سئوگی لر گونو قوتلو اولسون

 

سئوگی لر گونو  قوتلو اولسون

سون آی و سئوگی لر گونو بوتون سئونن انسانلارا قوتلو اولسون.

یالنیزلیق پایلاشیلماز، پایلاشیلسا یالنیزلیق اولماز

سئوگی اینسانین یالنیز قورتاریش یولودور. سئوگی اولماسا اینسان قارانلیقدا قالار.

ادامه نوشته

سون آی (روز عشق)

یکی از دلایلی که رسم و رسومات خوب یا بد غربی ها وارد فرهنگ ما ترکان می شود عدم شناخت خودمان از پتانسیلهایی است که داریم. آنچه که خود بهترین و با مفهوم ترینش را داریم اما نمی دانیم. هیچکداممان هم گناهی نداریم. واقعا در کدام برنامه تلویزیونی یا کدام نشریه در مورد سونای روز عشق ترکان صبحت شده است. کدام پدر و مادری در این مورد با جوانان و نوجوانان خود صبحت کرده اند و یا به بیان بهتر با این قضیه اشنا هستند؟ قبول داریم که قدرت رسانه غربی و نژاد پرست بیشتر است. اما اصلی ترین قدرت آنها جهل و نادانی ما می تواند باشد. ما منکر زیبایی های والنتاین نیستیم و حتی والنتاین را غنیمتی برای مستحکم تر کردن عشق و دوستی میدانیم. اما ترحیح میدهیم که در اولویت اول از آنچه داریم استفاده کنیم. شاید بدانید که در اغلب کشورهای دارای تمدن مانند ژاپن روز عشق خاص آن كشور وجود دارد و هر ساله گرامی داشته میشود.

ادامه نوشته

شعر ترکی مراسم خواستگاري و عروسي در نوخندان درگز

شاعر : محمد عرب خدری

(عکس:  از جناب شیروانلی)

بايرام ﮔﯚنيْ عاششيق ياخچي چالرديْ

قيْز مئيدانده كفتــــــر كيمين اوْينـه رديْ

اوْغلن اوْنيْــــي قدو بـــويــــــون گـؤررديْ

         آتــه ننــه اوْغـــول فيكــــرين بيلــــرديْ 

         آغ سققللر ائلچــــي ليـــــقه يـوْلللرديْ 

ادامه نوشته

بیانیه‌کنگره ترکان درآغاز سال تحصیلی

 

” ن والقَلَمِ وَ مَا یَسطُرُونَ ” سوگند به نور، و سوگند به قلم، و آنچه خواهد نگاشت (آیه آغازین سوره القلم – قرآن مجید)

هموطنان عزیز

خداوند متعال با سوگند به قلم، مرتبت آموزش و نگارش و زبان را، به اعلی درجه ممکن، به رسول خود و ابنا بشر، ابلاغ فرموده است. مفسرین قرآن مجید در تفسیر این آیه مبارکه هرگز اشاره ای از تبعیض و تفوق، یا تعزیز و تکدر درک نکرده اند و از دیدگاه اسلام هیچ زبانی بر زبان دیگر ارجحیت ندارد و اگر چنین بود، می بایست زبان قرآن مجید، تنها زبان دنیای اسلام باشد.

ادامه نوشته

بیر شعیرقارامانلی نیظامی دن

بیر شعیرقارامانلی نیظامی دن

قارامانلی نیظامی 15 بئش اینجی 16 اینجی یوزایلیکده اصلی خوراسان تورکلرینن شیعه اولان سونرالار عثمانلی اولکه سی نین قونیاشهرینده کوچموش اوردا یاشامیشدی تاسف لرله کنج یاشلارینداداحیاتین ایتیرمیشدی 16 اینجی یوزایل لیکدن بیر تورکجه ال یازیسی تذکره 9 شعیر نیظامی آدینا وار بو ال یازیسی کیتاب 214 صفحه ده ائلچی بئی طرفیندن آذاربایجان تورکجه سینه کوچورولوب ایندی سه چاپ اوله مک نییتینده دیر:

ای جمالین آیتی عنوان دیوان قدیم
قاشلارین طغراسی بسم الله الرحمن الرحیم

سنی بو حوسن ایله کوررکن هواده شیخ شهر
توبه عرض ائیلر منه استغفرالالله الغیم

لام زلف سر نگون نقشینه اول زیبانین
ای رقیب ال قویما کیم لا تقبرونه ال للیتیم

خالین اول هندو دییر کیم رومیده ائتمیش وطن
زلفون اول طاووس کیم گولشنده اولموشدور مقیم

محنت دردیله پرنم دور (نیظامی) نین گوزی
توتدی اول گوزده مقام . چون قاشلاری نین آغزی میم

حاضیرلایان : ائلچی بئی

« مان » سون سؤزجویو تورک دیلینده

« مان » سون سؤزجویو تورک دیلینده

« مان» سوزجویو آدلارین سونونا یاپیشندا اونو ایکی قات گوجلندیریر، اوجالدیر و یئکلدیر.

درمان: (در+ مان) درماق کؤکوندن، او اوتلار کی دردی کؤکوندن قوپاردیرلار.

قهرمان= قارامان: (قارا+ مان) قارانین بیر آنلامی یئکه دیر.  1-بؤیوک کیشی، قهرمان 2- قارا گئین، قارا کیمی 3-  قدیم آنادولودا قارامان ائلی(اوغلان آدی)

اَرمان= آرمان: (آر+ مان) بؤیوک آرزی، بؤیوک ایستک، آر= اَر= یئکه (اوغلان آدی)

آریمان: (آری+ مان) تمیز اینسان، آری= تمیز (اوغلان آدی)

آسمان: (آس+ مان) اوجا یئر، آس= آذربایجاندا بؤیوک بیر ائلین آدی، آسیا سؤزجوکوده بو آددان گؤتورولوب، اوجالیقلاردا یاشایان بیر ائل.

قوجامان: (قوجا+ مان) بیلیجی قوجا، آدلیم

ائلمان: (ائل+ مان) ائلین کیشیسی، ائلین سیمگه سی، (اوغلان آدی)

ادامه نوشته

نمونه اشعار تورکی خراسانی و فارسی مولانا

 

اشاره : حضرت مولانا اشعار بديع و زيباي زير را با آميختن زبان هاي فارسي و تركي خراسانی سروده و بدين‌ وسيله مهارت و استادي خود را در هر دو زبان به نمايش گذاشته است.

دانی که من به عالم یالقیز سنی سئور من

 چون در برم نیایی اندر غمت اؤلر من

من یار باوفایم بر من جفا قیلورسان 

گر تو مرا نخواهی من خود سنی دیلر من

روی چو ماه داری من شاددل از آنم 

ازآن شکر لبانت بیر اؤپکنک دیلر من

ادامه نوشته

اولين نوشته هایی كه در آن كلمه «تورك» به عنوان نام ملت آمده است

 

اولين نوشته هایی كه در آن كلمه «تورك» به عنوان نام ملت آمده است

سنگ نوشته ها و آثار تاريخي منطقه اورخون:

كتيبه هاي اورخون، از دوران خاقاني«بيلگه خاقان» امپراطور گؤگ تورك ها باقي مانده است. اين كتيبه ها از نظر مادي ومعنوي جزو آثار بسيار با ارزش تاريخ ترك هاست. در اين سنگ نوشته ها براي اولين بار از كلمۀ ترك به عنوان نام ملت اسم برده شده است. اين سنگ نوشته ها از هر نظر يك شاه اثر ميباشد. تعداد سنگ نوشته هاي اورخون سيزده عدد ميباشد. مشهورترين اين سنگ نوشته ها متعلق به بيلگه خاقان، كول تگين وت ونيوكوق مي باشد. ده سنگ نوشته ديگر، شامل نام و مشخصات شخص وفات يافته و توضيحاتي در مورد فعاليتهايش و صفاتش در زمان حيات مي باشد.

ادامه نوشته

آتا

گئتمیسن سن قالمیشیق غمده آتا

قویموسان بیزلری ماتمده آتا

نه قدر یاخچیلیغیندان دئسم آزدی

یوخ سنه تای بوتون عالمده آتا

***

آتا جان آلدی الیمدن سنی ظالیم بو فلک

گؤز یاشیم سئل تک آخیر دوزمور هیجرانه اوره ک

بیلمه دیم قدرینی من دونیادا اولدوقجا سنین

ایندی حسرتله دوزم آیریلیقا بو دونیادا گره ک

۲۸/۰۶/۹۲

بو جایدا مردانلار یاتور

قرمز متن اصلی شعر به لهجه اویغوری

آبی ترجمه شعر به لهجه آذربایجانی

سبز ترجمه شعر به فارسی

 

کؤرمه گین "قشقر"نی کم --- بو جایــدا مـــردانلار یاتور !

گؤرمه یین "قشقر"ی کم --- بو یئرده اَره نلر یاتیر

(کاشغر را کوچک نبینید! که در این مکان مردان [بزرگی] خفته است!)

ادامه نوشته

آنا

آنا:

بير جوجوق ايديم يئره گومديلار سني
حياتا قانادسيز آتديلار مني
باخ نئجه پوزولوب عمرين گلشني
حيات سن سيز منه زنداندير آنا!
...
قوينوندا بسله نرگوزل ديلكلر
لاييقدير سجده يه سنه ملكلر
نرده سن، گوزلريم هَپ سني بكلر
باخ إولادين ناسيل گیرياندير آنا!
...
سن بير گونش ايدين، دؤغدوندا باتدين
يازيق إولاديني غملره آتدين
بير جاواب وئر، هانكي مورادا چاتدين
تورپاقلاردا نئچه زاماندير آنا!؟
...
بير آه چكسم سنسيز قوپمازمي طوفان؟
عزيزيم آنا جان، گؤزوم آنا جان
يوموق گؤزلريني آچ دابير اؤيان
ايندي زامان باشقا زاماندير آنا
...
ييخيليب پايينه اؤلمك ايسته رم
آناليق مهريني گؤرمك ايسته رم
سني گؤرمك ايچون اؤلمك ايسته رم
تسلليم آه ايله فغاندير آنا

ادامه نوشته

سهندیم

اشاره : منظومه سهندیه یکی از برترین اثر ادبی دنیاست. چون اولا اینکه شاعرش شهریار است دوما ترکیبی از شعر کلاسیک ترکی و شعر نوی اروپاست. سوما اهنگ و وزنی داره که حتی کسانی که ترک نیستند با شندن آن به وجد میایند. در این پست به پیشنهاد خوانندگان گرامی این منظومه زیبارا بطور کامل در نظر گرفته ایم امید که مورد توجه و پسند قرار گیرد.

اوستاد شهریار:

شاه داغیم، چال پاپاغیم،

ائل دایاغیم، شانلی سهند´یم

باشی توفانلی سهند´یم

ادامه نوشته

به مناسبت روز ملي شعر و ادب ايران !

به مناسبت

" روز ملي شعر و ادب ايران "

كه به " روز شعر و ادب فارسي " تبديل شد !       

نویسنده : حسن راشدي              

روز 27 شهريور سال 1367، روز خاموشي استاد شهريار، شهريار سخن ايران و  آذربايجان است. شاعري كه شعر تركي " حيدر بابايه سلام " اش به نوشته بسياري از مطبوعات (روزنامه " ايران " شنبه 21 شهريور 1383 شماره 2909) به بيش از 90 زبان زنده دنيا ترجمه شده است، و از اين منظر است كه استاد شهريار شناخته شده ترين شاعر  آذربايجاني در دنيا بخصوص در بين كشورهاي ترك زبان است .

ادامه نوشته

تورکی بیر چشمه ایسه، من اونی دریا ائله دیم

تورکی بیر چشمه ایسه من اؤنی دریا ائله دیم

بیر سؤیوق معرکه نی محشر کبرا ائله دیم

بیر ایشیلتی دی سها اولدوزی تک گؤرسنمز

گؤز یاشیملا من اونی عقد ثریا ائله دیم

امیدیم وار کی بو دریا هله اقیانوس اؤلا

اؤنا ضامین بو گؤزل عشقیمی اهدا ائله دیم

ادامه نوشته

مختصر احوال و زندگانی شاعرانه استاد شهریار

من جهنم ده ، باش ياسديقا قويسام سنينله

هئچ آييلمام كي دوروب جنت ماوايا گئلــــيم

 

شرح مختصراحوال و زندگانی شاعرانه استاد شهریار

سیدمحمدحسین بهجت تبریزی فرزندحاج میرآقاخشکنابی ، مقارن انقلاب مشروطیت و بین سالهای 1285ـ 1283شمسی در روستای خشکناب نزدیک بخش قره چمن متولد گردید‍‍‍. محمدحسین، تحصیل را در مکتب خانه قریه زادگاهش با گلستان سعدی، نصاب، قرآن و حافظ آغازکرد و نخستین مربّی او ابتدا والد ماجدش و بعدمرحوم امیرخیزی بود.

ادامه نوشته

باب رضايه گلميشم

بير گئجه قلبيم سيخلدي، آه و وايه گلميشم

یئدی بندلیک ني كيمین سوز و نوايه گلميشم

بوشدور اليم گئنسیم دولور یورولموش قوجا 

بیركوله بار درد معصیتلرنن باب رضايه گلميشم

26/06/92

امام رضانین (ع) مختلف دین عالملری ایله معروف مناظره‌لری

حضرت امام رضا (ع) مروده اولدوغو قیسا مدّت بویوندا آیری دینلرین عالملریله چوخلو مناظره‌سی اولدو کی اونلارین اَن مشهورو مسیحی «جاثلیق» و یهودی «رأس‌الجالوت» ایله ایدی.

بو مناظره‌لری شیخ صدوق، عیون اخبار الرضا کتابیندا و مرحوم علامه مجلسی بحار الانوار کتابی‌نین 49-جو جلدینده عیون کتابیندان نقل ائدیب. بو مناظره‌لر مسند الامام الرضا کتابی‌نین 2-جی جلدینده ده نقل اولوب.

او حضرتین یئددی معروف مناظره‌سی وار کی بوردا اونلارین ایکیسینه اشاره ائدیلیر.

1. بؤیوک مسیحی عالم جاثلیق ایله مناظره

2. بؤیوک یهودی عالمی رأس الجالوت ایله مناظره

ادامه نوشته

مناظرات معروف امام رضا(ع) با علمای ادیان و پیروان مکاتب

حضرت امام رضا(ع) در مدت اقامت کوتاه خویش در مرو با عالمان ادیان دیگر مناظرات متعددی داشتند که از جمله مشهورترین آن‌ها مناظره با «جاثلیق» مسیحی و «رأس‌الجالوت» یهودی است.

مناظرات امام على بن موسى الرضا ـ علیه‌السلام ـ فراوان است، ولى از همه مهمتر هفت مناظره است.

ادامه نوشته

امام رضانین دوغوم گونو قوتلو اولسون

میلاد على بن موسى الرضا(ع)، مأواى دل ‏شکستگان و تکیه ‏گاه درماندگان، بر دلدادگان بارگاه و حریمش مبارک باد

 

امامت سماسی نین سککیزینجی پارلاق اولدوزونون دوغوم گونو قوتلو اولسون

 

ادامه نوشته

برگی از خاطرات یک کتابدار

خاطرات یک کتابدار

مریم گریوانی

دیویی یک شغل کتابداری

 

اشاره : مریم گریوانی، کارشناس کتابداری و اطلاع‌رسانی  و در حال حاضر دانشجوی کارشناسی ارشد رشته‌ی علوم ارتباطات اجتماعی است. روایت شغلی این پست خاطرات اوست از دوازده سال کتابداری و مسؤولیت در کتاب‌خانه‌ای عمومی موسوی در بجنورد.

 

ادامه نوشته

مولودی ترکی حضرت رضا(ع)

 

مولودی ترکی حضرت رضا(ع)

 ائلمه عزیزیم، چرخیدن گلایه

نفسی قویما تا کی، باشه سالا سایه

اللرووی گووزا ، بو گئجه سمایه

حمد اله اوره کدن، ساحت خدایه

گر اولسا مریضون، تز گتی دوایه

ایسته حاجتون سن، یتیشه روایه

یرده باخ نوایه ، گوی گلوب صدایه

قربان اولارام من ، حرم رضایه

رضا رضا جان..

ادامه نوشته

ساری گلین

ساچین اوجون هؤرمزلر.

گولو سولو(قونچا) درمزلر.

ساری گلین.

 

بو سئودا نه سئودادیر؟

سنی منه وئرمزلر.

نئیلیم آمان، آمان.

ساری گلین.

Sari Gəlin

Saçın ucun hörməzlər,
Gülü sulu (qonça) dərməzlər,
Sarı gəlin.
Bu sevda nə sevdadır
Səni mənə verməzlər
Neynim aman, aman
Neynim aman, aman
Sarı gəlin

ادامه نوشته

پرنده ي حرم

آقا !  دلم   بـراي  حـرم   تنـگ   گشتـه  است

پايــم  بدون  حسّ  شما  لنـگ  گشتـه   است 

چــونان  كبـوترم  كه  پـرش  را  شكستــــه اند

يا  آهويي كه  زخمي  يك  سنگ  گشته است

اشكم  صــداي  عطـر  تـو  را  داد  مـــي كشد

آهم به  ناي تشنه ،خوش آهنگ  گشته است 

ديگر  زمان ،  زمانــه ي  مـاه  و  پلنـگ  نيست

اظــهار   عشـق  بـر  غــربا  ننگ  گشته است 

ديـدي  دران  حـوالــي  اگـر   دست  و  پـا زنان

قلبي  ز  نصف  واشده  خـونرنگ  گشته است 

حتما ً  منـم  ،  پرنده ي  هجــران  كشيــده ات

بـاري  دلـم  بـراي  حــرم  تنـگ  گشتـــه است

شاعر: دادبیلوردی

کــــوچه های خــراسان تو را می شناسند

چشمه های خروشان تو را می شناسند 

مــوج هــای پریشــان تــو را می شناسند

پرســــش تشنگــی را تـــو آبی ! جـوابی

ریگ هـــای بیـــــابان تـــو را می شناسند

نــام تو رخصــت رویــــش است و طـــراوت 

زین سبب بـرگ و باران تو را می شناسند 

از نشــــابور بر مــــــوجی از "لا" گــذشتی

ای که امـــواج طوفان تـــو را می شناسند 

اینــــک ای خــــوب فصـل غـــریبی سـرآمد 

چــــون تمــــام غریبان تــو را می شناسند

کــــاش من هـــــم عبـــــور تو را دیـده بودم

کــــوچه های خــراسان تو را می شناسند

(شاعر : قیصر امین پور)

نمونه لغات ترکی در زبان فارسی(6)

وام واژه های ترکی در لهجهٔ گفتاری تهرانی

بیشتر این واژه ها از زمان فرمانروایی قاجارها در ایران و بالاخص در لهجه تهرانی راه یافته است و در فارسی دری افغانستان و تاجیکستان ناآشناست.

اُغور اُغُر اوغور (معین) بخت/ دولت/ وقت / خیر/ برکت

ال و بل از اِله و بِله: چنین و چنان

اُماج – اوغماج: نوعی آش که با استفاده از آرد گندم می پزند. (لغات الترک)

ادامه نوشته

از نعلین محمد(ص) تا عصای‌ موسی(ع)

 

عکس مربوط به موزه توپکاپی در استانبول است

در چند روز گذشته تصویری از عصایی که گفته می‌شود متعلق به حضرت موسی(ع) بوده منتشر شده است بدون اینکه محل نگهداری آن عنوان شود. اما این تصویر از کجا آمده و چقدر می‌تواند صحت داشته باشد ؟حرف و حدیث درباره پیدا شدن عصای حضرت موسی(ع) زیاد است.

ادامه نوشته

در کلاس صابر

اروپایی های احمق برای هر علمی دستگاهی بنا کرده اند، ولی من یکه و تنها همه کاری از دستم بر می آید، اگر میخواهید حکیم شوید حکیمتان میکنم، منشی کنسولگری اگر بخواهید بشوید آن هم از دستم بر می آید، آجان، سرتیپ، قاضی … خلاصه بستگی دارد به خواست شما .

میرزا علی اکبر صابر

نقل ازروزنامه طنز ملانصیرالدین - قفقاز

شاه ایسماعیل و گل عذار دان بیر تمثل

 

بئیری باودو بئیری یوخودو شاه ایسماعیلی بارودو کی مکتبه گئدیدی مکتبدا بئیر قیز واریدی کی اونون آدی گل عذار دی کی شاه ایسماعیله عاشیق اولارد و قیزین اتا سو کی حالی اولار قیزینی گئیترار و او شهیردن گئیدر گل عذار شاه ایسماعیله دئیر من چادرمو تیکه تیکه ائیدرام و هر شاخنین باشیندا قویارام سن شو نیشانه لری توت گل منین سوراغیمه شاه ایسماعیل نیشانه لرین ردینه توتار گئیدر تا یئیتیشر بیر قوجه خاتونا قوجا دئیر هایرا گئیدرین شاه ایسماعیل حال و حکایتی نقل ائیدر که ملک منین عشقیمدن قیزینه آگاه اولدو قیزینی گئتردی بیلمیرم های شهره گئتدی قوجا دئیدی من یورقانو اوتلوام تا هرکیم توتونو گوردو بئیرا گلسین بو یولدان گئدیبدولار

ادامه نوشته

نوشتار زبان تركي (18)

درباره نوشتار زبان تركي (گفتار هجدهم):

تشديد و طرز نگارش آن:

در كلمات تركي علي الاصول تشديد وجود ندارد، امّا در بعضي از لهجه ها تشديد را در بسياري از كلمات مشاهده مي كنيم.

بعضي از كلمات بر اثر گويش يا لهجه خاص مشدّد شده اند كه آن هارا بايستي با تشديد نوشت، مثل: دوْقّوز (عدد نه)، حامّال (حمّال) و ...

امّا بعضي از كلمات از دو بخش جداگانه تشكيل شده كه در اتّصال آن ها با هم (حرف آخر اوّلي و حرف دوّم دوّمي) كلمه به صورت مشدّد بيان مي شود، در حاليكه تشديد نيست و نبايد با تشديد نوشته شود، مثل

كلمات: ﮔﯚل، سال، آل و ...، هر وقت با پسوند هاي: «لنمك» و «لانماق» تركيب شوند چنين حالتي پيش مي آيد:

ﮔﯚللنمك، ساللانماق، آللانماق و ...

(معمولاً در تركي آذربايجاني تشديد نوشته نمي شود، بلكه هر دو حرف تكراري را مي نويسند، مثل: دوْققوز، حاممال و ...)

نویسنده : محمئ عرب خدری

ترکی ستیزی و احساس کهتری(3)

اشاره : این مقاله بخشی دیگر از سلسله مقالات «ترکی ستیزی و احساس کهتری» است که بخشهای مختلفی دارد. بر آنیم که انشاالله تمامی بخشهای دیگر از این سلسله مقاله را از روزنامه‌ها و مجلات مختلف گردآورده، تدوین و تنظیم کنیم. به مرور همه را در وبلاگ خود قرار خواهیم داد. این سلسله مقالات بر اساس اصول روانشناسی و جامعه شناسی نگاشته شده است و راهگشای خیلی از هم زبانان ترک ما خواهد شد.

در زیر قسمت سوم بدنبال قسمت دوم بخشی از مقاله دکتر حسین محمدزاده صدیق را که در ماهنامه پیک آذر در سال 1374 به چاپ رسیده است، و توسط داوری اردبیلی جهت انتشار آماده سازی شده است را می خوانید امید که مورد توجه و پسند قرار گیرد.

ادامه نوشته