖ.
ادامه : در اینجا

مئران باهارلی، سوزموز

کتاب "چوخ ایره یه فیسما یار"

 

کتاب "چوخ ایره یه فیسما یار"
اشاره : کتاب" چوخ ایره یه فیسما یار" سروده محمد حصاری به پنج بخش تقسیم گردیده، در قسمت نخست غزل هایی یه سبک کلاسیک قرار داده شده، قسمت دوم آن از سروده های نیمایی، سپید و آزاد است که دورهم گرد آمده اند و در سه قسمت پایانی "بایاتی" های هفت هجایی چهار مصراعی، یازده هجایی چهار مصراعی و یازده هجایی سه مصراعی قرار داده شده است. در زیر نمونه ای از اشعار این کتاب را آورده ایم.
چوخ ایره یه فیسما یار
شاعر : محمد حصاری
داغدا اگر کی گول له،    سوسوق و پَرپر اولدی
دومانده باش قالمادی، غم سینه لرده دولدی
چوخ ایره یه فیسما یار
بیر گین اولار کی یاقیش کوچه لره سو سپَر
درخت لری سووارار،       غمرلری سیله بئرَر
اگر کی کهکلیک لری، تیر-و توفنگ ائلدیریدی
یا جئیرانینگ جوفتینی، صیاد الیندن آلیبدی
چوخ ایره یه فیسما یار
منبع : چوخ ایره یه فیسما یار، محمد حصاری ص 86

ادامه نوشته

قسمت های مختلف خوشه انگور در زبان ترکی

قسمت های مختلف خوشه انگور در زبان ترکی

📝 در  تورکی  هر قسمت از خوشه انگور یک نام (بالداق، جئلینگه، تئلیسکه و بیجه) دارد. پس از خشک شدن بالداق، جئلینگه، تئلیسکه و بیجه به بیجه های انگور کشمشی " کیشمیش " و به بیچه های دیگر انگورها " تئیفی " گفته می شود و به آشغال های کشمش" چؤپ " می گویند."

خوشا (Xoşa) : در اصل قوشا (Qoşa) است و معنای قوشا (Qoşa)، بیرلیکده (با هم)، جفت، همراه، درکنار هم می باشد.

بالداق : ؟

بال : بمعنای کنار لبه، نزدیک حاشیه و بالتا، لبه تیز تبر و بالچاق : دسته، قبضه و بالدیز : خواهر زن (به اعتبار قوم و خویش نزدیک بودن ) می باشد.

در آذربایجان به خوشا " ساخلاق " و در برخی روستاهای خوراسان به " بالداق "، " ساخلاق " می گویند. در ارومیه به خوشه انگور سالخیم و به بالدیق آن ساپاق می گویند

جئلینگه (Celingə) : ؟ قسمتی از خوشه را "جئلینگه " گویند

توضیح: در برخی مناطق خراسان به جئلینگه  " تاسلاخ " می گویند.

ادامه نوشته

ضرورت تاسیس فرهنگستان زبان تورکی در ایران

ضرورت تاسیس فرهنگستان زبان تورکی در ایران

دکتر محمدرضا کریمی

امروز در نوشته‌ها، نظم و نثر تورکی واژگانی بکار برده می‌شوند که با دیدن آنها، برخی تنگ‌چشمان دادشان هوا می‌رود که اینان زبان تورکی ترکیه [تورکی مدرن] را اشاعه می‌دهند. برای پاسخگویی بدین عربده جویان می‌گوییم که شما اشتباه می‌کنید. این، واژگان تورکی ترکیه نیست که وارد زبان ما می‌شود. زبان ما زبانی پویا و متحول است. بسیاری از واژگان تورکی که صدها سال پیش بین ما و مردم آناتولی مشترک بوده است امروز بدلیل نبود نوشته و متون جدید در بین تورکان ایران از زبان محاوره خارج شده‌اند و در وهله‌ی نخست باید این واژگان احیا شوند و به صورت اصولی وارد زبان محاوره و متون ما گردند. نمونه‌اش صدها واژگانی که در کتاب "مقدمه الادب" وجود دارد. این کتاب در ایران و در 950 سال پیش نوشته شده و در مکتب‌خانه‌های ایران از شمال تا جنوب تدریس می‌شده است و جالب آنکه نسخه‌های خطی این اثر نشان می‌دهد استنساخ اثر از استرآباد تا شوشتر نوشته شده‌اند. همانگونه که فرهنگستان فارسی صدها واژه از این کتاب را در سال 1354 وارد زبان فارسی کرد، ما نیز باید صدها واژه‌ی تورکی از همین کتاب را وارد زبان امروزی تورکی سازیم؛ گفتنی است که این واژگان را وارد نمی‌کنیم بلکه احیا می‌کنیم. برای قانونی کردن این حرکت، وجود فرهنگستان زبان تورکی ضروری است.

ادامه نوشته

نمونه کلمات دخیل از دیگر زبان ها به فارسی دری

 نمونه کلمات دخیل از دیگر زبان ها به فارسی دری

کل زبان پارسی، مخلوطی از زبان های مختلف است. مثلا:

✍️ عربی: که به علت تعداد زیاد کلمات عربی دخیل در فارسی از ذکر آنها خودداری میشود.

بان فرانسه : بیشترین تعداد کلمات اروپایی موجود در آجیل پارسی، از زبان فرانسه است : آژان ، اتومبیل ،ادکلن ،ارتوپد ، ارکیده ، ارگ ، اسانس، استامپ، استاندارد ، استریل ، ایده، بارم، بژ ،بمب ، بوتیک ، بودجه ،‌بورس ،بوفه ، بوکس، بولوار، بیژامه، بیسکویت، بیلان ،بیوگرافی ،پاپیون ، پارازیت ، پارک،پارلمان ،پلیس ، تاتر ،‌ترور، تمبر،دیپلم ،دیپلمات ، دیکته،رمان ،ژاندارم ،سالن ،سانسور ،سیکل ،ساک ، سالار، فئودال ، کابینه ،کتلت ،کلاس ،کمد ،کمیسیون ،کنفرانس، گاز، لامپ ، مارش ، ماشین ،مبل ،مد ، مرسی، موزیک ،نمره و...

✍️ زبان انگلیسی : تعدادی از این واژه ها عبارتند از: بطری ،‌تایم، ساندویچ ،فوتبال، فول، کتری، کتلت ،گیلاس (لیوان)، واگن، بلبرینگ ،بلوف، پارک، پانچ ، پلیش، تانک،جاکت ،فلاسک ، واشر،اوپک ،بار ، بایکوت ،بایت، بلبرینگ ، پرینت، پنی‌سیلین، پوستر، پیچ ،تافی ، جک،جاز ،تینر ، چیپس، چارت، داشبرد و ...

ادامه نوشته

یکی از نخبگان شهرستان فاروج، دکتر الله وردی آذری نجف آباد

یکی دیگر از نخبگان شهرستان فاروج، دکتر الله وردی آذری نجف آباداست که در رشته زبان شناسب وآوا شناسی همگانی دارای مدرک دکترا است.

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛  به نقل از  پایگاه خبری فاروج، دکتر الله وردی آذری نجف آباد،مترجم، پژوهشیار زبان و پدیدآورندۀ کتاب زبان و کتاب کودک

متولد دوم خرداد ۱۳۲۰ متاهل ودارای 5 فرزند است.

حوزۀ فعالیت های علمی و پژوهشی وی،  زبانشناسی همگانی و زبانشناسی کاربسته، ترجمه و ترجمه شناسی، آواشناسی همگانی، واج شناسی همگانی، بررسی گویش ها و لهجه های فلات ایران، ادبیات کودکان و نوجوانان، پژوهش در شعر و تالیف و ترجمۀ  کتاب های زبان آموزی و کتاب کودک ونوجوان و راه اندازی مجلۀ هجا در حوزۀ زبانشناسی و آواشناسی همگانی، واج شناسی، ادبیات کودک، شعر، بررسی علمی قصه وافسانه های فلات ایران

تومان واحد پول ایران شد

💯 براساس مصوبه هیئت دولت، واحد پول ایران بعد از 87 سال دوباره تومان شد

💢 تومن - Tümən  تومان، تمان، تمن، تومانه، طومان: کلمه‌ای تورکی - آلتائی به معنی ده هزار، واحد شمارش معادل ده هزار، واحد پول، واحد پولی بزرگ در دولت‌های تورکی حاکم بر ایران امروز، ایالت و توده بزرگ انباشته شده، تعداد زیاد، بیشمار، قصبه‌ای مشتمل بر صد ده، واحد نظامی مرکب از ده هزار سرباز، قشونی متشکل از ده هزار سپاهی (از همینجا رتبه امیر تومان به معنی فرمانده ده هزار، سرلشکر) است. تومان در اصل بر رقم‌های کلان دلالت می کرده است.

مصدر تومه‌نمق در زبان تورکی به معنای ثروتمند شدن و زیاد شدن از همین کلمه مشتق شده است. (اٶکوش اٶودو ایله، تومن مین ثنا - اوغان بیر بایاتا اونا یوخ فنا٬ عتبه الحقایق)

ادامه نوشته

برخی هنرمندان دارای اصالت تورک

برخی هنرمندان دارای اصالت تورک

🔴  گرچه برای ما اصالت تورکی این خوانندگان که برای زبان مادری و اصالت خود قدمی بر نداشته اند و شعور ملی نداشته اند  قابل اهمیت نیست اما تاثیر گذارترین خوانندگان تاریخ 90 ساله فارسی خوان اکثرا تورک بوده اند. خیلی از هنرمندان دارای اصالت تورک به دلیل حل شدن در زندگی هنری با ریتم غیر تورکی، فرصتی برای نشان دادن اصالت خودشان نداشته اند و یا منفعت در آن بوده که فرصت نداشته باشند یا آگاهی کافی نداشته اند به اهمیت موضوع... اما به هرحال اصالت مهمترین داشته موروثی و ماندگارترین آن است. هنرمندان و خواننده های زیاد و معروفی در تاریخ معاصر ایران پا به عرصه گذاشته اند که با یک قدم برگشت به گذشته آنها میتوان به اصالت تورک آنها پی برد. هنرمندانی چون :

1-قمرالملوک وزیری، اولین خواننده معاصر ایران و دارای اصالت تورک قزوین که به واسطه روزه خوانی تورکی مادربزرگش در دربار قاجار با خوانندگی آشنا شد.

2-اقبال آذر، یکی از خواننده های تاثیر گذار در ریتم سنتی از تورکهای قزوین.

3-هایده (معصومه دده بالا)، دارای اصالت تبریزی که به اشتباه او و خواهرش را به اقوام دیگر ایران نسبت میدادند.

ادامه نوشته

مصاحبه با کتاب «چپ اندرقیچی » علی اکبرسراج اکبری

 مصاحبه با کتاب «چپ اندرقیچی » علی اکبرسراج اکبری

 

چطور شد بعد از مدت ها، حاضربه مصاحبه شدید؟

هرچه کردم که رها گردم ازاین دام ، نشد

عاقبت پای مرابستی و تیرم کردی

 

دلیل دیگری هم داشت ؟

تو و من گرم  و مهربان  بودیم

سال ها بود هم  زبان  بودیم

 

شما شاعری طنز پردازید، طنز چه جایگاهی می تواند داشته  باشد؟

طنزِشاعر، انتقاد تلخ را ، شیرین کند

می تواند همچو رویای شب دوشین  کند

 

دوران جوانی را چگونه  گذراندید؟

ذوق می کردم و قه قه  می زدم

مثل بلبل ، گاه  چه چه  می زدم

ادامه نوشته

معرفی چند تپه باستانی در شهرستان درگز:

معرفی چند تپه باستانی در شهرستان درگز:

تپه خاخيان:

که در حدود 7کيلومتری غرب شهر درگز در کنار جاده درگز – نوخندان قرار گرفته سفالهايی مربوط به هزاره اول قبل از ميلاد در آن واقع است. اين تپه دارای 8متر ارتفاع و53 متر طول و37متر عرض می‌باشد.

تپه صاحبجان:

که در قسمت شمال غربي شهر درگز واقع است وساختمان تپه از بناهاي قبل از اشکاني مي‌باشد که در دوره ساساني متروک شده‌است. خشت‌هايی که در آن بکار رفته 45×45 سانتي متر می‌باشد و13 سانتي متر قطر دارند. اين تپه از سمت شمال با بقعه سيد(قدمگاه) همجوار است. تپه دارای 15متر ارتفاع و51 متر طول طول و37 متر عرض دارد.

تپه غازان بيک:

که در روستايي به همين نام در کنار جاده به فاصله نيم کيلومتري راه شمسي خان به درگز قراردارد که حدود 700 متر از سطح دريا ارتفاع دارد. قبرستان شمسی خان متعلق به اقوامی است که در تپه غازان سکونت داشتند ومربوط به دوره پارتی وساسانی است. دخمه‌های موجود در غازان بيک احتمال اينکه قوم ماد در اين منطقه نيز بوده تقويت می‌کند زيرا مادها دخمه نشين بوده‌اند.

ادامه نوشته

هویت زدایی و تحریف نام های جغرافیایی در ایران

هویت زدایی و تحریف نام های جغرافیایی در ایران

بررسی نقشه های جغرافیایی ایران در عصر قاجاری و مقایسه ان بانقشه های امروزی نشان از یک فاجعه بزرگ دارد：آسیمیلاسیون گسترده فرهنگی بانگاه نژاد پرستانه و اریاگرایانه و حذف بسیاری از نام های ترکی, عربی, کردی, لری...و حتی در مواردی فارسی! آسیمیلاسیون فرهنگی و زبانی و یکدست سازی در نام های جغرافیایی ایران و جعل نام های نوساخته و تقلبی بجای نام های اصیل و مستند از زمان رضاپالانی آغاز شده و تا کنون ادامه دارد

سؤال اینجاست：کسانی که خود بزرگترین جاعلان نام های جغرافیایی در جهان هستند چگونه می توانند به جعل نام توسط دیگران اعتراض کنند؟چرا و به چه دلیل جعل نام های مستند تاریخی برای عده ای عملی پسندیده و برای دیگران عملی ناپسند؟

مصادره نام های بومی از شدیدترین انواع تجاوزها و تحقیرهاست؛ چراکه هویت هر پدیده ای در نام ان نهفته است.