چرا ترکها صریح‌اللهجه‌ترند؟

تحقیقات نشان می‌دهد سوءتفاهم و برداشت غلط میان سخنوران زبان ترکی به مراتب کمتر از سخنوران زبانهایی است که منظور خود را با جملات طولانی و اصطلاحات غیر صریح بیان می‌کنند

زبانشناسان و روانشناسان معتقدند که زبان رابطه مستقیمی با اندیشه دارد. بطوری که عده‌ای از دانشمندان زبان را "اندیشیدن با صدای بلند" و اندیشه را "سخن گفتن بی صدا" می‌خوانند.

رابطه متقابل زبان و جامعه و یا به عبارت دقیق‌تر، رابطه زبان با رفتار اجتماعی نیز از جمله مواردی است که توجه زبانشناسان و جامعه‌ شناسان زبان را به خود جلب کرده است.

برای اندیشه‌های بزرگ، زبانهای غنی لازم است و زبان، با رشد اندیشه غنی‌تر می‌گردد.

دراین میان زبان ترکی تنها با داشتن یک فعل بی‌قاعده به عنوان با قاعده‌ترین زبان جهان شناخته می‌‌شود. این زبان نیز همانند دیگر زبانها به خوبی منعکس کننده اندیشه و رفتار اجتماعی ترک هاست. وجود افعال بسیار متنوع و امکان بیان مفاهیمی طولانی با جملاتی کوتاه، این زبان را از دیگر زبانها متمایز می‌سازد.

ادامه نوشته

علی اکبر رحمانی

اشاره : جناب علی اکبر رحمانی یکی از فرهیختگان خراسان شمالی است که تفکری انتقادی نسبت به رویدادها و مسایل جاری در اجتماع دارند. تفاوت هاي فردي در بهره مندي از مهارت هاي تفكر انتقادي ایشان تاثير داشته و اين امر از توانايي هاي شناختي و ويژگي هاي شخصيتي ایشان ناشي مي شود. با توجه به مطالب وبلاگ"قئزیل چشمه" چنین به نظر می رسد که ایشان دارای کنجکاوی شدید فهم عمیق دید سیع  و سعه صدر نسبت به رویدادها و مسائل جاری دارند. پست حاضر بیوگرافی این فرهیخته بقلم خودش همراه با مطلبی انتقادی درباره شب شعر استان خراسان شمالی است، امید که مورد توجه قرار گیرد.

ادامه نوشته

جملاتی در مورد تورکان

 اشاره : دراین پست جملاتی کوتاه از تاريخ و ادبيات و وقايع مهم مربوط به تورك ها را بيان كرده ایم تا كساني كه وقت مطالعه را ندارند با يك نگاه بتوانند به خواسته هاي خود دست يابند.

-مردم تورك از قديميترين مردمان جهان هستند.

-تورك ها پس از پذيرش دين اسلام دولتهاي بزرگ و قدرتمند را تشكيل دادند و باعث گسترش دين اسلام شدند.

-تورك ها را سيف الاسلام مي نامند.

-اجداد توركان 1700 سال قبل از ميلاد در اطراف كوههاي آلتاي و تانري (تيان شان)فرمانروايي مي كردند.

ادامه نوشته

تپوک فوتبال باستانی ترکان

اشاره : محمود کاشغری در کتاب دیوان لغات ترک از بازی خاصی در میان ترکان اویغور یاد کرده است که خیلی شبیه به نحوه بازی فوتبال امروزی است. توضیح این موضوع در پست "فوتبال بازی هزارساله ترکان " و لغات و اصلاحات تورکی مربوط به ورزش فوتبال در پست " اصطلاحات فوتبال در زبان ترکی" آمده است. دراین پست متن تورکی با الفبای لاتین در این مورد را در نظر گرفته ایم امید مورد توجه قرار گیرد.

ادامه نوشته

آیت الله سید محمدکاظم موسوی بجنوردی

اشاره : سید محمدکاظم موسوی بجنوردی (زادهٔ ۱۳۲۱ درنجف) فعال سیاسی و فقیه ایران اسلامی است. او از سال 1342 تا وقوع انقلاب در زندان به سر برده است، مؤسس و رهبر حزب ملل اسلامی، بنیانگذار مرکز دایرت المعارف بزرگ اسلامی در سال ۱۳۶۲ و رئیس کتابخانه ملی ایران در زمان ریاست جمهوری سید محمد خاتمی بود.

موسوی بجنوردی در انتخابات نخستین دوره مجلس شورای اسلامی از سوی مردم تهران به نمایندگی برگزیده شد، اما با پایان دوره اول مجلس تصمیم ‌گرفت که از سیاست‌ کناره‌گیری کند و به حکم دل، عمرش را وقف فرهنگ و بالا بردن دانش عمومی مردم کند، زیرا بجنوردی جوان که در سال‌های پیش از انقلاب یکی از مبارزان سرسخت رژیم شاه بود و حتی به خاطر این مبارزه به 22 سال زندان و یک بار اعدام محکوم شده بود، پس از انقلاب دل به فلسفه و فرهنگ سپرد. نام سید کاظم موسوی بجنوردی امروز با دائره المعارف بزرگ اسلامی گره خورده است.

ادامه نوشته

علی اکبرسراج اکبری

اشاره: استاد "علی اکبرسراج اکبری" ازافتخارات خراسان شمالی، درسال 1324 دربجنورد متولد شد. تحصیلات دبیرستان خودرا دررشته ریاضی در دبیرستان همت بجنورد به پایان رساند. وی با تحصیلات دانشگاهی کارشناسی در رشته اقتصاد باگرایش تعاون درسال 1375 ازخدمت دولتی در سازمان تعاون روساتی بازنشسته گردید. ایشان  سال ها در جراید استان خراسان شمالی قلم زده اند و معضلات شهری و سیاسی اجتماعی را با مطالب شیرین و طنز خود استادانه بیان داشته اند. کتاب منظوم " یاد اولسن " و کتاب "تمثیل ضرب المثل های ترکی خراسانی با لهجه بجنورد "، به همراه سی دی با صدای خود شاعر، به منظور احیائ و ارتقائ و شناسایی و توجه بیش از پیش به فرهنگ غنی ترک های خراسان بزبان ترکی خراسانی و به لهجه بجنورد نوشته شده اند.

ادامه نوشته

آموزش نوشتار تركي (10)

كاربرد حرف (ي) در نگارش زبان تركي:

حرف (ي) در نگارش زبان تركي به 4 گونه تلفظ مي گردد:

1 ) حرف (ي) يكي از كلمات صامت محسوب مي گردد و به صورت «ي» «y» تلفظ مي شود، مانند: يال (تپه)، بايات (نام يكي از طوايف عمده تركان)، ياش (نم، رطوبت، اشك چشم، سن و سال)، ياغ (روغن) و ...

2 ) از حروف مصوّت ظريف (اينچه) شمرده مي شود و به صورت «اي» «i» تلفظ مي شود مثل كلمات: ايلان (مار)، ايچماق (نوشيدن)، ديش (دندان)، اينديْ (هم اكنون، الان)، و ...

3 ) از حروف مصوّت ضخيم (قالين) به شمار مي رود وبه صورت «ايْ» «ı» گفته مي شود مثل: باليْق (ماهي)، قاريْن (شكم)، قاليْ (قالي)، ايلديْريْم (صاعقه)، آراچيْ (ميانجي)، سيْغيْر (گاو).

4 ) به ندرت در آخـــر بعضي از كلـــمات با تلفّظ كسره ي تركي ظاهر مي شود: يئ (بخور)، دئ (بگو).

حاضیرلایان: محمد عرب خدری

منبع :کتاب نگارش ترکی قاشقایی تالیف استاد امرالله رحیمی مردانی

ماراغالی اوستادیمیز کریمیدن بیر گوزل شعیر

ساقلئ قئمدا منی یاد ائت اخوی

                                    من اولندن سورا جئرما یَخَوی

ساقلئ قئمدا منی دیندیر دیلیلن

                                    گلمه ترحیمیمه تاج و گولیلن

ساقلئ قئمدا الیوی چک باشیما

                              یاخما بورنون زئلئغن باش داشیما

ادامه نوشته

ماکونون قارلی داغلاری و رضا افشار جنابلاری

(افشار پور)

ماکونون قارلی داغلاری و رضا افشار جنابلاری

رضــــــــا افشـــارتانینان ،شخصیـــــــدی ائللرده بیلین

سـاری تئل ارکئستئرینین ، باشچی سی تئللرده بیلین

 

موغـــــــام آخشــاملاری تئل،سازدا دئییر نغمه سینی

نغمه دی،ائللـــــره ائل،نغـــــــمه ســـی دیللرده بیلین

(1- حاج مسعود ابراهیمی 2- پرویز سروری 3- حامد ماکوئی)

ادامه نوشته

عیسی بخشی چالیر و اوخویور

عیسی بخشی چالیر و اوخویور:

خودای منی یارادیب بئله اوسیان ایچینده

اؤزوم قربتده قالمیشم اوره گیم قان ایچینده

یار - یار ده یب گئزیرم من بو چؤل مکان ایچینده

ایتیرمیشم من یاریمی وای قالدیم ارمان ایچینده

...

دانلود

گزارش تصویری از کنگره برزگداشت استاد شهریار(2)

ادامه نوشته

نگاهي به آرم مخابرات

از لحاظ فني آرم مخابرات همان گونه كه ملاحظه مي شود از دو فلش، نيم دايره هاي موجي متحد المركز و يك علامت پالس كه از فضاي بين دو فلش حاصل شده، تشكيل گرديده و مجموعا " يك دايره را مي سازد. دو فلش در جهت مخالف يكديگر قرار دارند و با هم تركيب شده اند و در واقع حركت رفت و برگشت را بازگو مي كنند، مثلا " رفت و برگشت صدا و يا هر پيام ارتباطي ديگر. خط شكسته ي درون آرم كه در فضاي بين دو فلش قرار دارد، در واقع نشان دهنده پالس مخابراتي است. معمولا "برش عمودي امواج (الكتريكي، صوتي و يا هر نوع موج فيزيكي) به شكل پالس ، سيگنال و...است. انتهاي هر فلش نيم دايره هاي متحد المركزي قرار دارد كه سياهي و سفيدي هاي آن ها بازگو كننده ي امواج از بالاست. امواج الكتريكي پايه و اساس مخابرات است.
 امواج مخابراتي هم معمولا" در محيط انتقال خود ( اعم از سيم، كابل، يا فيبرنوري ) ميرايي دارند و معمولا" در مسير خود سامانه ها يا امكانات فني ( به نام رپيتر) امواج را تقويت مي كنند و ادامه مي دهند. در حال حاضر امواج مخابراتي صدا، تصوير، ديتا ( اطلاعات ) و حتي تصويرهاي متحرك ( فيلم ) را از يك سامانه ي مخابراتي ( مبدا ) به سامانه ي مخابراتي ديگر ( گيرنده ) انتقال مي دهند.

آرم مخابرات ايران چون براساس موج طراحي شده - به رغم توسعه و رشد كمي و كيفي فناوري مخابرات و افزايش ظرفيت آن - همچنان بازگو كننده ي چيستي، چگونگي، معنا، مفهوم و وظايف مخابرات است.

نگاهی به تاريخ صنعت برق

اشاره : درارديبهشت ماه روزهاي بيادماندني و قابل احترامي داريم كه يكي از آنها روز صنعت برق است. به اين مناسبت در اين مطلب نگاهي اجمالي به تاريخ صنعت برق در جهان مي اندازم .

ادامه نوشته

فرهنگ عامه (فولکلور)

تعریف

فولکلور از دو کلمه لاتینی «فولک (Folk) » به معنای «توده مردم و عامه» و به طور کلی «عوام» - که در معنای غیر تخفیف آمیز آن، در برابر «خواص» (نخبگان و فرهیختگان جامعه) قرار می گیرد و «لور (Lore) » به معنای «دانش، ادب و مجموعه ای از معارف و دانستنی های غیر تخصّصی »، گرفته شده است .

برای اولین بار، یک عتیقه شناس به نام امبروز مورتون ( Ambroise Morton ) ، بیش از یک قرن پیش، کلمه فولکلور را ساخت. او می نویسد: « آنچه ما در انگلستان، رسوم باستانی عامیانه با ادبیات عامیانه می نامیم را می توان دقیقا با یک ترکیب خوب ساکسونی یعنی " فولک - لور" یا "دانش عامیانه " بیان کرد». این کلمه در ایران به «فرهنگ عامه «ترجمه شده است.

ادامه نوشته

سن جور آداملار!

اشاره :با همة انتقادهايي كه به كنگره جهانی بزرگداشت استاد شهریار در تاریخ 18/02/92 وارد است، بزرگترين حسن و مهمترين دستاوردي كه اين كنگره داشت، گرد آمدن شاعران، اديبان، دوستدارن و ارادتمندان استاد شهريار ازگوشه و كنار كشور گرد كنگره خورشيد ماندگار ادب ايران بود تا ديداري و آشنايي و يا تجديد ديداري با همديگر داشته باشند، دردها و رنج هاي مشترك خويش را به زبان شعر و موسيقي و سخنراني در محل برگزاري كنگره و همچنين گرد آمدن غير رسمي شاعران در سوئيت هاي هتل محل اقامت مدعوین كه به شب شعر محفلي تعبير مي شود، بيان نمايند. بهرحال مطلب این پست را که داستانی تورکی ساتیری و تمسخر آمیزی در مورد برگزارکنندگان گنکره بین المللی استاد شهریار در برج میلاد که توسط شهردار تهران!! و چند دانشگاه و... برگزار شده بود و نویسندگان این مقاله معتقدند که اصلن ربطی به شهریار نداشت انتخاب کرده ایم. یادآور می شود اینتشار مطالب بقلم دیگر نویسندگان در این وبلاگ صرفا جهت اطلاع رسانی است و بمعنای تایید و یا رد آن نمی باشد.

بعضی بین المللی! کنگره لرین قورولماسی موناسیبتینه

سن جور آداملار!

خان ایدی؛اونا، ائله بیزیم قونشو کتده خان دئیردیلر،

ایشی داوار، اینک، آت... اوغورلاماق ایدی،

بیر گون بو دؤور - برده بیر شئی تاپیلمیر؛

ادامه نوشته

شهریار، بیچاره شهریار

اشاره : جستجو در سایت های اینترنتی با کلیدواژه‌یِ «شهریار» مصاحبه‌یِ خبرگزاری فارس (خانم مهناز سعید حسینی) با اصغر فردی را معرفی می‌کند. این مصاحبه انگار در 30/6/1389 انجام شده است. افراد دیگری همچون «کریم بهرامی» نیز همان مصاحبه را در وبلاگ خود و در سایت تبیان قرار داده‌اند. در بیست و هفتم شهریور 1390 هفته‌نامه‌یِ «گونش» در تبریز همان مصاحبه را چاپ کرده بود. در این مصاحبه اصغر فردی با عنوان «تنها شاگرد استاد شهریار» معرفی شده است. ما نیز در ارتباط باکنگره جهانی بزرگداشت شهریار در18/02/92 اقدام به انتشار این مصاحبه در پست "  ناگفته های دکتر فردی از شهریار" در جهت اطلاع رسانی نمودیم. مطلب این پست بقلم عبدالله باقری حمیدی به تاریخ 20/09/90 در وبلاگ "گلهای حسرت" درانتقاد با آن مصاحبه را در جهت اطلاع رسانی را انتخاب نموده ایم امید مورد توجه قرارگیرد.

سفره‌یِ باز شهریار و میهمانی دیرآمده و پر مدعا

پیرامون گفته‌های اصغر فردی درباره‌یِ بیوک نیک‌اندیش نوبر

حسادت یکی از ویژگی‌های افراد شهرت‌طلب است. با حسادت به کار دیگران و تلاش برای بی‌اعتبار کردن کار دیگران با روش‌های دروغ و تهمت نمی‌توان نامی برای خود درست کرد. شهریار شاعری است که به تاریخ زبان فارسی و ترکی تعلق دارد و مصادره‌یِ شهریار به سود خویش سبب پلشتی نام و هویت مصادره‌کننده خواهد بود.

ادامه نوشته

«اليناسيون» ؛ آگاهي نداشتن از واقعيتها

اشاره : بسياري از متفكران جهان، بزرگترين مشكل فرهنگي منظومه كنوني را «بحران هويت» يا بحران «از خودبيگانگي» دانسته اند. همين نكته، ضرورت توجه نظري و فلسفي به اين مفهوم مهم در تاريخ مدرن را بيش از پيش به ما گوشزد مي كند. مي توان گفت، بسياري از فيلسوفان جهان جديد، بخصوص فيلسوفان قاره اي كه به زندگي رايج بيشتر از فيلسوفان تحليلي توجه دارند، به اين مفهوم پرداخته اند. آنچه مي خوانيد، به صورت گذرا به ديدگاه هاي تعدادي از فيلسوفان فلسفه قاره اي بخصوص فيلسوفان ايده آليست آلمان، مي پردازد.

ادامه نوشته

موجودیت من و تو

گلیرم یازماغا بیر کلمه، توتارسان الیمی،

قورخورام یانه اوچون، چونکی کسیرسن دیلیمی

ای عجب، من کی، صداقت یولونو آزماییرام

هله گوردوکلریمین دوردده بیرین یازماییرام(صابر)

Gəlirəm yazmağa bir kəlmə, - tutarsan əlimi,
Qorxuram, ya nə üçün, - çünki kəsirsən dilimi!
Ey əcəb, mən ki, sədaqət yolunu azmayıram,
Hələ gördüklərimin dörddə birin yazmayıram!

«اگر شما آموزش و ترویج یک زبان را قدغن و غیرقانونی کنید، در نهایت، آن زبان را حذف می کنید و با از بین بردن آن زبان، فرهنگ آن گروه زبانی را نیز نابود می کنید و درنهایت، خود آن متکلمان آن زبان  را حذف و ازبین می برید. ممکن است که آنها بصورت فیزیکی از بین نروند، اما آنها دیگر خودشان نیستند، بلکه تبدیل به دیگرانی شده اند که به زبان و فرهنگ دیگری تعلق دارند. آنها دیگر موجودیت ندارند.» (جنوا اسپیترمن، استاد زبان‌ شناسی دانشگاه‌ میشیگان)

خودآموز زبان تورکی(خواندن و نوشتن)

پر نمودن خلا فرهنگی و ایجاد پایه ای مستحکم جهت تکامل فکری کودکان و نوجوانان امری اجنتاب ناپذیر و ضروری به نظر می رسد. نبود آموزش رسمی زبان تورکی انگیزه اصلی نوشتن این خود آموز زبان تورکی جهت استفاده محرومان ازاین حق بوده است. بدین وسیله می توانیم خواندن و نوشتن زبان مادریمان (تورکی) را که از حقوق ابتدایی و قانونی و انسانی مان می باشد در خانه خود و بدور از جنجال ها و موانع غیر قانونی و غیر انسانی یاد بگیریم. دراین جزوه خود آموز سی و دو صفحه ای سعی برآن شده است که با تمرین و تکرار مطلب و با روش های متنوع و پرهیز از پرداختن به دستور زبان یاد گیری زبان تورکی را آسان نماییم. مطالب دستوی زبان در حدی آورده شده است که خود آموز بتواند زبان تورکی را بخواند و بنویسد.

تورک دیلینده اوخواماق- یازماق کتابی

آنا دیللرینی اویرنمک ایسته ین لر ایچون یاشار آزاد بئیین یازدیغی چوخ فایدالی بیر کیتاب، بو ۳۲ صفحه لیک کیتاب دا تورک دیلینین الیفباسیندان  قرامرینه دک یئروئریلیب و اینجه اینجه دیتایللارا بئله اونودولمویوب. کیتابدا اخوماق ایچون تورکجه یازیلار دا یئر آلیبدیر و کیتابین یازیلارینی و درس لرینی اویره نمه نیزده ن امین اولدوغونوز ایچون کیتابین سون حیصصه سینده وئریلدیگی درسلرله ایگیلی سورولار سورولوبدور. بو کیتابی ائندیرین و آنا دیلیمیزی اویرنمه یه چالیشین . یاشاسین تورک دیلی.

لینگ دانلود

فردوسی مظلوم دو دربار

اشاره : ظاهرا قضیه‌ این است که پان‌پارس‌ها فردوسی را دوست دارند و او را دشمن ترک و عرب می‌دانند. اما این یک چهره‌ی جعلی است که از فردوسی ساخته‌اند. پان‌پارس‌ها در هفتاد سال اخیر بزرگترین خیانت را به فردوسی روا داشته‌اند. دروغی را که به منزله‌ی حقیقت وانمود کرده و جا انداخته‌اند، فردوسی را از قرآن و اسلام جدا کرده است. این دروغ امروزه همه جا به عنوان یک «حقیقت» پذیرفته شده است. دکتر حسین محمدزاده صدیق استاد بزرگوار ما در این مقاله که آن را در سال 1369 انتشار داده‌اند، این دروغ بزرگ تاریخ ادبیات فارسی و این خیانت پان‌پارس‌ها به فردوسی ار بر ملا کرده‌اند.

ادامه نوشته

گزارش تصویری از کنگره برزگداشت استاد شهریار(1)

استاد شهریارین کنگره سینین شکیللری
(اردیبهشت آیی نین 18 - جی گونو - تهران - میلاد برجو)

ادامه نوشته

وقایع تاریخ ایران در دوره افشاریه در یک نگاه

سايه سياست بر سر شهريار سخن ايران

با همة انتقادهايي كه به اين كنگره وارد است، بزرگترين حسن و مهمترين دستاوردي كه اين كنگره داشت، گرد آمدن شاعران، اديبان ، دوستدارن و ارادتمندان استاد شهريار از گوشه و كنار كشور گرد كنگره خورشيد ماندگار ادب ايران بود تا ديداري و آشنايي و يا تجديد ديداري با همديگر داشته باشند، دردها و رنجهاي مشترك خويش را به زبان شعر و موسيقي و سخنراني در محل برگزاري كنگره و همچنين گرد آمدن غير رسمي شاعران در سوئيتهاي هتل كه به شب شعر محفلي تعبير مي شود، بيان نمايند .

ادامه نوشته

سومین همايش علمي توركولوژي برگزار شد

پروفسور دكتر جواد هيئت، موسس و مدير مسئول مجله وارليق، اولين مجله توركولوژي ايران به عنوان ميهمان افتخاري به سخنراني پرداخت.

"روز توركولوژي" براي سومين بار در دانشكده زبان و تاريخ- جغرافياي دانشگاه آنكارا گرامي داشته شد.

اين همايش علمي كه از طرف گروه لهجه‌ها و ادبياتهاي معاصر تركي دانشگاه آنكارا ترتيب يافته بود، روز پنجشنبه نهم ماه مي با شركت توركولوژيست هاي جوان از نقاط مختلف جهان ترك برگزار شد. همچنين پروفسور دكتر جواد هيئت، موسس و مدير مسئول مجله وارليق، اولين مجله توركولوژي ايران نيز به عنوان ميهمان افتخاري به سخنراني پرداخت. در همايش امسال، مقالاتي در رابطه با مسئله الفبا و املا در جهان ترك ارائه شد. در مراسم گشايش اين همايش كه به رياست پروفسور دكتر سما باروتجو اؤز اؤندر مدير گروه لهجه‌ها و ادبياتهاي معاصر تركي دانشگاه آنكارا برگزار شد؛ محمدرضا هيئت، پروفسور دكترجواد هيئت و پروفسور دكتر سما باروتجو اؤز اؤندر به سخنراني پرداختند.

ادامه نوشته

شانس‌سیز اوغرو

گئجه‌نین لاپ او شیرین یوخو گلن زامانی، دووراین یاپیشیغینداكی آغاجدان دیرماشیب ائوین حَیَطینه آتیلدی. سینه-سینه ائوه ساری گئدیب، الین یاپیشاجاغا آتیب قاپینین آچیق اولدوغونو گؤروب، سئویندی!

ایچه‌ری گیرنده، بیر كیشی‌نین اوتاقدا یوخودا اولدوغونو گؤردو. آی‌ین ایچه‌ری‌یه دوشن ایشیغیندا ائوی آلت-اوست ائتدی، آما آپارماق اوچون درده ده‌ین بیرزاد تاپا بیلمه‌دی. اومودو پوزولوب قاچماق ایسته‌دیگی آن، ائو ییه‌سی یوخولو-یوخولو، "آی باشی داشلی اوغرو گون ایشیغیندا من بو ائوده بیرزاد تاپا بیلمیرم، سن، آی ایشیغیندا تاپماق ایسته‌ییرسن؟" دئییب، یورقانی تپه‌سینه چكدی!

یازان: حسین واحدی

واژگان اداري در زبان توركي

آبدارچي- آياقچي. سولوقچو.

آبدارخانه- سولوق.

اخراج - ديشارلاما. ديشله‎مه.  بوراخما.

ادارة خدمات- قوللوق قوْلو. ادارة
 
اداري- دوْلانسال. يؤنتسل. قورامليق. اكيمليك.

ارباب رجوع- ايشلي.

اُرگان-  قورقو (سازمان).

از كار افتاده- دوشمه. قارت. كوتگون.

استامپ- باسقيج.

استحقاق- ياراشيق.

استخدام- دوزله‎مه. چاليشديرما. ايشلتمه.

ادامه نوشته

در حاشیه ی برگزاری کنگره شهریار (1)

(گروه موسیقی ساری تئل به سرپرستی استاد افشار پور)

اشاره : سپاس خدا را که سعادت دیدار جمعی از هنرمندان و اساتید شعر و ادب این مرز و بوم را در کنگره بزرگداشت استاد شهریار را به عده کثیری از خراسانیان عنایت فرمود تا ازحضور انورشان بهره مند شویم  . بی شک یکی از شیرین ترین و به یاد ماندنی ترین دقایق کنگره اجرای زیبا، دلنشین، و بسیار ماهرانه گروه  موسیقی ساری تئل به سرپرستی استاد رضا افشار پور در نوبت صبح و عصر بود که تحسین لاینقطع حضار را برانگیخت .ازحضرت دوست برایشان آرزوی سلامتی و توفیق روزافزون را داریم 

ادامه نوشته

ریشه یابی كلمه اهریمن در زبان تورکی

در این نوشتار معنی كلمه "اهریمن" توضیح داده میشود.

دراین لینگ گفته شد که پسوند "ری" برای معكوس و متضاد كردن معنی اصطلاح نسبت به معنی ریشه كلمه به كار رفته به كار میرود. بعنوان مثال: آیری= آی+ری :

پسوند "ری" در كلمه "آیری" برای معكوس كردن معنی"آی" به معنی خود شناسی و یكسانی به كار رفته است، بدین ترتیب كلمه "آیری" به معنی غیر از خود، جدا و مستقل به كار میرود.

و در این لینگ1 و در این لینگ2 نیز گفته شد که كلمه "مان" در كل به معنای تشدید است، اگر در آخر كلمه و به صورت پسوند به كار رود ه منظور تشدید شدت است. مثلا کلمه "توركمان" یعنی شدیدا ترك، و اگر کلمه "مان" در ابتدای كلمه و به صورت پیشوند به كار رود به منظور شدید تضعیف است. مثلا کلمه "مان قورد" به معنی گرگ ناقص و ابله است و برای توصیف كسانی كه از زبان تورکی و هویت اجدادی خود رویگردان شده و به زبان فارسی تكلم می كنند بهكار میرود .

حال به بحث اصلی یعنی معنی كلمه "اهریمن" می پردازیم .

ریشه "آه" در تركی به معنی روح و ذات می باشد و "آر" نیز به معنی انسان، آهار یا اهر یعنی روح انسان، آهورا ماجدا یعنی والاترین روح انسانی ( البته در تركی كلمه ماز- مانند مازی یا مازالاخ- به معنی پیچیده و مبهم نیز داریم). : بنابراین: اهریمن = آه+ری+مان، با توصیفی كه در بالا ارائه شد به راحتی می توان معنی كلمه " اهریمن " را نیز درك كرد، آهریمن یعنی موجودی كه شدیدا بر ضد ذات انسانی است، شیطان!!

لهجه های تورکی خوراسانی

طبق نظر پروفسور دورفر توركي خوراساني به سه لهجه منطقه اي تقسيم مي شود:

1- لهجه غربي: این لهجه بیشتر در شهرستانهای بجنورد، سبزوار، جوین ، جغتای، نقاب، درگز و اسفراین و روستاهای تابعه درخراسان بزرگ و خلجستان شیراز و روستاهای تابعه آن مورد استفاده قرار می گیرد. 

تعداد حروف صدار دراین لهجه هفت تاست . در این لهجه صداهای ( اؤ /ö) و  (او /  ü) وجود ندارند. و صدای اؤ (ö ) بصورت صدای "ائـ (e) " و صدای او / ü) بصورت " ايـ  (i) " تلفظ می شود.

 -2لهجه شرقي: لهجه شرقی ترکی خراسانی عمدتا در شهرستانهای فاروج، شیروان، قوچان ، درگز ، کلات نادر، تربت جام و روستاهای تابعه آنها مورد استفاده قرار دارد. در لهجه شرقی ترکی خراسانی همانند ترکی آذربایجانی نه حرف صدادار وجود دارد.

3-لهجه مرکزی ( جنوبي) : این لهجه بیشتر در شهرستانهای نیشابور ، سرولایت، تربت حیدریه ، اسفراین، بام صفی آباد، و روستاهای تابعه آنها درخراسان بزرگ مورد استفاده قرار می گیرد. در لهجه مرکزی ترکی خراسانی همانند ترکی ادبی آذربایجانی نه حرف صدادار وجود دارد.

با وجود اين تقسيم بندي تفاوت بسياركمي در بين گويش هاي موجود دراين مناطق وجود دارد و از سه گروه مذكور، لهجه شرقي به علت روان و ساده بودن تلفظ لغات و باتوجه به تعداد زياد متكلّمان آن، حالت فراگير دارد.

ادامه نوشته

پراکندگی ترکان خراسان

توركهای خوراساني غالباً درشمال استان خراسان بزرگ، ناحيه مرزی کشور ترکمنستان و قسمتی از نواحی مرکزی خراسان سكونت دارند.

مهمترين مناطق ترك نشين درخراسان عبارتند از:

بجنورد، شيروان، فاروج، قوچان، درگز، كلات، اسفراين، سبزوار، نيشابور، سرولايت، جوين، جغتاي، نقاب، و روستاهای تابعه ... و تركان مهاجراز نقاط دیگر که در مشهد (خراساني، آذربايجانی) ساکن هستند.

محدوه پراکندگی ترکهای خراسان از طرف غرب به شرق از آزاد شهر، رامیان، علی آباد شروع می شود و در خراسان بزرگ تا مرز افغانستان ادامه دارد و از شمال به جنوب از مرز تورکمنیستان شروع و در استانهای خراسان تا کناره های کویر ادامه می یابد.

ادامه نوشته