چیلله گئجه نین کولتورو

چیلله گئجه نین کولتورو

چیلله گئجه نیز مبارک اولسین

هر ملتین ایل بویو، اؤزو ایچین عزیزله نن گونلری واردیر. خوراسانلی تورکلرین ایچین عزیزله نن چاغ لارین بیری چیلله گئجه سی دیر.

بیز پاییزین آخر گونین غروبونا چیلله گئچه سی و چیلله آخشامی‌دئییریک.

چیلله کلمه ‌سی ‌چهل (= قیرخ) دن دئییل و "چیله‌مک" (نهایت کشیدگی به یک طرف) سؤزوندن‌دیر، بو گئجه بوتون ایل بویوندا لاپ اؤزون گئجه دیر.

چیلله یئرینه فارسجا دیلده، "یلدا" دئییرلر. یلدا کلمه سی اصلده بیر سریانی سؤزجوک دور. عربچه دیلینده "دوغولموش" معناسیدا ایشله نیر. حضرت عیسی نین دوغولموش اولدوغو گون ده ساییلیر.

ادامه نوشته

ماجرای سرودن اشعار ترکی توسط استاد شهریار

ماجرای سرودن اشعار ترکی توسط استاد شهریار
اینکه چطور شد شهریار به زبان ترکی شعر سرود داستانی جالب و شنیدنی دارد:
☆روزی مادر شهریار برای دیدار پسرش از تبریز راهی تهران شد. شهریار که می خواست پیشرفت خودش را به مادرش نشان دهد و او را خوشحال کند به وی گفت؛ مادرجان! من شاعر بزرگ و سرشناسی شده ام و کمتر کسی هست که مرا نشناسد. مادر شهریار بسیار خوشحال شد و از او درخواست کرد یکی از شعرهایش را برایش بخواند. شهریار خواسته مادر را اجابت کرد و یکی از شعرهایش را برای او خواند.
بعد از شعرخوانی شهریار مادرش به او گفت؛ پسرم تو چنان شاعر بزرگی شده ای که من حتی یک کلمه هم از شعرت را متوجه نشدم! آفرین پسرم!
این جمله ی مادر، شهریار را بسیار متاثر کرد و چشمانش را پر از اشک کرد و او را به فکر فرو برد! چرا که شعرش به زبانی نبود که مادرش متوجه شود.
این اتفاق تاثیر شگرفی روی شهریار گذاشت و از آن پس، به زبانی شعر سرود که مادرش نه فقط یک کلمه بلکه جمله به جمله آن را با تمام وجود درک می کرد.
اینگونه شد که شهریار به زبان شیوای ترکی شعر سرود و مجموعه شاهکار "حیدربابایه سلام" که تحسین هر منتقدی را بر می انگیزد را به نظم درآورد.

ادامه نوشته

مقاله نگاهی به فرهنگ و ادب ترکان خراسان در فصل نامه صدیق شماره 7

اشاره:  در فصل نامه صدیق شماره 7 مقاله نگاهی به فرهنگ و ادب ترکان خراسان به دو زبان ترکی و فارسی بقلم ما منتشر شده است که در این پست مختصر به بخشی از آن اشاره می شود.

.... مهندس سالاریان از همان دوران جوانی به خصوص از دهۀ شصت در کنار فعالیت های اجتماعی و کارهای اداری، در زمینۀ زبان و ادبیات و فرهنگ ترکان خراسان نیز به مطالعه و تحقیق پرداخته است. وقتی علت این همه علاقه مندی ایشان را جویا شدیم اظهار داشتند:

«تشویق بزرگانی چون پدر مادر و برخی دوستان در نوجوانی و برخی اساتید در دهه های اخیر در علاقه مندی ام به زبان، ادبیات و فرهنگ ترکی تأثیر فراوانی داشته است.

ادامه نوشته

کتاب: نگاهی به فرهنگ ترکان خراسان

کتاب: نگاهی به فرهنگ ترکان خراسان
فولکلور ترکان خراسان
نویسنده: اسماعیل سالاریان

چاپ : 1398 انتشارات درج سخن بجنوزرد

مشخصات: 398 صفحه وزیری شومیز

قیمت: 50 هزار تومان
معرفی و شناساندن فولکلور(فرهنگ عامه) در مقام شاخص مهم فرهنگی در هر منطقه پیوندهای عمیق بین نسل امروز و پیشینه‌ی فرهنگی خود برقرار می سازد و منبع مناسبی برای معرفی داشته‌ها و ظرفیت‌های فرهنگی منطقه است که نوسنده در این کتاب تلاش کرده است با استفاده از منابع موجود و تحقیقات میدانی، فرهنگ عامه ترکان خراسان را به دوستداران و علاقه‌مندان به فرهنگ و کتاب معرفی نماید.

جهت سفارش این کتاب و کتاب های دیگر ترکی می تواند دربخش نظرات پیامک بنویسید تا کتاب های درخواستی بوسیله پست ارسال شود.

ادامه نوشته

مشخصات کلمات تورکی موجود در زبان فارسی

مشخصات کلمات تورکی موجود در زبان فارسی

1 ـ كلمات فارسي كه با پسوند «آق»، «آغ»، «آك»، «اوْك» ختم مي‌شوند. مثال: اتاق، سراغ، الك، يدك، چابك و ساير...

2 ـ كلمات فارسي كه با پسوند «مَه/مِه» ختم مي‌شوند. مثال: دكمه//تكمه (دوگمه/ دوكمه) ،(تؤكمه/توْكمه)، قيمه (قيمَه/قيمِه)، سرمه(سوْرمه/سوْرمِه)، چكمه، دلمه، چاتمه، قاتمه، چنباتمه و ... (با استثناء كلمات عرب دخيل در فارسي).
3ـ كلمات فارسي كه با پسوند «اوق»، «اوْق»، «ايق»، «اوْك» ختم مي‌شوند. مثال: قرق، اَغروق، ايليق، بلوك، چابك/چابوك و...

4ـ كلمات فارسي كه با پسوند «چي»، «چي» ختم مي‌شوند. مثال: سورچي، قورچي، يورتچي، ارابه‌چي، قهوه‌چي، يازيچي و ...

5ـ كلمات فارسي كه با پسوند «ليق»، «ليق»، «لوق» ختم مي‌شوند. مثال: بوزلوق، قارليق، باشلوق، اتاليق، باشليغ

6ـ كلمات فارسي كه با پسوند «لاق»، «لاخ» ختم مي‌شوند. مثال: ييلاق، قشلاق، باتلاق. پسوند «لاخ» از قديمي‌ترين پسوندهاي تركي است كه در زبان فارسي داخل گشته و در ساختار لغات بسياري كاربرد دارد. مثال: سنگلاخ، رودلاخ، نشيب‌لاخ، سولاخ/سوراخ، ديولاخ و ....

ادامه نوشته

پیغمبرین (ص) رحلتی و امام حسن(ع) و امام رضانین (ع) شهادتینی تسلیت دئییریک

پیغمبرین (ص) رحلتی و امام حسن(ع) و امام رضانین (ع) شهادتینی تسلیت دئییریک

.پیغمبر (ص) شخصی مسأله‌لرده چوخ یوموشاق ایدی؛ آما جامعه‌یه و دینه مربوط اولان مسأله‌لرده اصلاً دالی اوتورمازدیلار
🌹🌹
بیر نفر کوچه‌ده پیغمبرین (ص) قارشی‌سینی کسیب دئییر منه بورجلوسان و ایندی منیم بورجومو قایتارمالیسان. پیغمبر (ص) بویورور: «اولاً منیم سنه بورجوم یوخدو، ثانیاً اگر پول ایستیرسن ایندی یانیمدا یوخدو، اجازه وئر گئدیم».

شخص دئییر: « بیر آددیم‌دا گؤرتورمگه قویمارام. ائله ایندی و بوردا منیم پولومو و بورجومو قایتارمالیسان».

پیغمبر (ص) یوموشاندیقجا او داها خشن‌لشیر و نهایتده پیغمبرین (ص) یخه‌سیندن یاپیشیر و رداسینی ائله چکمگه باشلیر کی پیغمبریمیزن مبارک بوینو قیزاریر.

پیغمبری (ص) مسجدده گؤزله‌ین لر گلیرلر گؤرسونلر کی پیغمبر (ص) نیه یوبانیب. گؤرورلر بیر یهودی بئله بیر ادّعا ائلیر و دعوا قصدی وار. پیغمبر (ص) بویورور: «سیزین ایشیز اولماسین من اؤزوم دوستومونان مسأله‌نی حل ائله‌رم». پیغمبر (ص) او قدر یوموشاق ترپشیرکی یهودی همین یئرده دئییر: « اشْهَدُ انْ لا الهَ الَّا اللَّهُ وَ اشْهَدُ انَّکَ رَسولُ اللَّهِ» سونرا دئییر: « سنین بو قدر تحمّلون عادی بیر انسان تحمّلو دئییل، بو تحمّل پیغمبر یانا تحمّلدور».

ادامه نوشته

مژده به دوستاران زبان و ادبیات ترکی خراسان

مژده به دوستاران زبان و ادبیات ترکی خراسان
❤
اولین فرهنگ  لغت ترکی خراسانی در دو موضوع و دو رنگ :

قسمت اول کتاب: مهمترین نکات  دستوری و مطابقت و مقایسه آنها با ترکی آذربایجانی و استانبولی به همراه الفبای لاتین در دورنگ جهت تمایز لغات ترکی آذربایجانی و استانبولی با خراسانی

تاریخی مختصر از اقوام و زبان ترکی در جهان و ایران در قسمت اول کتاب

قسمت دوم کتاب: واژگان( لغات و افعال) زبان ترکی خراسان و مطابقت و مقایسه آنها با ترکی آذربایجانی و استانبولی به همراه الفبای لاتین در دورنگ جهت تمایز لغات ترکی آذربایجانی و استانبولی با خراسانی

ارائه بیش از 20000 واژه ترکی و شرح کامل لغات در قالب جملات و ضرب المثلها در قسمت دوم کتاب

ارائه فهرستی جداگانه از لغات زبان ترکی که وارد زبان فارسی شده است با ذکر دلایل و ریشه یابی در انتهای کتاب که بسیار مفید است.

ارائه فهرستی جداگانه از اعضای بدن، رنگها و اعداد در انتهای کتاب

کتاب در قطع وزیری در 1000 (هزار) صفحه با جلد گالینگور آماده چاپ هست

[e-mail]

کتاب تمثیل و مثل جلد 2 منتشر شد

در این کتاب ضرب المثل های تُرکی خراسان که جلوه گاه فرهنگِ عامه و آئینۀ ذوق و ذکاوت ترکانِ خراسان بزرگ می باشند، اساس کار قرار گرفته شده است و تلاش گردیده تا اصالت این ضرب المثل ها حفظ شود و علاوه بر آن به ترجمه ی فارسی و موارد استفاده ی هر یک از این ضرب المثل ها نیز اشاره گردیده است.

جهت سفارش پستی در بخش نظرات پبام بنویسید لطفن.

جهت تهیه این کتاب و کتاب های دیگر تورکی در بخش نظرات پیامک بزنید تا کتاب بوسیله پست ارسال شوذ.
🌹
با خرید و مطالعه کتاب های تورکی؛ ضمن بروز نمودن و ارتقائ علوم و سواد تورکی خود و خانواده از کتاب ها و نویسندگان تورک حمایت و از فراموشی زبان و فرهنگ ترکی خود جلوگیری نماییم.
👇👇
۱_ تمثیل و مثل ترکی ۲۲ تومان
۲_ ناغیلار بوقچاسی ۲۲ تومان
۳_ مثنوی ترکی یوسف و زلیخا  ۳۵ تومان
۴ _نگاهی به ادبیات ترکان خراسان ۴۵ تومان
۵_ نگاهی به فرهنگ ترکان خراسان ۵۰ تومان
۶ _ ترکی خراسان و قواعد آن ۵۰ تومان
۷_ تمثیل و مثل ترکی چاپ دوم 50 تومان
🌹✌

نمونه هم خانوادگی و اشتقاقی واژگان در زبان ترکی

در زبان قاعده مند و قاعده مند ترکی می توان بسیاری ازکلمات همریشه و هم خانواده را کشف کرد که به لحاظ محتوایی به هم وابسته و مکمل همدیگر هستند.

وقتی می گوییم یک زبان قاعده مند است و زبان دیگر چنین نیست این قانون مند و قاعده مند بودن یا نبودن زبان، به چند فاکتور بستگی دارد که یکی از این دلایل، ریشه واژگان آن زبان است. در زبان تورکی و عربی واژگان از ریشه و اصل و نصب برخوردارند. مثالها :
فارسی = خورشید ، یکروزه ، روزانه ، روزنامه ، حشره یک روزه ، نیم روز ، نیمه آفتابی ، جنوب ، روز ، آفتاب
ترکی = گون ، گونلوک ، گونده لیک ، گونده جه ، گون اورتا ، گوناز ، گونئی ، گوندوز ، گونش

ادامه نوشته

دایاندیغیم داغلار! سنده قار یاغارمیش

دایاندیغیم داغلار! سنده قار یاغارمیش.
🌹🌟
دایاندیغیم داغلار! سنده قار یاغارمیش : ای کوه هایی که تکیه بر شما کردم، نگو که در قله شما برف می بارد. این مثل بصورت "گوندییم داغلار، سنده قار یاغار" نیز بیان می شود.
این مثل اشاره به کسانی دارد که اعتماد زیادی به آنها داشتیم ولی آنها در حق ما بدی کردند.
🌹🌟
منبع مثل : کتاب «تمثیل و مثل ترکی» چاپ دوم (با اضافات کلی) این کتاب بزود در انتشارات درج سخن منتشر خواهد شد.
🌹🌟
جهت تهیه این کتاب و کتاب های دیگر تورکی در بخش نظرات پیامک بزنید تا کتاب بوسیله پست ارسال شوذ.
🌹
با خرید و مطالعه کتاب های تورکی؛ ضمن بروز نمودن و ارتقائ علوم و سواد تورکی خود و خانواده از کتاب ها و نویسندگان تورک حمایت و آنان را در چاپ کتاب های جدید یاری کنیم.
👇👇
۱_ تمثیل و مثل ترکی ۲۲ تومان
۲_ ناغیلار بوقچاسی ۲۲ تومان
۳_ مثنوی ترکی یوسف و زلیخا  ۳۵ تومان
۴ _نگاهی به ادبیات ترکان خراسان ۴۵ تومان
۵_ نگاهی به فرهنگ ترکان خراسان ۵۰ تومان
۶ _ ترکی خراسان و قواعد آن ۵۰ تومان
۷_ تمثیل و مثل ترکی چاپ دوم
🌹✌

ادامه نوشته

ماه است نمی‌دانم خورشید رخت یا نه،

نمونه‌ دیگری از شرح دکتر حسین محمدزاده صدیق را بر اشعار ترکی مولوی

نقل از کتاب «اشعار ترکی مولوی و ترکی سرایان مکتب شمس و مولوی»

و کتاب نگاهی به ادبیات ترکان خراسان در زیر می‌آوریم امید مورد توجه قرار گیرد:

ماه است نمی‌دانم خورشید رخت یا نه.

بو آیریلیق اوُدونا جانیم نئجه بیریانه.

مُردم زِ فراقِ تو، مَردم همه دانند.

عشق اوْدو نهان اولماز، یاندیقجا ایرَر جانه.

صد تیر زند بر دِل آن تُرک کَمان ابرو.

فتنه‌لی آلاگؤزلر چون اوُیخودان اوْیانه.

سودای رُخِ لیلی، شد حاصل ما خیلی.

مجنون گیبی واویلی، اولدوم دلی دیوانه.

از نافهء شد پرچین یکسر همگی عالم.

هر وقت سحر یئلی زولفوُُنو قیلیر شانه.

آن روز وصالت را من قدر ندانستم.

هر دَمده یانیر باغریم، دؤنَر اوٌره‌گیم قانه.

از لعل لبت مغلا افتاده جدا ناگاه.

حقدیر کی گؤزوم تؤکر یاقوتیله دوٌردانه.

ای شاه شجاع ‌الدین، شمس الحق تبریزی.

رحمتدن اگر نولا بیر قطره بیزه دامه؟.

قاراباغ

قاراباغ

شعر :ناصر شهبازی آشیق اوغلو

 

şer və səs: naser şahbazi aşıq oğlu

#Qarabağ.

آیریلیق حسرتی سونا چاتاجاق

گئده جک باشیندان دومان قاراباغ

ارمنی بایراغی بیرده یاتاجاق

کله جک اوزگورلوک، زامان قاراباغ

Ayrılıq həsrəti sona çatacaq ....

Gedəcək başından duman Qarabağ....

Ermənı bayrağı birdə yatacaq....

Gələcək özgürlük, zaman Qarabağ.

ادامه نوشته

اهمیت زبان مادری در انتخاب نام نوزاد

امام حسن (ع) دوغوم گونون ایل دونومو قوتلو اولسون

اهمیت زبان مادری در انتخاب نام نوزاد :

هنگامى که امام حسن (ع) متولد شد، حضرت فاطمه (س) به امام على(ع) گفت : اسمی براى این نوزاد بگذارید. حضرت امام على(ع) فرمودند : من در اسم گذاردن بر این نوزاد از رسول خدا (ص) پیشى نمی‌گیرم. رسول خدا (ص) وارد شدند، نوزاد را در قونداق پارچه‌‏اى سفید پیچیده محضر مبارکش آوردند. آن‌گاه پیغمبر خطاب به على (ع) فرمودند: آیا نام برایش انتخاب و گذارده‏‌اید؟ حضرت على (ع) فرمود : من در گذاردن نام بر شما سبقت نخواهم گرفت. پیامبر(ص) نیز فرمودند: من نیز در نام‌ گذاردن این طفل بر پروردگار عزّوجلّ پیشى نخواهم گرفت. پس حقّ تعالى به جبرئیل فرمود : فرزندى به محمّد(ص) داده شد، محضرش مشرّف شو و سلام و تهنیت مرا به او برسان و بگو : على(ع) نسبت به تو به منزله هارون (ع) نسبت به موسى (ع) است، پس این نوزاد را به نام فرزند هارون اسم بگذار. جبرئیل به زمین آمد، تهنیت خداى تعالى را به پیامبر رساند، سپس گفت : حقّ جلّ جلاله تو را امر می‌کند که این نوزاد را به اسم فرزند هارون نام‏ گذارى کنید.

پیامبر(ص) می‌فرماید : نام فرزند هارون چیست؟ جبرئیل گفت : شبّر.

حضرت فرمودند: زبان من عربى است نه عبرى!

جبرئیل گفت : نامش را حسن بگذار، پس پیامبر او را حسن نامید. در مورد نام‌گذاری امام حسین(ع) نیز همین داستان تکرار شد. "نقل از. علل الشرائع، ج 1، ص 138"

این روایت را در این بخش اوردیم که خواننده بداند که زبان مادری و نام گذاری فرزند در زبان مادری در اسلام چه اهمیتی دارد و رسول اکرم(ص) نیز بر زبان مادری خود تا حدی حساس بودند که وحی الهی را به خاطر آن به چالش می کشند و خوانندگان محترم نیز اهمیت زبان مادری خود را بدانند و بر حفظ این وظیفه ی شرعی اقدام کنند.

منبع : کتاب نگاهی به فرهنگ ترکان خراسان ص 16 و 17

+

جهت تهیه کتاب های ترکی خراسان علاوه بر سفارش در دایرکت نظرات می توانید در بخش نظرات پیامک بزنید تا کتاب های درخواستی بوسیله پست ارسال شوند

حیرت ای بت صورتین گوردوکده لال، ائیلر منی

حیرت ای بت صورتین گوردوکده لال، ائیلر منی

صورتِ خالین گوره ن، صورتِ خیال، ائیلر منی

مهر سالمازسان منه، رحم ائیله مزسن بونجا کیم

سایه تک سئودایَ زولفون، پایمال، ائیلر منی

ضعفِ طالع، مانعِ توفیق اولور، هر نئجه کیم

التفاتین آرزومندِ وصال، ائیلر منی

من گدا سن شاهه یار اولماز یوخ، امّا نئیله ییم

آرزو، سر گَشته -ی فیکرِ محال، ائیلر منی

تیرِ غمزه ن آتماکی باغریم ده لر، قانیم توکر

عقدِ زولفون آچماکی، آشفته حال، ائیلر منی

دهر، وقف ائتمیش منی، نورس جاوانلار عشقینه

هر یئتن مهوش اسیرِ خط -و خال، ائیلر منی

ای فضولی قیلمازام ترکِ طریق عشق کیم

بو فضیلت، داخلِ اهلِ کمال، ائیلر منی

ائوه قال؛ ائو آل؛ ائوده اوخو

ائوه قال؛ ائو آل؛ ائوده اوخو
👌🙋‍♀️
نام کتاب : ترکی خراسان و قواعد آن
مولف : اسماعیل سالاریان
ناشر : انتشارات اختر - تبریز
چاپ اول : ۱۳۹۸
مشخصات : ۲۹۰ صفحه وزیری شومیز
قیمت : ۵۰۰۰۰ تومان
🌸🙋‍♀️
نام کتاب : نگاهی به ادبیات ترکان خراسان
ناشر : انتشارات تکدرخت - تهران
مشخصات : ۴۳۰ قطع وزیری شومیز
 سال : چاپ اول ۱۳۹۷
قیمت ۴۵۰۰۰ تومان
🌸🙋‍♀️
نام کتاب : مثنوی ترکی یوسف و زلیخا
ناشر : انشارات تکدرخت تهران
مشخصات : ۳۱۵ صفحه قطع وزیری شومیز
چاپ : اول ۱۳۹۷
قیمت : ۳۵۰۰۰ تومان
🌸🙋‍♀️
نام کتاب : ناغیلار بوقچاسی
مشخصات : ۴۱۶ صفحه قطع وزیری شومیز
ناشر : انتشارات بخشایش قم
چاپ :, اول ۱۳۹۶
قیمت : ۲۲۰۰۰ تومان
🌸🙋‍♀️
نام کتاب : تمثیل و مثل ترکی
مشخصات : ۴۳۲ صفحه قطع وزیری شومیز
ناشر : انتشارات بخشایش قم
سال : ۱۳۹۵ چاپ اول
قیمت ۲۲۰۰۰ تومان
🌸🙋‍♀️
نام کتاب : "نگاهی به فرهنگ ترکان خراسان"
ناشر : انتشارات درج سخن - بجنورد
چاپ : اول؛ ۳۹۸ صفحه قطع وزیری
قیمت : ۵۰۰۰۰ تومان

توضیح : جهت خرید کتاب های ترکی در بخش نظرات پیامک بزنید تا کتاب های درخواستی بوسیله پست ارسال شوند.

بهار گلدی

بهار گلدی

بهار گلدی گنه تازه ایل اولدی،

باغ و چمن و دمن گول اولدی

آچیلدی رنگبرنگ هر یانده گوللر،
چهچه وورار گلستانده بولبوللر

نه گوزه لدی باغون چولون گوللری،
گوتور بدور عطری گلون چوللری

منابع :
1-نگاهی به ادبیات ترکان خراسان، تالیف سالاریان
2- ایلات و طوایف درگز، تالیف سیدعلی میرنیا

ادامه نوشته

اصطلاح تورکی در بازی فوتبال

فوتبال، بازی هزار ساله ترکان :

با استناد به کتاب هزار ساله دیوان لغات التورک محمود کاشغری، ترک ها نزدیک به هزار سال قبل، نوعی از بازی فوتبال به نام "تپوک" را انجام می داده اند. تپوک از فعل "تپمک" با فشار وارد کردن  و یا " تپیک له مک" بمعنای (لگد زدن) آمده است. بنا به این کتاب، ترک ها در حدود هزار سال قبل با ذوب کردن سرب و تبدیل آن به جسمی کروی کوچکی به نام "آغیرشاق" و پیچیدن آن در موی بز یا پوشش های نرم، جسمی شبیه توپ فوتبال درست کرده و با آن بازی می کرده اند.

ادامه نوشته

579 سالگرد امیر علیشیر نوایی گرامی باد

علیشیر نوایی

علیشیر نوایی (تولد ۸۴۴ه.ق و فوت۹۰۶ ه.ق) در هرات، شاعر، دانشمند و وزیر سلطان حسین بایقرای گورکانی (۸۷۵ – ۹۱۱ ه‍. ق.) بود. نوایی به مثابه بینانگذار مکتب ادبی نوین در شعر ترکی و در عین زمان به عنوان یک رجل سیاسی، بنیادگذار بناهای ماندگار، مؤرخ، ادبیات‌شناس، زبان‌شناس، موسیقی ‌دان، نقاش و شاعر بزرگ غزل و مثنوی، نه فقط در تاریخ ادبیات ترکی، بلکه در تاریخ دانش و فرهنگ شرق، به خصوص خراسان کهن موقعیت ممتاز و بی بدیلی دارد. امیر علیشیر نوایی مدّت ۳۰ سال در دستگاه سلطان حسین میرزا به شغل دیوانی اشتغال داشته است. در این مدت بیش از ۶۰ هزار بیت شعر سروده و سی جلد آثار منثور و منظوم تألیف و تنضیف کرده است [2].

او در راه وحدت و اعتلای فرهنگ ترکان زحمات فراوان کشیده و خود گفته است :

ایسترسه بیر اولسون، ایسترسه مین‌بیر،

بـوتون تورک ائللری آنجاق منیم‌دیر.

ختادان بـاشیلاییب خراسانا ده‌ک،

ائللر فرمـانیملا عمر سوره‌جک.

شیراز دا، تبریـز ده منیم یئریمدیر

اوردا شهرتله‌نن سؤز شکریم‌دیر.

هانسی بیر دیارا فرمان آپاردیم

اونو آلماق اوچون « دیوان » آپاردیم.

ادامه نوشته

دوازدهمین سالگرد درگذشت حاج قربان سلیمانی

بخشی حاجی قربان سلیمانی :
حاجی قربان سلیمانی (بخشی) در سال 1299هجری شمسی در روستای علی آباد قوچان در شمال خراسان چشم به جهان گشود.
از جمله افتخارات وی می‌توان به کسب مقام اول جشنواره‌ی موسیقی لیون فرانسه و همچنین احراز مقام ستاره‌ی جشنواره اوینیون فرانسه اشاره کرد.
حاج قربان بخشی علاوه بر چیره‎ دستی در نواختن دوتار و تسلط بی‎بدیل بر مقام‌های موسیقی ملی ترکی و محلی به نغمه خوانی به زبان ترکی، مسلط در نقل داستان‌های عشقی –رزمی‌هم بی نظیر بود. در کشورهای اروپایی شهرت به نوائی یافت. [20].

ادامه نوشته

بررسی لغوی چلّه از دیدگاه استاد ناصر منظوری

بررسی لغوی چلّه از دیدگاه استاد ناصر منظوری
در ترکی یای یعنی کمان، چیلله نیز یعنی زه (زه کمان) و نیز محل زه برای گذاشتن تیر در موقع انداختن تیر، اوخ یعنی تیر (تیرِ کمان). درترکی به تابستان نیز “یای” گفته می شود. از این رو وقتی گفته می شود “یایین چیلله سی”(چلّه تابستان)، (تداعی کننده ی کشیدگی نهایی کمان به هنگام انداختن تیر) یعنی نهایت و اوج کشیدگی تابستان که چهل و پنج روز رفته از تابستان است.
قیشین چیلله سی (چلّه ی زمستان) نیز به معنای کشیدگی نهایی سرما است که دو تا است یکی چهل روزه (بؤیوک چیلله) یکی بیست روزه (کیچیک چیلله). یعنی زمستان دوبار به اوج می رسد. وقتی گفته می شود “چیلله گئجه سی” (شب چلّه) در واقع یعنی نهایت کشیدگی شب.

ادامه نوشته