نوایی؛ پیشگام رنسانس شرق

نوایی؛ دانته ترکی جغتایی و پیشگام رنسانس شرق

عبدالحکیم شرعی جوزجانی محقق و نویسنده

    13 آوریل 2016 - 25 فروردین 1395

مطلب ارسالی جناب جلال دامن افشان

وزیر روشن ضمیر خراسان، امیر کبیر نظام الدین علی‌شیر نوایی فرزند غیاث‌الدین کیچکینه بهادر، یکی از امیران والا مقام عهد ابوالقاسم بابر، در ماه رمضان سال ۸۴۴ هـ ق (۹ فبروری سال ۱۴۴۱میلادی) در دارالسلطنۀ هرات زاده شد و پس از ۶۲ سال زندگی پر بار و افتخارآمیز در دوازدهم ماه جمادی الآخر سال ۹۰۶ هـ ق (سوم جنوری سال ۱۵۰۱ میلادی) چشم از جهان پوشید و درمنطقۀ مصلای شهر هرات - زادگاه خود به خاک سپرده شد.

ادامه نوشته

مزایا و امتيازات دو زبانه بودن کودکان

مزایا و امتيازات دو زبانه بودن کودکان

🔹در سراسر جهان کودکان بسیاری با دو زبان بزرگ می شوند. گاهی دو زبانه بودن ضرورت دارد، چون ممکن است والدین کودک کاملاً بر زبانی که در اجتماع آنها صحبت می شود تسلط نداشته باشند.

🔹 بنابراین، کودک یک زبان در خانه و یک زبان در مدرسه یاد می گیرد. گاهی هم دو زبانه بودن یک انتخاب است و والدین می خواهند که فرزندشان زبان دیگری هم یاد بگیرد، حتی اگر خودشان زبان دومی بلد نباشند. زبان دوم مزایای زیادی می تواند داشته باشد.

 ⭕️مزایای دو زبانه بودن براي كودكان

🔹 کودکان دو زبانه بهتر می توانند توجه خود را به اطلاعات مربوطه معطوف کنند و کمتر حواسشان پرت می شود.

ادامه نوشته

تورکمن لاله‌لری / تورکمن بایاتیلاری

تورکمن لاله‌لری / تورکمن بایاتیلاری

آذربایجان تورکجه‌سینده یازان : علیرضا صرافی

 تورکمن روایتلرینه گؤره لاله آدلی بیر قیزی یاد ائلینه گلین وئرمیشلر، او غربت یئرده چوخ اینجیمیش و اورک سؤزلرینی دئیرک ایلکین لاله‌لری (بایاتیلاری) او سؤیله‌میشدیر

ادامه نوشته

زبان #ترکی در اتحادیه #اروپا به رسمیت شناخته شد

 

 زبان #ترکی در اتحادیه #اروپا به رسمیت شناخته شد

پ خبرگزاری اکسپرس : زبان #ترکی در اتحادیه #اروپا به رسمیت شناخته شد

اعضای پارلمان اروپا با 375 رای موافق در برابر 133 رای مخالف، با اضافه شدن زبان ترکی به جمع 24 زبان رسمی اتحادیه اروپا موافقت کردند. منبع : یول پرس : اینجا

ادامه نوشته

قدیمی ترین سنگ مرقد امام رضا (ع)

قدیمی ترین سنگ مرقد امام رضا (ع)

آز - آز اورگه نیب دانا اولور و قطره قطره ییغیلیب دریا اولور

آز - آز اورگه نیب دانا اولور و قطره قطره ییغیلیب دریا اولور :

منبع : کتاب « تمثیل  کنایات و مثل های ترکی خراسانی » نوشته ی؛ اسماعیل سالاریان

آتالاردئییلر : آز - آز اورگه نیب دانا اولور و قطره قطره ییغیلیب دریا اولور :

با کم کم فراگیری انسان دانشمند می گردد و از مجموعهء قطره ها دریا به وجود می آید. یعنی با قناعت و صرفه جویی می توان به عزت و توانگری رسید . این مثل اوزبکی است.

غالب مردم کاربرد این مثل را در مورد ثروت می دانند و نتیجه ای که از آن می گیرند این است که ثروت، اندک اندک جمع می شود. در حالی که این مثل، اشاره به قاعده ای بزرگ و بسیار ساده دارد که بیشتر اوقات به دلیل سادگی آن به فراموشی سپرده می شود.

قاعده این است که هر چیز کلی ای، به مرور شکل می گیرد و وقتی به دست می آید که اجزای تشکیل دهنده آن، گرد آمده باشند؛ مثلاً موفقیت در تحصیل در طول یک دوره تحصیلی و اندک اندک به دست می آید.

1325 حو ایللرین توی کارتی

1325 حو ایللرین توی کارتی - علی برازنده صفحه سیندن

ای سئومه ین اسیرینی آزاد اولان گونو

 ای سئومه ین اسیرینی آزاد اولان گونو

من سئومیشم اسیر آدینا آد اولان گونو

یانمازدی بو بلالی کونول نار حسرته

گورسئیدی بیر بو اولکه نی آباد اولان گونو

 

چوخ ایسته رم گلیب گوره اوز سئوگیلیم منی

هجران الیله صبر ائوی بر باد اولا ن گونو

تعلیم عشقی تیشه فرهاد دن آلین

گر ایسته سز زمانه ده فرهاد اولان گونو

ادامه نوشته

اسامی ترکی افلاک و ستاره ها

اسامی افلاک و ستاره ها در فارسی تقریبا بصورت کامل برگرفته از عربی یا تركی و یا دیگر زبان هاست. از دوستان تقاضا داریم اسامی ترکی و فارسی افلاک و ستاره ها جهت تکمیل لیست در بخش نظرات مرقوم نمایند تا مورد استفاده همگان قرارگیرد :

گؤنش یؤرونگه سی/گونش دوزگه سی/ گونش قوشاغی = منظومه شمسی

اوزای / اورتام = فضا

سامان یولو = کهکشان

سؤنوک اولدوز: بنات النعش

ادامه نوشته

بهشت و جهنم از دیدگاه خیام

 

بهشت و جهنم از دیدگاه خیام

در فلسفه و جهان بینی خیام بهشت و جهنم در خارج از این دنیا جایی ندارند و یا اگر وجود دارند در ادامه رفتار آدمی در این دنیا هستند.

خیام ترجیح می دهد هر آنچه مذهبیون در دنیای دیگر وعده می دهند در همین دنیا تجربه کند و به عقیده او کسی که در این دنیا از لذت ها لذت ببرد و با شادی ها شاد باشد در واقع در بهشت است.  و کسی که زندگی را بر خود سخت بگیرد و بر خود ریاضت های غیر عقلانی تحمیل کند در واقع در جهنمی خواهد بود که خود ساخته است.

ادامه نوشته

جوانمرد و پوستین

جوانمرد و پوستین

مردي نزد جوانمردی آمد و گفت : تبرکي مي خواهم. جامه ات را به من بده تا من نيز همچون تو از جوانمردي بهره اي ببرم. جوانمرد گفت: جامه ي مرا بهايي نيست. اما سوالي دارم؟ مرد گفت: بپرس. جوانمرد گفت: اگر مردي چادر بر سر کند زن مي شود؟

مرد گفت: نه

 جوانمرد گفت : اگر زني جامه ي مردانه بپوشد مرد مي شود؟

مرد گفت: نه

جوانمرد گفت: پس در پي آن نباش که جامه ي از جوانمردان را در بر کني که اگر پوست جوانمرد را هم در بر کشي جوانمرد نخواهي شد . زيرا جوانمردي به جان است نه به جامه...

تاریخ ادبیات آذربایجان ۱۲ جیلدده یاییلیر

تاریخ ادبیات آذربایجان 12 جیلدده یاییلیر

م. کریمی نین 12 جیلدده یازدیغی " تاریخ ادبیات آذربایجان " کتابی اوچ شهرده و اوچ ناشر طرفیندن یاییلمیشدیر. بو ایل کتاب سرگیسینده بو اوچ ناشر بو مجموعه¬نی یایمیشلار، اما اوخوجولار بو مجموعه¬نی الده ائتمک اوچون بو اوچ ناشردن الده ائده بیلرلر؛ یا آشاغیداکی آدرسدن بو مجموعه نی بیر یئرده آلا بیلرلر:

تلفن: [phone]

[e-mail]

زنجان: نیکان کتاب 2 – 33335541 - 024

تهران: انتشارات نظری 88104440 - 021

تبریز: نشر اختر، 35555393 - 041

قاشقائی بیلیجی سی اوستاد اسداله مردانی رحیمی

قاشقائی بیلیجی سی اوستاد اسداله مردانی رحیمی

« قاشقائی بیلیجی سی اوستاد اسداله مردانی رحیمی" گئچان ایلدا بیرگون منه قوناق اولوب و منیم بوینومنا چوخ حقی وار، کیتاب ایننان چوخ سؤزلرینگ آنگلامینی و دوز یازمایینی اؤرگنمیشه م. بوردا اؤزومه گؤردوم کی حقینی ادا ائتمیش اولام و بیر کومّوجا ایش حققینن ائیله میش اولام.»

ادامه نوشته

مثل ترکی خراسانی : بو آغاجدن او آغاجا، فرج دی

منبع : کتاب " تمثیل کنایات و مثل های ترکی خراسانی" نوشته اسماعیل سالاریان

بو آغاجدن او آغاجا، فرج دی : از این چوبه تا آن چوبه فرج و گشایشی است. ترکهای خراسان گویند : می خواستند یکی را اعدام کنند و چون به پای چوبه ی دار آورندش، چوبه ی دار دیگری را در چند قدم آنطرف تر را نشان داد و گفت مرا پای آن چوبه ببرید و اعدامم کنید. گفتند چه فرقی دارد این چوبه با آن چوبه. جواب داد : شاید تا به پای آن چوبه دار برسم، خداوند فرجی عطا فرماید. اتفاقا همان طور هم شد.

اما قصه ای برای این مثل : روزی ملانصرالدین خطایی مرتکب می شود و او را نزد حاکم می برند تا مجازات را تعیین کند . حاکم برایش حکم مرگ صادر می کند. اما مقداری رافت به خرج می دهد و به وی می گوید :

اگر بتوانی ظرف سه سال به خرت سواد خواندن و نوشتن بیاموزانی از مجازاتت درمی گذرم .

ملانصرالدین هم قبول می کند و ماموران حاکم رهایش می کنند. عده ای به ملا می گویند مرد حسابی آخر تو چگونه می توانی به یک الاغ خواندن و نوشتن یاد بدهی ؟

ملانصرالدین می گوید : ان شاءالله در این سه سال یا حاکم می میرد یا خرم! اتفاقا چنین نیز شد و خرش مرد.

نتیجه : همیشه امیدوار باشید چیزی به نفع شما تغییر می کند .

توضیخ : جهت تهیه کتاب" تمثیل و مثل ترکی خراسانی" می توانید از لینک آدرس های زیر استفاده نمایید :

http://salariyan.blogfa.com/post-7185.aspx

 

  [e-mail]

 

 تلفن پیامک و تلگرام : 09159766066

 

زبان، زبان گفتاری و زبان نوشتاری :

زبان، زبان گفتاری و زبان نوشتاری :

شاید برایتان سوال ایجاد شود که زبان و گفتار، هر یک چه تعریفی داشته و چه تفاوتی با یکدیگر دارند؟ باید در تعریف آن ها گفت : زبان یکی از توانایی های ذهن انسان است و گفتار نمود آوایی این توانایی است.

اکنون می خواهیم بدانیم فواید تمایز زبان از گفتار چیست؟ اولین فایده ی تمایز زبان از گفتار این است که اشتباه و خطا در گفتار رخ می دهد و اصلاح این اشتباه بر عهده ی زبان است .

فایده ی دوم این تمایز این است که به کمک آن نشان می دهیم کسانی که به طور مادرزاد یا در اثر یک حادثه از قدرت گفتار بی بهره می شوند، بدان معنی نیست که از نعمت زبان نیز محروم باشند بلکه کر و لال ها نیز مانند دیگر افراد از توانایی ذهنی زبان بهره مند هستند و تفاوت آن ها با افراد عادی در این است که به جای استفاده از نمود آوایی یا گفتار از نمود حرکتی ( حرکت دست ها و لب ها ) کمک می گیرند.

ادامه نوشته

اله باغلی سوزجوکلر

الی آچیق : دست باز کریم
الی اگری = الی اه یری : دست کج، دزد
الی اوزون : دست دراز، متجاوز
الی باغلی : دست بسته، ناتوان
الی خالی : دست خالی، فقیر
الی دولو : دست پر ثروتمند
الی سولی = الی سولو : با تجربه
الی سیخیق خسیس
الی قانلی : قاتل
الی یوموق : دست بسته
الی قارقاشا : پرهیاهو، پرآشوب
الی قه یه لی : دست به سنگ، کسی که در پرتاب سنگ مهارت دارد.

الی یاغ : دست چرب
ال یاخ : ؟؟

یادواره بخشیان بزرگ خراسان خراسان

یادواره بخشیان بزرگ موسیقی مقامی خراسان استاد حاج قربان سلیمانی و استاد جسین یگانه در شهر قوچان برگزار خواهد شد. این جشنواره با عنوان پیران چنگی در روزهای 29، 30 و 31 ماردبیهشت ماه 1395 در سالن معلم شهر قوچان برگزار می‌شود.

ادامه نوشته

بجنورددان فلکلوریک شئعر

قایناق کیتاب : بجنورددان فلکلور دئرمه لری

یازاری : دکتر سلطان تولو

KİTAB:BOCNURD'DAN FOLKLOR DERLEMELERI

YAZARI: SULTAN TULU

۱- ایکئ قوز-و - ایکئ قوز، بیرئ جیران بیرئ بوز 

۲-میندیم جئران بوینئنه، دیشدیم عراق یولئنه 

۳-عراق یولئ پیوسته، گئزلری خومار بسته، 

۴-چرخینئ ِ بئ چالیم، خومارئ بئ ییتیشیم

ادامه نوشته

حكومت هاي ملي تركان

نویسنده : م. کریمی

حكومت هاي ملي تركان :

در تورق تاريخ باستان به كلمه‌اي تحت عنوان ترك يا تركان بر نمي‌خوريم و مي دانيم كه در دوران پيش از ميلاد، يكي دو مورد به توروك يا توروخ بر خورد كرده‌ايم اما در قرن ششم ميلادي، سلسله‌اي بر پا مي‌گردد كه سرسلسله‌ي آن بومين خاقان در سال 552 ميلادي نام حكومت و دولت خود را « گؤگ تورك » مي‌نهد و از اين تاريخ به بعد است كه نام ترك در كتاب هاي تاريخ تكرار مي شود و اين كلمه بر مجموعه‌ي ملت هايي اطلاق مي‌گردد كه ساختار زباني‌شان التصاقي است.

امروز بعد از پيشرفت علم زبان شناسي به اين نتيجه رسيده‌ايم كه زبانهايي كه امروز داراي ساختار التصاقي هستند از هزاره‌ها پيشتر تا هزاره‌هاي بعد از اين همچنان التصامي خواهند بود مگر اينكه نابود شوند و فقط واژگاني از آن در زبانهاي ديگر باقي مانده  باشد. با قبول اين اصل است كه امروزه مدعي هستيم زبان هاي سومريان و ايلاميان در حقيقت خلف زبانهاي تركي امروزي هستند و در طول تاريخ نيز شاهد هستيم كه حكومتهاي روي كار آمده در آذربايجان داراي زبان التصاقي بوده‌اند از جمله گوتتي‌ها، آراتتي‌ها، هورري‌ها،كاسسي‌ها، مانناها و در نهايت مادها داراي زبان التصاقي بوده‌اند و مي‌توانيم بر ترك زبان بودن آنها نظر دهيم. هر چند كه آثار باقي مانده از آنان بسيار اندك است اما همين مقدار اندك مي تواند سندي بر اين باشد كه مردم ساكن در اين سرزمين در طول تاريخ به زباني سخن گفته‌اند كه هر چند در اعصار مختلف متفاوت بوده‌اند اما همگي داراي استراكچر التصاقي بوده‌اند.

ادامه نوشته

گؤزوم قالدی سنده, آیلار ایچینده

 

شاعر : شبنم فرضی زاده  

ائله سوسدوم سؤزوم دیله گلمه دی

ایتدی باتدی های  هارای لار ایچینده

اولدوزلاری بیربیر سایا بیلمه دیم

گؤزوم قالدی سنده, سای لار ایچینده

دردیم داشدی, بیلنمه دین گئج اولدو

قان یاشیمی سیلنمه دین گئج اولدو

گونلر اؤتدو گلنمه دین گئج اولدو

کوله دؤندوم ایللر آی لار ایچینده

ادامه نوشته

ﺧﺪﺍ ﺩﻩ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﮐﺎﺭ ﺧﯿﺮﺕ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺗﻮ ﺑﺮ ﻣﯽﮔﺮﺩﺍﻧﺪ

ﺧﺎﻃﺮﻩ‌ﺍﯼ به یادماندنی ﺍﺯ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺷﻔﯿﻌﯽ ﮐﺪﮐﻨﯽ : ﺧﺪﺍ ﺩﻩ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﮐﺎﺭ ﺧﯿﺮﺕ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺗﻮ ﺑﺮ ﻣﯽﮔﺮﺩﺍﻧﺪ

ﻧﺰﺩﯾﮑﯽ‌ﻫﺎﯼ ﻋﯿﺪ ﺑﻮﺩ، ﻣﻦ ﺗﺎﺯﻩ ﻣﻌﻠﻢ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻡ ﻭ ﺍﻭﻟﯿﻦ ﺣﻘﻮﻗﻢ ﺭﺍ ﻫﻢ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩﻡ، ﺻﺒﺢ ﺑﻮﺩ، ﺭﻓﺘﻢ ﺁﺏ ﺍﻧﺒﺎﺭ ﺗﺎ ﺑﺮﺍﯼ ﺷﺴﺘﻦ ﻇﺮﻭﻑ ﺻﺒﺤﺎﻧﻪ ﺁﺏ ﺑﯿﺎﻭﺭﻡ.

ﺍﺯ ﭘﻠﻪﻫﺎ ﺑﺎﻻ ﻣﯽﺁﻣﺪﻡ ﮐﻪ ﺻﺪﺍﯼ ﺧﻔﯿﻒ ﻫﻖ ﻫﻖ ﮔﺮﯾﻪ ﻣﺮﺩﺍﻧﻪﺍﯼ ﺭﺍ ﺷﻨﯿﺪﻡ، ﺍﺯ ﻫﺮ ﭘﻠﻪﺍﯼ ﮐﻪ ﺑﺎﻻ ﻣﯽﺁﻣﺪﻡ، ﺻﺪﺍ ﺭﺍ ﺑﻠﻨﺪﺗﺮ ﻣﯽﺷﻨﯿﺪﻡ... (ﺍﺳﺘﺎﺩ ﮐﺪﮐﻨﯽ ﺣﺎﻻ ﺧﻮﺩﺵ ﻫﻢ ﮔﺮﯾﻪ ﻣﯽﮐﻨﺪ ...)

ادامه نوشته

خط اورخون و آثار مکتوب زبان ترکی

 تتبع و نگارش: داکتر فیض الله نهال ایماق

 منبع : قیزیل قلم آذر. دکتر کریمی

    با پخش و انتشار السنه تُرکی قدیم در قرنهای (۵-۶) میلادی، زبانهای اوزبیکی و ترکمنی که به دستهٔ زبانهای تُرکی شرقی ارتباط داشت نیز بوجود آمد. آثار مربوط باین دوره که حیثیت ادبیات شفاهی یا روایی دارد در بعضی از منابع چون سنگ نوشته ها، کتب و آثار علمی تا کنون محفوظ مانده و بما رسیده است. یکی از اینگونه منابع آبده های (اورخون) میباشد. ریشه دو زبان را میتوان در آبده های «ینی سی اورخون» مشاهده کرد که در سال (۷۳۲) برسم الخط خاص اورخونی نوشته شده است.

ادامه نوشته

سلسله قاجاریان

سلسله قاجاریان

متاسفانه  چیزهایی که ما در مورد دودمان قاجاریه میدانیم اکثرا مربوط به تبلیغات منفی دوران پهلوی و اکثرا درباره دوران احمدشاه است البته نمی خواهیم در اینجا تک تک پادشاهان قاجار را برسی کنیم و یا از انها دفاع کنیم فقط می خواهیم یک نگاه کوچیک به دوران قاجار و خدمات ارزنده انها به ایران را داشته باشیم منبع این مطلب مخصوصا  از دانش نامه  ویکی پدیا فارسی  صفحه های «قاجاریان» و «اقا محمد خان قاجار» گرفته شده است.

قاجاریان نام دودمانی است که در سال 1785 میلادی تاسیس و به مدت 140 سال حکومت کرده اند. بنیانگذار این سلسله آقامحمدخان قاجار است که در تهران تاجگذاری کرد و آخرین پادشاه قاجار احمدشاه است که در سال ۱۳۰۴ برکنار شد و رضاشاه پهلوی جای او را گرفت

ادامه نوشته

قوجالیق

قوجالیق

قوجالیق سالـدی آیـاقـدان منـی ای داد اولـورم

گوزومون نوری گئدیپ دیزده یوخوم دور طـاقـت

بـاخیـرام مـن ایشیـن ازوایشینــه هــر ســاعــت

گورورم هـردم اوزومـده بیـر عجـایـپ حـالـت

گئجه لـر صبحـه کیمـی یـاتمـایـرام هیـچ راحـت

دوشمه یـر اینـدی جـوانلیـق الـه فـریـاد اولـورم

ادامه نوشته

مکتب مینیاتور هرات

شاهرخ فرزند تیمور پس از فوت پدرش (807 ه.ق) در هرات به سلطنت نشست و تا سال 850 هجری قمری در آنجا حکومت کرد.او پس از تثبیت موقعیتش به اباد سازی هرات و سایر شهر ها پرداخت و فرصتی برای توسعه هنر فراهم کرد.مجمع التواریخ حافظ ابرو نمونه بسیار خوبی است که از مکتب هرات بجا مانده است. همزمان با حکومت شاهرخ پسرش بایسنقر میرزا زبده ترین هنرمندان نقاش و صحاف و مذهب و خوشنویس را در کارگاه کتاب آرایی خود گرد هم آورد.از آنجا که بایسنقر میرزا خود ادیب و خوشنویس بود با حمایتهای خویش گامی موثر در اعتلای مکتب هرات برداشت.دو نمونه از آثار برگزیده آن زمان کلیله و دمنه و شاهنامه بایسنقری می باشد. از هنرمندان نگارگر آن زمان می توان به مولانا علی و مولانا قیام الدین و امیر خلیل اشاره نمود.از دیگر آثار مکتب هرات معراج نامه میر حیدر می باشد که در کتابخانه ی ملی پاریس نگهداری می شود. در نیمه ی سده نهم هجری قمری پس از فوت شاهرخ تا به سلطنت رسیدن سلطان حسین بایقرا (872 ه.ق ) فعالیت هنرمندان دچار رکود شد . سلطان حسین پس از به سلطنت رسیدن به کمک وزیر دا نشمند وادیب خود میر علی شیر نوایی هنر مندان و ادیبان بزرگ را در دربار خود گرد هم آورد و با عث اوج گیری فعالیتهای هنری و ادبی شد. از هنرمندان آن دوره می توان به امیر روح الله میرک شاه مظفر و کمال الدین بهزاد اشاره کرد.

ادامه نوشته

چؤرک آغاجی و بارور گشتن خوشه های خشم

(تصویر : تب برفکی بلای خانمان سوز)

چؤرک آغاجی و بارور گشتن خوشه های خشم

مهدی رشیدی : @anavatan

"...و بهت‌زدگی در نگاه‌ها خوانده می‌شود و درخشش خشم در چشم‌های گرسنگان آغاز می‌شود. خوشه‌های خشم درون روح مردمان آماس می‌کند و می‌رسد و از خوشه‌چینی آینده خبر می‌دهد... "*

"چؤرک آغاجی" شاید هیچ واژه ای نتواند به اندازه ی این اصطلاح ترکی به اهمیت تک منبع درآمد یک شخص تاکید نماید! "چؤرک آغاجی" یعنی چیزی که شخص حاضر نیست بی هیچ قیمتی آن را از دست بدهد, یعنی نابودی آن فاجعه ای برای یک یا چند خانواده است.

نابودی "چؤرک آغاجی" مرگی ست که هر روز آرامش خانواده را می پاید و نباید در مورد آن دست به خطر زد و همواره باید با احتیاط از آن یاد نمود. فنای "چؤرک آغاجی" انقلاب بی رحم حیات یک روستایی کشاورز یا دامدار است. شبی یا روزی که این انقلاب رخ دهد از ازل تا ابد او در برابر دیدگانش می آید و سوال هایی که معلوم نیست سر به کجا خواهد برد. سوالاتی درهم برای جواب هایی مبهم با کلماتی چون حق, عدالت, کار, دستمزد, سود , بیمه و ... که هیچ کدام شکل بندی مدرنی به خود نگرفته و خود این ابهامات را تشدید می بخشد، لکن شواهد گویای این است که : "یک جای کار میلنگد"

ادامه نوشته

مثل ترکی خراسانی : دیوارین غولاغی اولور

مثل ترکی خراسانی : دیوارین غولاغی اولور

منبع : کتاب " تمثیل مثل های ترکی خراسان " نوشته اسماعیل سالاریان، چاپ اول 1395  

دیوارین غولاغی اولور : دیوار گوش دارد. این مثل را در گفتگوهای سری بکار می برند که آهسته تر حرف بزنند تا به بیرون درز نکند.

منظور هر حرفی را نزد هر کس نباید زد. همه ما انسان‌ها در زندگی خود رازهای کوچک یا بزرگی داریم که بنا به دلایل خاصی مایل نیستیم تا سایرین از آنها باخبر شوند.

ادامه نوشته

کلمات و اصطلاحات تورکی خوراسانی با لهجه بجنورد(3)

کلمات و اصطلاحات تورکی خوراسانی با لهجه بجنورد(3)

منبع : سایت شیندخت

کلته : کلاه                                                
الجی: دستکش                                        
کئنی : پیراهن زنانه و مردانه                            
بلیز : بلوز( لاتین )
تمان باقه : بند شلوارهای مردانه ی قدیمی           
آغ :سفید
قره : سیاه
ساره : زرد
گی : سبز

گیل ماله : ماله ی بنایی
‫پیشیَ باخ " دِرمَشِدده" درختین ایستنه......"بالا رفتن" 
ترجمه : به گربه نگاه کن چنگ زد و روی درخت بالا رفت

ادامه نوشته

کلمات و اصطلاحات تورکی خوراسانی با لهجه بجنورد(2)

منبع : سایت شیندخت

 

کلمات و اصطلاحات تورکی خوراسانی با لهجه بجنورد(2)

جلّ لک / jollek :  پرتحرک                                                 
کَوَس پِسسِه : احتمالا از تیره‌ی بندپایان است که بسیار بد بوست  .                              
چردّکان : ملخ                                                     
 کلپَسَه : مارمولک ، کلپاسه                                      
هجهHajja /  :  سمتي از شاخه درخت که در ساخت قله کمان استفاده مي‌شود .                       
پَل پَلَه گلميش : از این عبارت اصطلاحا به نام مهمل نام برده می شود.

چرا که نمی‌شود پل پله را برگردان به فارسی کرد. درضمن فقط برای نفرین

 به کار می‌رود. که بیشتر از سوی خانم‌ها کاربری دارد.       
جیدده خله /  jiddeh khala  : این عبارت را بیشتر درمورد کودکان به کارمی‌برند. با پنهان شدن از نظر کودکان و دوباره ظاهر شدن ؛ برای خوشامد و خنداندن آن‌ها . وکنایه ازدخترو پسران تازه ازدواج کرده است که به نوعی به خوشی روزگار را می‌گردانند.

ادامه نوشته

کلمات و اصطلاحات تورکی خوراسانی با لهجه بجنورد(1)

مقدمه : در این پست کلمات و اصطلاحات تورکی خوراسانی رو به فراموشی بخصوص با لهجه بجنوردی را ازسایت شیندخت آورده ایم . بدلیل زیادبودن حجم فایل و عدم پشتیبانی آن دریک پست توسط سرویس دهنده فقط کلمات تورکی را انتخاب نموده ایم و درسه پست منتشرمیشود. امید است مورد استفاده قرارگیرد. ازآنجاکه مدیریت سایت فوق ازدوستانی که به این صفحه سر می‌زنند و ازاین کلمات استفاده می‌کنند خواسته است رسم امانت‌داری را حفظ کنند و کپی رایت این کلمات که متعلق به دوستانی است که اسامی آن‌ها در زیر همان صفحه آمده و سایت شیندخت را رعایت کنند. از ویرایش مجدد آنها با اصول زبان ادبی و فونتیک تورکی خودداری آنرا عینا آورده ایم.

ادامه نوشته